‘Het kost veel tijd en je wordt er moe van’

Maar vinden we onder niet-sporters ook daadwerkelijk meer objectief ‘drukker’ bezette mensen? En waarom vinden bepaalde groepen mensen sport leuker dan anderen? Op deze en andere vragen formuleren toonaangevende Nederlandse en Belgische sportonderzoekers antwoorden in de bundel ‘Het kost veel tijd en je wordt er moe van’.

De resultaten van de verschillende studies bieden beleidsmakers extra handvatten voor mogelijkheden tot doelbewuste beïnvloeding van sportgedrag en zetten tevens aan tot kritische reflectie op beleidskeuzes en praktijkdoelen.

In het verleden konden niet-sporters relatief makkelijk verleid worden tot deelname door het benadrukken van positieve (gezondheids)effecten van sport en het wegnemen van drempels door onder meer een uitgebreider, goedkoper en flexibeler sportaanbod ‘om de hoek’ te realiseren. Deze stimuleringsmaatregelingen hebben effect gehad, maar de laatste jaren is de rek een beetje uit de groei. Des te belangrijker om onderzoek te doen naar verklaringen van sportgedrag en meer inzicht te verkrijgen in overwegingen en betekenisverlening van niet-sporters.

In het boek ‘Het kost veel tijd en je wordt er moe van’ zijn de hedendaagse inzichten in sportparticipatie en betekenisgeving gebundeld onder redactie van dr. Agnes Elling en drs.Fons Kemper van het WJH Mulier Instituut, centrum voor sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek uit ‘s-Hertogenbsoch.

In het eerste deel van het boek geeft een groot aantal auteurs vanuit hun eigen wetenschappelijke expertises en op basis van uitgebreide empirische analyses antwoorden op verklarende vragen rondom sportdeelname. In het tweede deel van het boek nemen verschillende auteurs de lezer mee in de leefwereld van specifieke groepen niet-sporters, waaronder kinderen met overgewicht, reformatorische jongeren, mensen met beperkingen en ouderen. Welke (specifieke) betekenissen verlenen zij aan sport en welke stimulansen en belemmeringen om te sporten ervaren zij?

De uitkomsten laten zien dat er geen éénduidige verklaring is voor sportparticipatie, maar dat sportdeelname het resultaat is van een ingewikkeld samenspel van factoren. Door mensen zelf genoemde redenen blijken niet altijd gestaafd door objectieve data. Zo is gebrek aan tijd de meest genoemde belemmering door niet-sporters, maar laat tijdbestedingsonderzoek zien dat mensen met veel vrije tijd niet per definitie meer sporten. Ook de afstand naar de sportaccommodatie blijkt in Nederland nauwelijks verklaring te bieden voor sportdeelname: niet-sporters wonen gemiddeld niet verder weg van sportruimten dan sporters.

Veelal blijkt het niet-sporters ook te ontbreken aan voldoende intrinsieke motivatie. Ze vinden sport gewoonweg niet leuk genoeg om hiervoor tijd en geld vrij te maken. Aan deze motivatie liggen onder meer socialiserende factoren ten grondslag die samenhangen met sociale statusposities zoals sociaal-economische klasse, geslacht en etnicteit. Of je sport ‘leuk’ hebben leren vinden wordt zowel beïnvloed door je eigen fysieke competenties en opgedane ervaringen met gym en/of sport als in hoeverre je opgroeide in een sociale (gezins)omgeving die sport belangrijk vond. De meeste niet-sporters hebben weliswaar niet veel zin in sport, maar zijn evenmin fervente ‘sport-haters’.

Natuurlijk bestaan er ook mensen voor wie geld, afstand tot sportaccommodaties en onder meer de (beleefde) gezondheidstoestand wel degelijk belangrijke belemmeringen vormen, zoals ouderen, mensen met een beperking en/of mensen met overgewicht. Voor het sportbeleid is het van belang vooral voor deze mensen nog nader te investeren in het vergroten van hun kansen en mogelijkheden om deel te kunnen nemen. Ook een deel van de mensen met een geringe motivatie is wel te verleiden tot sportdeelname, maar de kans dat ze het snel weer voor gezien houden blijft groot. De auteurs stellen bovendien de vraag naar de ratio achter normatieve sportdeelnamedoelstellingen: waarom móeten eigenlijk steeds meer mensen sporten?

Titel: ‘Het kost veel tijd en je wordt er moe van’
Subtitel: Verklaringen voor sportdeelname en inzichten in de leefwereld van niet-sporters
Redactie: dr. Agnes Elling en drs. Fons Kemper (beiden werkzaam bij W.J.H. Mulier Instituut)
Prijs: 29,50 (excl. BTW)
IBSN: 978-90-5472-156-7
Bestellen: Arko Sports Media, 030-707 3000 of sport@sportsmedia.nl

Klik hier voor inhoudsopgave en inleiding