Handzame stoomcursus voor veilige omgeving sportclubs

door: Marc Hoeben | 21 januari 2016

De voetbalwereld werd vier jaar geleden opgeschrikt door de mishandeling en het daaropvolgende overlijden van grensrechter Richard Nieuwenhuizen uit Almere. Voor Ton Norbart, een bekende uit het Utrechtse voetbal, was het mede het vertrekpunt voor het ontwerpen van Speel Veilig, een stoomcursus voor sportleiders en ouders van sportende kinderen. Als particuliere ondernemer hoopt hij nu in eerste instantie zo veel mogelijk voetbalclubs met zijn boodschap te bereiken.

Ton Norbart speelde zes seizoenen in de toenmalige amateurtrots van de Utrechtse ‘krachtwijk’ Zuilen, voor die tijd was hij drie jaar actief in het tweede elftal van de profs van FC Utrecht. De Maarssenaar kende het voetbal in de regio op zijn duimpje, maar nam na zijn actieve loopbaan ook afstand tot de sport. “Ik kwam al een tijdje niet meer op het voetbalveld. Pas door mijn zoontje keerde ik weer terug.”

Onveilige sfeer
Zoonlief was destijds 10 jaar. We schrijven eind 2011, als Norbart junior zich niet helemaal prettig voelt bij de onveilige sfeer in de sport en zijn vader voor het eerst aan het denken wordt gezet. Die gedachtes komen nog eens in een stroomversnelling door de geruchtmakende mishandeling en dood van grensrechter Richard Nieuwenhuizen.

“Ik vond op de eerste plaats het niveau niet denderend,” zegt Norbart. “Dan heb ik het over het niveau van het voetbal. Maar toen ik er eenmaal ook meer bij betrokken raakte, merkte ik ook dat de mentaliteit langs het veld was veranderd. In mijn jeugd waren alle ouders betrokken bij de sportbeoefening van hun kinderen. Nu is dat nog maar een klein groepje."

"Het opvallende verschil is ook dat mensen veel meer commentaar hebben. En ondertussen zijn ze minder bereid om iets voor de club te doen. Ik ken een vereniging in mijn omgeving waar ze op dit moment, midden in het seizoen, de jeugdcommissie nog steeds niet op orde hebben. Dat is heel triest. Zulke dingen zorgen er mede voor dat kinderen steeds minder in een veilige omgeving kunnen sporten. Terwijl dat in mijn ogen toch echt moet. Je wilt geen sfeer van agressie of geweld hebben. Geen kind mag uit de toon vallen. En kinderen horen zich ook niet te schamen voor het gedrag van hun ouders.”

Het bleef niet bij denken. Norbart is een man van doen. “Ik heb een programma gemaakt voor het op een leuke en veilige manier bedrijven van sport.” Norbart gebruikte zijn eigen ervaringen. Hij was voetballer, hij was jeugdleider, na het overlijden van zijn vader ging hij bij de plaatselijke voetbalclub zijn moeder helpen bij de vrouwenafdeling. “Nou, dan leer je wel wat er allemaal bij komt kijken.”

Eerst kleinschalig
Voor het programma Speel Veilig zocht hij ook steun bij zijn broer Henk en bij zijn vrouw Anneke. “Mijn broer is directeur van een basisschool, met hem heb ik dingen overlegd. En ook met mijn vrouw. Zij is pedagogisch medewerkster.” Norbart zegt dat het hem op het goede spoor zette. Hij dacht en denkt niet te groot en wilde het kleinschalig opzetten. “De uitgangspunten zijn dat kinderen in een veilige omgeving met plezier moeten kunnen sporten en dat clubs er baat bij hebben. Mijn schoonzoon is eigenaar van het bedrijf in websites, Mind Productions Webdesign in Alkmaar. Hij heeft me geholpen met het opzetten van een online lesprogramma. Daardoor is het elk moment heel makkelijk te bekijken. In drie kwartier ken je de basisvoorwaarden.”

Speel Veilig is verdeeld in drie lessen. In de eerste les gaat het om de organisatie van de begeleiding van een jeugdteam, in het tweede draait het om het gebruik van tactische termen en het positief coachen en les drie staat in het teken van herkenbare spelsituaties. “Het richt zich op de begeleiders van jeugdteams en heel vaak zijn dat ouders. Bij Speel Veilig is het bijvoorbeeld de bedoeling dat telkens een andere ouder als assistent van de coach fungeert en zich verdiept in hoe hij of zij positief kan coachen.”

Bedrijfsmatig aanpakken
Vier clubs in zijn regio – Elinkwijk, FC Breukelen, FC Driebergen en Nederhorst den Berg – werken met zijn methode. Norbart hoopt dat aantal uit te gaan breiden en wil het ook wel bedrijfsmatig aanpakken. “Een club betaalt 395 euro exclusief btw, per seizoen, voor het programma. Dat lijkt misschien veel, maar je krijgt een account waarop alle jeugdleiders van je vereniging kunnen inloggen. Bij kleinere clubs hanteer ik een aangepaste prijs.”

Norbart kent het programma (Naar een) Veiliger Sport Klimaat (VSK) van NOC*NSF en het programma Back to Basics van de KNVB. “Wat ik doe, heeft veel raakvlakken met Back to Basics. Maar dat is toch nog heel breed en niet heel praktisch. Bij mijn programma hoeven clubs niet meer het wiel uit te vinden.”

Voor meer informatie: www.speel-veilig.nl