Helpen beweeggames bij reductie van overgewicht?

‘Kinderen zitten tegenwoordig alleen nog maar achter de computer, buiten spelen is er niet meer bij.’ Het is een veelgehoorde verzuchting onder mensen die zich zorgen maken om overgewicht bij de jeugd. Computers, en dan met name de zogenaamde beweeggames, kunnen echter ook worden ingezet in de strijd tegen overgewicht. De Vrije Universiteit Amsterdam start onder de noemer ‘MyGame’ een onderzoek naar de mogelijkheden. “Er zijn aanwijzingen dat beweeggames een effect kunnen hebben op lichaamsgewicht”, aldus onderzoeker Monique Simons.

Simons werkte in het verleden voor TNO en hield zich daar ook al bezig met mogelijkheden om mensen meer aan het bewegen te krijgen. “Er kwamen een paar jaar terug veel nieuwe beweeggames op de markt. Bij ons leidde dat tot de vraag of die spellen ook echt een bijdrage konden leveren aan het beweeggedrag en we kwamen tot de conclusie dat de games kunnen zorgen voor beweging op een intensiteit die voldoende is om aan de beweegnorm voor kinderen te voldoen”, aldus Simons. “Het is echter de vraag of beweeggames op langere termijn bijdragen aan beweging en lichaamsgewicht.” In Nederland is het effect van beweeggames nog niet eerder op dergelijke schaal onderzocht. Wel zijn er resultaten bekend van een onderzoek uit Nieuw-Zeeland met de Playstation EyeToy, waaruit blijkt dat het gebruik van de beweeggame invloed had op de BMI (Body Mass Index).

De centrale vraag in het onderzoek van de VU luidt: ‘Wat is het effect van een ‘actieve game gezinsinterventie’, waarin de meeste recente actieve spelcomputer en bijbehorende actieve games aan gezinnen worden uitgedeeld en het gebruik hiervan op een actieve manier wordt gestimuleerd op: BMI, lichaamssamenstelling en buikomvang van de adolescent (12-16 jaar) in het gezin na vier en tien maanden?’ Om een antwoord op deze vraag te vinden, gaat het onderzoeksteam driehonderd gezinnen volgen. “Dat aantal hebben we op basis van een statistische powerberekening nodig om het verschil van een halve kilo lichaamsgewicht aan te kunnen tonen”, licht Simons toe. De deelnemende gezinnen krijgen gedurende de onderzoeksperiode een Kinect of PlayStation Move in bruikleen en om het gebruik daarvan te stimuleren, krijgen zij de nieuwste spellen.

 “Het is best een uitdaging om ervoor te zorgen dat de kinderen de spelcomputer niet na een maand in de hoek gooien en er niet meer naar omkijken”, zet Simons. “We hopen hen te stimuleren met de allernieuwste spellen. Ook zijn we met de gamesindustrie in gesprek om het gebruik online te volgen, maar het is nog niet zeker of dat kan in verband met privacyregels. We vragen de deelnemers ook om een dagboekje bij te houden en ze moeten vragenlijsten invullen. De deelnemers worden gedurende tien maanden drie maal uitgenodigd voor lichaamsmetingen. “We kijken dan onder meer naar BMI en lichaamssamenstelling. Aan de hand van een huidplooimeting op vijf plekken doen we een schatting van het vetpercentage. Op die manier onderzoeken we het effect van de beweeggames op het lichaamsgewicht en lichaamssamenstelling over een langere periode.”
 
Naast Monique Simons bestaat het onderzoeksteam uit Dr. Emely de Vet, Dr. Mai Chin A Paw, Prof. Dr. Ir. Jaap Seidell, Prof. Dr. Ir. Hans Brug, en Drs. Sjoukje Hoornstra. De VU werkt bij MyGame met verschillende partijen samen. EMGO+ is het overkoepelende onderzoeksinstituut, body@work is een samenwerkingsverband tussen onder andere TNO en de VU. Het Kenniscentrum Overgewicht, het Onderzoekscentrum Preventie Overgewicht Zwolle en de Nederlandse Hartstichting hebben een adviserende rol. De GGD helpt met het werven van de gezinnen en het onderzoek wordt gefinancierd met subsidie vanuit ZonMw.

Monique Simons - die op het onderzoek hoopt te promoveren - verwacht in 2013 de eerste resultaten te kunnen publiceren in wetenschappelijke tijdschriften. “Voor die tijd zullen we echter wel al resultaten presenteren op wetenschappelijke congressen.”