Het kan, wedstrijdvaren op zonne-energie

door: Marc Hoeben | 14 juli 2016

De Dutch Solar Challenge gaat over de Nederlandse wateren, met boten die worden aangedreven met behulp van zonne-energie. Onlangs (van 2 tot en met 9 juli) werd deze wedstrijd voor de zesde keer gehouden, met als startplaats Amsterdam en als finishplaats Leeuwarden. Het is een wedstrijd met een missie, gericht op een schonere toekomst.

Albert Bosscha meldde zich ooit als vrijwilliger aan voor de Dutch Solar Challenge. Dat was in 2006, voor de eerste editie. De wedstrijd ging toen nog door het leven als de Frisian Nuon Solar Challenge en maakte een rondgang langs de Friese Elfsteden. “Ze zochten iemand met een goede boot,” vertelt Bosscha, in het dagelijks leven ambtenaar bij het kadaster. “Voordat ik het wist, bestuurde ik de bezemboot.”

'Gek plan'
Hij vond het maar een gek plan, dat varen op zonne-energie, zo herinnert hij zich. “Maar het wekte wel mijn interesse. Het bleek te kunnen, maar je moest je in die eerste editie nog niet afvragen hoe. Het ging om twintig tot dertig kilometer per dag.”

Bosscha bleef betrokken, bij de ene na de andere editie. Hij is tegenwoordig projectdirecteur van de Dutch Solar Challenge, die telkens om de twee jaar wordt gehouden. Het evenement heeft onmiskenbaar een groei doorgemaakt en heeft inmiddels internationale allure. “In 2006 deden er zo’n twintig boten mee. Nu is dat zo’n beetje het dubbele en is het een hele challenge om ze überhaupt varende te krijgen. De deelnemers komen echt overal vandaan, uit België, China, Polen, Brazilië, noem maar op.”

Het karakter van het deelnemersveld veranderde, maar vooral de technologische ontwikkeling is opvallend, vindt Bosscha. “In die tien jaar is die ontwikkeling enorm geweest. Steeds meer gaat het om boten met een speciale romp, die meer zweven boven het water. De hele techniek van opvang en opslag van zonne-energie is enorm verbeterd. De panelen zijn sterk veranderd. Het bereik van de boten is daardoor veel groter geworden. We hadden nu drie etappes van zestig kilometer en allerlei verschillende wedstrijdonderdelen, met sprints in competitievorm en bijvoorbeeld een endurance.”

Meer lichtpanelen dan zonnepanelen
Ook op bewolkte dagen varen de boten tegenwoordig stug door. “Goed, als de zon fel schijnt, is de opbrengst veel hoger. Maar het zijn strikt genomen meer lichtpanelen tegenwoordig dan zonnepanelen. Als er licht is, kunnen we varen. En de energie wordt natuurlijk opgeslagen in accu’s. Waarbij het wel de kunst is om te finishen met een zo leeg mogelijke accu. Wat dat betreft doet het een beetje denken aan de Formule 1 van de autosport, waar ze het liefst met een vrijwel lege tank de streep halen.”

De capaciteit van de zonnepanelen en de accu’s is wel aan strikte voorwaarden verbonden. De Dutch Solar Challenge kent momenteel vier klassen: de A- en B-klasse met zonnepanelen van sponsor Honeywell en twee andere klassen (de T-klasse en de standaardklasse). Bij de editie van 2006 werd een afstand van ruim tweehonderd kilometer in circa zeventien uur afgelegd. In deze editie werd 180 kilometer in iets meer dan vier uur gehaald.

“In 2006 was ruimtevaarder Wubbo Ockels, die inmiddels is overleden, de grondlegger van de Dutch Solar Challenge. Hij zag de aarde als een ruimteschip, waarvan de voorraden in de vorm van grondstoffen beperkt zijn. Alleen de energie van de zon is onbeperkt. Dat willen we dan ook de wereld meegeven. Dat je met zonnepanelen heel veel dingen kunt doen.”

Vervuilende watersport
Nederland telt 2,6 miljoen watersporters, die zich minimaal een dag per jaar op een bootje vermaken. Zij bezitten ruim 500.000 vaartuigen, waarvan een kleine 150.000 in meer of mindere mate gemotoriseerd is en bijdraagt aan de vervuiling van de omgeving.

“Het gaat om de bewustwording dat je met panelen en een accu aan watersport kunt doen. Bij auto’s gaat de ontwikkeling nu heel hard, bij boten kan het ook die kant opgaan. Veel hulpsystemen van boten maken al gebruik van zonne-energie. Maar voor een complete omslag moeten we nog werken aan de actieradius en de opslagcapaciteit. Ik denk dat je over tien jaar ziet dat deze tak van sport veel verder is en dat je echt boten krijgt die volledig op deze vorm van energie varen. Dat zal ook steeds meer worden afgedwongen. Wat dat betreft is het ook wel simpel. In steeds meer natuurgebieden wordt gemotoriseerd botenverkeer op fossiele brandstoffen al de toegang ontzegd.”

Voor meer informatie: www.dutchsolarchallenge.nl