Hoe blijft de beginnende hardloper blessurevrij?

door: Emilie Maclaine Pont | 8 mei 2025

Ervaren hardlopers weten het allang: wie te snel van start gaat, eindigt vaak geblesseerd. Maar wie helpt de beginner met het kiezen van een goed startpunt? “We zien dat mensen wel willen, maar vaak niet weten hoe ze verantwoord moeten beginnen”, zegt onderzoeker sportblessurepreventie Ellen Kemler van VeiligheidNL. In opdracht van ZonMw begeleidde zij de twee projecten uit de innovatiechallenge ‘Een goede start voor de beginnende hardloper’.

VeiligheidNL, bekend van kennisontwikkeling over sportblessurepreventie, was deze keer niet zelf aanvrager. “We hebben eerder een soortgelijke tool ontwikkeld: de Runfitcheck”, vertelt Ellen Kemler. “Daar hebben we veel van geleerd, hardlopers pasten hun gedrag aan, maar blessures konden we niet voorkomen. Daarom hebben we de handen ineen geslagen met Sportinnovator, dit keer in de rol van adviseur.”

Kemler en collega’s voerden gesprekken bij de start, halverwege en aan het eind van de projecten. “We dachten mee over bewustwording bij gebruikers, bijvoorbeeld door niet alleen een rustdag in te bouwen in een trainingsprogramma, maar ook uit te leggen waarom. Golazo Energy heeft op basis daarvan extra screeningsvragen toegevoegd die nu helpen bij het kiezen van een passend trainingsschema.”

De Running Coach-app liet in de ontwikkelfase doelgroeponderzoek uitvoeren en integreerde een laagdrempelige chatbot waaraan beginners hun vragen over hardlopen kunnen stellen. “De app past je loopschema aan als je bijvoorbeeld even niet hebt getraind. Dan ga je bijvoorbeeld een week terug. Ongemerkt creëer je op die manier bewustzijn bij beginnende hardlopers dat je niet klakkeloos moet doorgaan als je lichaam er niet klaar voor is.”

Potentie
Het lijkt te wringen: implementatie begeleiden én het traject evalueren. Is dat niet de slager die zijn eigen vlees keurt? Kemler is er eerlijk over. “Dat voelde in het begin inderdaad ongemakkelijk. Maar we zijn vanaf het begin transparant geweest over onze dubbele rol. En in de eindevaluatie hebben we ook de betrokken partijen gevraagd hoe ze ónze begeleiding hebben ervaren en wat het hen heeft opgeleverd.”

Uit die evaluatie blijkt dat beide projecten het potentieel hebben om het trainingsbewustzijn onder beginnende hardlopers te vergroten. En dat is goed nieuws, want het zijn er nogal wat. “Bij Hardlopen met Evy melden zich wekelijks 1.600 nieuwe gebruikers aan in Nederland en België samen. Negentig procent daarvan loopt maximaal vijf kilometer; dat zijn dus echt beginners. De nieuwe, uitgebreidere screening wordt bovendien trouw ingevuld. En twintig procent kiest zelfs voor een extra voorbereidingstraject om nog rustiger op te bouwen.”

De Running Coach-app zit nog volop in ontwikkeling, maar had in april - vier maanden na de lancering - al 7.000 gebruikers.

Buiten je kaders denken
Of de begeleiding vanuit de apps daadwerkelijk leidt tot minder blessures, moet blijken uit vervolgonderzoek. Maar de eerste signalen zijn positief. “We zien dat beide tools gebruikers aanzetten tot bewuster trainen. Denk aan rustdagen, terugschalen bij klachten of gewoon het besef dat je niet meteen vijf kilometer hoeft te rennen. Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar is het voor een beginner vaak niet.”

Volgens Kemler zit de kracht van deze innovatiechallenge ook in het proces. “Werken in sprints, regelmatig bijsturen en echt luisteren naar wat gebruikers nodig hebben, maakt dat je dichter bij een werkend product komt. Het dwingt je ook om buiten je eigen kaders te denken. Waar wij gedragswetenschappelijk gedreven zijn, is Hardlopen met Evy bijvoorbeeld gericht op data. Het een is niet per se beter dan het andere, maar kan elkaar wel versterken, bijvoorbeeld door onbewust gedragsverandering te stimuleren en te meten of dat werkt door data uit de app.”

Ook andere doelgroepen?
Voor de toekomst ziet Kemler ruimte voor doorontwikkeling. Hardlopen met Evy wordt in augustus uitgebreid geëvalueerd; de Running Coach blijft in ontwikkeling. “Vooral het idee dat je via die app makkelijk bij een trainer uitkomt, biedt kansen. Online én offline begeleiding samen op één platform, dat is de richting waarin zij willen groeien.”

Vooralsnog was de beginnende hardloper de doelgroep, maar Kemler sluit andere moeilijker te bereiken groepen voor de toekomst niet uit. “Met gerichte campagnes, toegankelijk taalgebruik en rolmodellen kun je daar stappen in zetten. Running Coach is gratis, voor Hardlopen met Evy betaal je een paar euro per jaar. Dat maakt ze laagdrempelig. Door B1-taalniveau te hanteren, is het voor meer mensen makkelijk om de app te gebruiken. (Nog) langzamer opbouwen, is weer helpend bij een te hoog BMI. Zo zijn er nog genoeg kansen om in de toekomst hardlopen nog toegankelijker te maken.”