Helpdesk geeft bondscoaches wetenschappelijk advies

door: Roelof Jan Vochteloo | 17 november 2011

Tijdens het onlangs gehouden Nationaal Coach Platform lanceerde technisch directeur NOC*NSF Maurits Hendriks de helpdesk Topsport Topics. Een team van vier sportwetenschappers voorziet Nederlandse bondscoaches in het olympische en paralympische programma op verzoek van wetenschappelijke raad.

Onder leiding van oud-hoogleraar fysiologie Peter Hollander proberen Susan Vrijkotte, Paul Schermers en Herman IJzerman om bondscoaches die vragen stellen binnen vijf werkdagen een inhoudelijk antwoord te geven. De adviseurs zijn tevens verantwoordelijk voor het verspreiden van een journal watch, waarvoor ze vakbladen afspeuren naar relevante informatie. Tot slot behoort ook het vullen van een online kennisbank tot hun takenpakket. Vrijkotte is verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, Schermers, IJzerman en Hollander aan de Vrije Universiteit. InnoSportNL is de makelaar die alle partijen bij elkaar brengt.

Hanno van der Loo is projectleider bij InnoSportNL: “Dit idee zweefde al lang rond in meerdere hoofden, maar werd concreet toen Maurits Hendriks drie jaar geleden aantrad als technisch directeur en chef de mission van NOC*NSF. We gingen samen om tafel zitten en stelden de vraag wat er op het gebied van kennis aanwezig zou moeten zijn. Al snel kwamen we op een helpdesk en een journal watch uit. De Vrije Universiteit speelde al met het idee om een soort sportwiki te maken met wetenschappelijke kennis en zo kwamen we tot deze uiteindelijke opzet.”

Mankracht
Hendriks verklaarde bij de presentatie dat er allerlei sportwetenschappelijke kennis is die de topsport verder zou kunnen helpen, maar dat een begrijpelijke vertaalslag ontbreekt. Topsport Topics wordt geacht die kloof enigszins te dichten. Dat is ook met eerdere projecten geprobeerd, maar volgens Van der Loo ontbrak het altijd aan mankracht. “We hebben nu drie mensen vrijgemaakt die aangesteld zijn voor vier dagen per week. De kracht zit hem vooral in de samenstelling van het team. De wetenschappers hebben of op hoog niveau gesport of lopen allang mee in de sport mee en spreken dus dezelfde taal als hun ‘klanten’.”

De projectleider gebruikt het voorbeeld van een coach die wil weten welk effect hoogtetraining heeft op zijn sporters. “Het team bepaalt in onderling overleg wie de vraag gaat beantwoorden. Soms kan dat op basis van parate kennis, een andere keer wordt de literatuur er op nageslagen of er wordt navraag gedaan bij de hoogleraren en onderzoekers van de betreffende universiteit.”

Om de gestelde vragen op tijd te kunnen beantwoorden, staat de helpdesk in eerste instantie paraat voor een select gezelschap bondscoaches. De eerste groep bestaat uit zo’n dertig à veertig coaches van toonaangevende olympische en paralympische sporten. De lijst is vertrouwelijk, maar Van der Loo wil wel kwijt dat zwemcoach Jacco Verharen en zeilcoach Jacco Koops er ‘ongetwijfeld’ op staan. “Uiteindelijk is het de bedoeling dat een paar honderd coaches de helpdesk gaan raadplegen, maar we moeten eerst gaan ervaren hoe groot het aanbod van vragen is en wat we aankunnen.” Om diezelfde reden wil Van der Loo nog geen harde uitspraken doen over de financiering van het ministerie van VWS en Partner in sport DSM. “We zijn nog in gesprek met het ministerie. Ik vermoed dat als het gaat lopen, we  het met dit team niet aankunnen. Dat betekent dat het meer geld gaat kosten.”

State of the art
Ook het derde element - de kennisbank - is nog volop in ontwikkeling. Vragen die coaches stellen komen hierin te staan en vanaf 21 november kan deze online geraadpleegd worden. Van der Loo: “Informatie die in principe niet nieuw is, is toegankelijk voor iedereen, maar state of the art informatie is alleen beschikbaar voor de coaches met een wachtwoord. Een eventuele voorsprong geven we natuurlijk niet zomaar weg.“

Over de concurrentie gesproken. Twee maanden geleden was Van der Loo op studiereis in Australië. Hij trof er een enorme mediatheek aan, maar geen helpdesk. “Het verschil is dat daar veel meer wetenschappers in de directe begeleiding van de topsport actief zijn. Zij vinden hun weg wel in die mediatheek. Hier in Nederland is die directe wetenschappelijke ondersteuning nog nauwelijks ontwikkeld. Topsport Topics is een bouwsteen om de kloof te helpen dichten, maar is daarvoor niet afdoende. Vanuit InnoSportNL hechten we dan ook heel veel waarde aan het inzetten van zogenoemde embedded scientists in de topsport.” 

De algemene doelstelling van Topsport Topics is om de kwaliteit van het topsportproces te verbeteren. Van der Loo: ”Het gebeurde dat beschikbare informatie pas na vijftien  jaar werd toegepast, daar willen we vanaf. Of dit extra medailles oplevert is natuurlijk niet te zeggen. Volgens Maurits Hendriks is de wetenschap er voor de laatste procent, maar in mijn beleving kan goede informatie een topsporter juist ook helpen om effectiever te trainen en een betere basis te creëren.”

Voor meer informatie: www.topsporttopics.nl