Het hele land wil Zoneparcs in plaats van schoolpleinen

Op een schoolplein moet elk kind naar harte lust kunnen spelen en sporten. Dat realiseert Zoneparc Foundation Nederland zich maar al te goed en daarom initieerde de stichting tussen 2005 en 2010 maar liefst 62 innovatieve schoolpleinen voor het basisonderwijs. Elk Zoneparc is ingedeeld in drie zones – de sport-, chill- en gamezone – die zijn ingericht met speciaal ontwikkelde sport- en spelmaterialen. Het doel van de Zoneparcs is niet alleen om kinderen te stimuleren om meer te gaan bewegen en sporten, maar ook om kinderen te bevorderen tot het nemen van verantwoordelijkheid.

Het Zoneparc-concept is in 2001 ontwikkeld in Engeland in samenwerking met Youth Sport Trust, Nike en het Department for Education and Skills. Op dit moment zijn er meer dan vijfhonderd Engelse basisscholen met een Zoneparc schoolplein en heeft de Engelse regering vijftien miljoen pond in het project gestoken. Naar Engels voorbeeld is in juni 2005 de Zoneparc Foundation Nederland opgericht. “En dat hebben we vooral te danken aan Nike. Het bedrijf heeft zijn Europese hoofdkantoor in Hilversum gevestigd en heeft in 2005 vier pilots in Rotterdam en Amsterdam gefinancierd”, vertelt Dorith Schute, general manager van Zoneparc Foundation Nederland.

Stimuleren verantwoordelijkheid
Inmiddels zijn er in heel Nederland gedurende vijf jaar 62 Zoneparcs gerealiseerd, waarvan de meeste gelegen zijn in Rotterdam. Schute: “De gemeente Rotterdam was na de pilots erg enthousiast over het concept. Dat was voor de afdeling Jeugd, Onderwijs en Samenleving (JOS) reden om dit project financieel te steunen.” Doel van het Zoneparc-project is om kinderen meer te laten bewegen en sporten. Maar dat is slechts een van de doelstellingen. Zo moet het project onder meer ook zorgen voor een toename van de sociale integratie van kinderen, een toename in de sportparticipatie van meisjes, het combineren van educatie met sport en spel en het vergroten van het verantwoordelijkheidsgevoel van kinderen.

Schute verklaart: “Persoonlijk vind ik het stimuleren van verantwoordelijkheid bij kinderen de belangrijkste doelstelling. Dat is immers een basis waar je je leven iets mee kunt.” De resultaten van het Zoneparc-project mogen er zijn. Zowel onderzoeksbureau Markus van der Velde als TNO heeft de effecten van het concept getoetst. “De onderzoeken zijn uitgevoerd bij de eerste vier Zoneparcs (twee in Amsterdam, twee in Rotterdam) en de belangrijkste conclusies zijn dat de ongelijkheid tussen jongens en meisjes in het sporten is afgenomen, het pestgedrag op schoolpleinen is afgenomen en er een betere verdeling van de ruimte per kind is gekomen. Door de zones nemen jongens het schoolplein niet meer in het geheel in.”

Samenwerking buurt en onderwijs
Een Zoneparc is opgedeeld in drie gekleurde zones: de sport- (rood), chill- (geel) en gamezone (blauw). “We gaan uit van het principe: without structure there is chaos. En doordat de verschillende activiteiten elk een eigen zone hebben, wordt het schoolplein volledig gebruikt zonder dat kinderen last van elkaar hebben”, legt Schute uit. Een bijzondere plek nemen de ‘helden’ in. Dit zijn kinderen uit groep acht. Zij zijn verantwoordelijk voor het uitdelen en inzamelen van het sport- en spelmateriaal en het goed verloop van het spel.

Het handige van een Zoneparc is dat het schoolplein op verschillende manieren gebruikt kan worden. Niet alleen wordt er tijdens pauzes of met gymnastiek op het plein gespeeld en gesport, maar ook na school worden er naschoolse activiteiten georganiseerd. En ook de naschoolse opvang en clubhuizen in de buurt kunnen gebruik maken van het plein. Schute vertelt dat juist de samenwerking tussen buurt, onderwijs en sport zo belangrijk is. “Het Zoneparc moet voor de hele buurt toegankelijk zijn. Daarom zoeken we naar mogelijke samenwerkingsverbanden met organisaties uit de buurt, zodat het Zoneparc optimaal gebruikt kan worden.”

Gezocht: commerciële partners
Nu Rotterdam warm is gelopen, wil Zoneparc Foundation Nederland ook in de rest van het land Zoneparcs aanleggen. “Er komen aanmeldingen van scholen voor Zoneparcs binnen vanuit het hele land, maar zij moeten voor een budget eerst lobbyen bij hun gemeente. Een plein kost 50.000 euro, inclusief markeringen, speeltoestellen, berging met sport- en spelmateriaal en trainingen voor het personeel en de kinderen over het gebruik van het plein. Voor scholen is financiële steun dus noodzakelijk. In Rotterdam en Amsterdam is vanuit B&W echter direct geld vrij gemaakt. Het is dan ook puur een financiële kwestie dat de Zoneparcs vooral in Rotterdam en Amsterdam gerealiseerd zijn”, aldus Schute.

Het liefst zou Schute zien dat elke school een Zoneparc krijgt, maar dat is volgens haar wel erg ambitieus. “We hebben daarom als doel gesteld om in 2011 twintig pleinen buiten Rotterdam en Amsterdam om te toveren in een Zoneparc.” De organisatie is nu dan ook op zoek naar commerciële partners – als zorginstanties, bedrijven en sportorganisaties – die het Zoneparc-project willen sponsoren. “We krijgen veel aanvragen van scholen binnen om een Zoneparc te realiseren. Daarom hopen we dit jaar een aantal partners binnen te slepen, zodat we nog meer kinderen blij kunnen maken.”