Helmcampagne moet hoofdletsel bij fietsers voorkomen

door: Thomas van Zijl | 25 april 2013

VeiligheidNL, Wielerunie KNWU en wielersportbond NTFU startten afgelopen weekend voor de derde keer de campagne ‘Gebruik je kop, helm op’. In de hoop dat wielrenners en mountainbikers altijd een helm opzetten om hoofdletsel te voorkomen.

Jaarlijks worden er meer dan duizend fietsers in het ziekenhuis behandeld voor letsel aan het hoofd. Toch zijn er nog altijd wielrenners en moutainbikers die zonder helm op de deur uit gaan. “Vooral als ze hun rondje alleen rijden, ervaren ze het als onnodig. Ze gaan dan niet zo hard en zitten minder lang op de fiets”, zegt projectleider Charlotte Bruijnen van VeiligheidNL. “Mensen die in een groepje fietsen hebben zien de noodzaak van een helm wat vaker.” Hoewel veel fietsers dus al overtuigd zijn, zet VeiligheidNL in samenwerking met de bonden weer in op de campagne ‘Gebruik je kop, helm op’. De timing is bewust, aan het begin van het fietsseizoen.

Bermmonument om te confronteren
Het is de derde keer dat de campagne van start gaat, maar al eerder - in 2010 - hing VeiligheidNL spandoeken op langs bekende fietsroutes. Die vertelden het verhaal van wielrenners die ten val kwamen, maar er dankzij helm zonder ernstige kleurscheuren van af gekomen waren. Bruijnen: “Op de plek van het ongeluk richtten we een bermmonument in om fietsers met de risico’s te confronteren.”

Het jaar daarop wijzigde de werkwijze van de betrokken partijen enigszins. “We wilden meer wielrenners en mountainbikers bereiken en hebben daarbij de hulp van verenigingen van de KNWU en NTFU gevraagd. Verenigingen organiseren verschillende activiteiten waar fietsers bij elkaar komen en met hun sport bezig zijn. Voor zowel de georganiseerde als ongeorganiseerde sporter. Daarom hebben we pakketten samengesteld waar zij mee uit de voeten konden. Het spandoek vormt nu nog altijd de basis, omdat de tekst ‘Gebruik je kop, helm op’, eigenlijk alles zegt.”

Kop van Jut
Daarnaast ontvangen de verenigingen informatieflyers en posters. VeilgheidNL ontwikkelde ook een Kop van Jut die op grote evenementen gebruikt wordt. Bruijnen: “Het heeft veel weg van de oude kermisattractie. Mensen slaan op het hoofd. In dit geval zien ze daarmee de impact van een val, die varieert van een onschuldige bult tot een schedelbasisfractuur.

Uit de resultaten die vorig jaar bekend werden over 2011 blijkt dat de campagne vooral de risicoperceptie van wielrenners en mountainbikers heeft bijgebracht en er meer mensen een helm zijn gaan dragen. Bruijnen zegt daarbij dat de tragische dood van de Belgische coureur Wouter Weylandt in de Giro van 2011 een rol gespeeld kan hebben.

“Veel amateurs kijken naar de profs. In dat opzicht is het natuurlijk een enorme verbetering dat zij sinds enige tijd verplicht zijn een helm te dragen. Hoewel, veel fietsers die al wat langer meegaan breken niet zomaar met een gewoonte. Iemand die zijn hele leven lang geen helm gedragen heeft, past zijn gedrag niet zomaar aan.” Overigens is het te makkelijk om daaruit te concluderen dat het al dan niet dragen van een helm een generatiekwestie is. “Alleen of in een groepje fietsen maakt een veel groter verschil.”

Le Champion en Shimano doen mee
Om de individuele fietsers te bereiken, doen dit jaar Le Champion en Shimano ook weer mee met de campagne. Bruijnen: “Het zijn merken waar wielrenners en mountainbikers vaak mee in aanraking komen. Shimano is voor veel winkels een belangrijke leverancier. Naast hun producten stuurt dit bedrijf de komende maanden ook het informatiepakket mee. Mensen die niet in georganiseerd verband fietsen, komen zo toch in aanraking met de campagne.”

VeiligheidNL, KNWU en NTFU hopen gedurende het fietsseizoen zoveel mogelijk mensen te bereiken, maar toch is er een duidelijke doelgroep: de wielrenner en mountainbiker. De campagne - die wordt gefinancierd met een subsidie van het Ministerie van VWS - richt zich niet op de ‘gewone fietser’. Dat is een bewuste keuze. Bruijnen erkent dat er daar veel meer van zijn, maar vanwege de lagere snelheid is er sprake van een aanzienlijk lager risico. “De ongevallen van wielrenners en mountainbikers zien we terug op de Spoedeisende Hulp. Dat aantal willen we terugdringen.”
 
Voor meer informatie: www.gebruikjekop.nl