Het is de hoogste tijd voor klimaatadaptieve sportparken

door: Rutger Oosting | 24 maart 2022

Het inrichten van een waterbalans op de Nederlandse sportparken wordt een steeds groter thema. Door het vallende regenwater op te vangen in grote waterbergingen onder de sportvelden kunnen sportclubs duizenden liters water besparen per veld. Wim Glaap vertelt daarover tijdens de Vakbeurs Sportaccommodaties op 26 april in Houten. Op Sport Knowhow XL volgt alvast een inleiding op zijn lezing, waar veel sportverenigingen en andere accommodatiebeheerders hun voordeel mee kunnen doen. 

“Er ligt een Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie vanuit de regering. Dat Deltaplan geeft eigenlijk aan dat we in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig moeten zijn. Daar willen we met z’n allen naar toe”, legt Wim Glaap, adviseur & ingenieur buitenruimte bij Newae, uit. “Vanaf dag één hebben wij dit omarmd met ons project ‘Blauwe Sportparken’.”

Op Sportpark De Neul in Sint-Oedenrode is in het kader van waterkwantiteit en waterkwaliteit gekeken naar de opslag van water. “Hoe kun je voorkomen dat het sportpark onder water komt te staan? Uit onderzoek is toen gebleken dat we eigenlijk een soort waterberging moesten creëren. Onder de drie kunstgrasvelden is een waterberging gekomen van bijna achthonderd kuub per veld. Voorheen ging dat water rechtstreeks de Dommel in. Eigenlijk moet elke druppel die valt ook geïnfiltreerd worden op de vlek waar die gevallen is. Dat is het uitgangspunt.”

Water op een sportpark
Wat gebeurt er nu eigenlijk met water dat valt op een sportpark? Dat is de vraag die centraal stond bij het onderzoek van Glaap en zijn collega’s. “Van oudsher werd bij een sportpark alles geregeld om overtollig water af te voeren om te kunnen blijven sporten. Vaak werd het aangesloten op een riool of een sloot. Dat was voor ons een trigger om te kijken welke waterstromen er zijn op een sportpark: regenwater, grondwater en afvalwater. Wat wij nu gedaan hebben is een model gebouwd ‘de waterbalans’ waarmee wij per sportpark kunnen kijken hoeveel water er valt en hoeveel water opgeslagen en opnieuw gebruikt kan worden. Al het water wat op het sportpark valt kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor het besproeien van de natuurgrasvelden.”

Vorig jaar heeft Newae een subsidie gekregen van de Provincie Noord-Brabant en Waterschap De Dommel. “Dertig kunstgrasvelden in Brabant hebben al een peilgestuurde drainage gekregen waarmee wij het waterpeil kunnen regelen. Wat wij hiermee willen is dat je zo min mogelijk water weg hoeft te brengen naar de overige wateren.”

Hockey en voetbal
Bij het Leidse hockeycomplex Roomburg heeft Newae daarnaast de engineering gedaan voor het gehele watersysteem. Daar lag één kunstgrasveld die met drinkwater beregend werd. “Wij hebben een systeem ontworpen en berekend. Met het water dat daar wordt opgevangen kunnen we een jaar lang drie hockeyvelden en tien tennisbanen besproeien. Daar zit een heel systeem met drainages en pompen achter. We zijn nu bezig om er een monitoringssysteem aan te koppelen. Zo’n systeem is heel belangrijk om te kunnen weten hoeveel regen er valt en hoeveel van dat water dan in onze buffer terecht komt.”

Wel is er een verschil tussen hockey en voetbal. Bij hockey worden de velden voorafgaand aan een wedstrijd het hele jaar door met een continue hoeveelheid beregend. Bij voetbal gebeurt dit pas vanaf begin april tot het einde van de zomer, de hoeveelheid water is daar afhankelijk van de weersomstandigheden. De beregening van het water zal bij het voetbal dus anders zijn dan in het hockey. “Daar zijn we nu naar aan het kijken. Ook om bijvoorbeeld onder natuurgras buffers te bouwen.”

Het opgeslagen water kan niet alleen gebruikt worden om te besproeien. Ook kan het water ingezet worden als dakkoeling voor bijvoorbeeld de kleedkamers of de kantine. “Afhankelijk van de temperatuur kun je warmte of koude uit het water halen. Ook het water in bijvoorbeeld de wc’s voor het doorspoelen kan gebruikt worden vanuit de buffer. We willen het water zoveel mogelijk op het sportpark houden, zodat sportparken waterneutraal worden. Dat er echt geen druppel water meer naar buiten gaat.”

Watertransitie net als met energie
De energietransitie in Nederland is de laatste jaren ontzettend hard gegaan. Glaap hoopt dat dit ook gaat gelden voor water. “Het is eigenlijk een ondergeschoven kindje”, zegt Glaap. “Wat je kunt doen met energie kun je ook met water doen. Het is ook een stukje bewustwording. Wij willen hierin vooruit om gemeenten en de clubs te helpen om alle mogelijkheden die binnen een sportpark ontstaan te benutten.”

Bij Vakbeurs Sportaccommodaties in de EXPO in Houten komen de bezoekers op 26 april alles te weten over de nieuwste innovaties en de allerlaatste ontwikkelingen inzake het ontwerp, de bouw, de aanleg, de inrichting, het onderhoud en het beheer van sportaccommodaties.

Voor meer informatie: klik hier voor het lezingenprogramma van de Vakbeurs Sportaccommodaties