Gym en iPads: in Noord-Holland een vertrouwde combinatie

Een iPad in de gymles? “Daar werken wij al mee”, zegt bewegingsconsulent Erik Evers. In Noord-Holland zijn digitale gymhulpmiddelen geen bijzonderheden meer, maar staat het nog wel in de kinderschoenen.

Evers reageerde enthousiast op het voorgenomen onderzoek van Windesheim, genaamd ‘Digitalisering in de gymles’, dat de hogeschool een aantal weken geleden aankondigde en waarmee wordt gestart in januari 2013. In het Zwolse onderzoek wordt onderzocht of het gebruik van onder meer iPads en serious gaming iets toevoegt aan de gymles. Evers: “Het is goed dat Windesheim initiatief neemt, want het is een gebied waar weinig onderzoek naar is gedaan.” Als bewegingsconsulent (sportdocent) is hij altijd op zoek naar middelen die de gymles kunnen verrijken.

Zelf ontwikkelde Evers - samen met collega’s van Sportservice Noord-Holland - de methode Gympedia. Deze bestaat onder andere uit 65 leerlijnkaarten die op de iPad te vinden zijn in de vorm van een PDF-boek. “We gebruiken de iPad zo breed mogelijk”, zegt Evers. “Zo is onze methode en jaarplanning volledig digitaal.”

Ideale platform
Het idee voor de digitale methode ontstond ruim een jaar geleden, toen Evers een lezing van bewegingswetenschapper Huub Toussaint bezocht op de ALO van de Hogeschool van Amsterdam en daar hoorde over de toepassing van iPads in de moderne gymles. Daarop zag de sportdocent een kans om de plannen met hem te delen en met de moderne techniek te verrijken.

Evers: “Ik dacht meteen: ‘bingo’. Sportdocenten willen altijd graag op hun eigen manier werken. We hadden eerder al bedacht om daarvoor het concept van de leerlijnkaarten te ontwikkelen, om ze die flexibiliteit te geven. Maar al die kaarten kunnen niet in een map, dat wordt onpraktisch. Dus we zochten nog een platform voor het concept.”

Flexibiliteit
Dat platform werd de iPad. Volgens Evers is het belangrijk dat de methode docenten veel vrijheid geeft in hun lesopbouw. Met een combinatie van bijvoorbeeld drie leerlijnkaarten kan een docent zijn les naar persoonlijke voorkeur invullen, maar krijgen kinderen alsnog dankzij de nauwkeurig opgezette kaarten adequaat bewegingsonderwijs.

Een leerlijnkaart geeft handvatten aan de docent, eventueel ondersteund door een leskaart, waarin dieper op specifieke onderdelen van een leerlijn wordt ingegaan. Er zijn ook kijkwijzers (in de vorm van foto’s en filmpjes) voor de leerling, waarbij hij of zij zelfstandig op de iPad kan kijken hoe een bewegingsvorm kan worden uitgevoerd.

“Verder dekt onze methode de twaalf leerlijnen van het bewegingsonderwijs”, benadrukt Evers. Op dit moment werken 25 sportleraren met de methode in de regio’s West-Friesland, Schagen en Den Helder, die allen een iPad in bruikleen hebben van Sportservice Noord-Holland. Evers legt uit hoe een praktijksituatie eruit ziet: “Bij een freerun-situatie - waarbij kinderen een parcours moeten rennen door de gymzaal - zet de docent de iPad in de hoek van de zaal. Dan gaan de kinderen daaromheen staan of zitten en kunnen vervolgens zelf door de verschillende onderdelen van de oefening swipen, om deze zelf uit te proberen.”

Work in progress
Het bundelen van de iPad en leerlijnkaarten bleek een succescombinatie. Na een proefperiode van ruim een jaar is Gympedia vanaf dit schooljaar officieel in gebruik genomen door Sportservice Noord-Holland en direct geïmplementeerd op scholen. Het is nog niet verplicht voor docenten om een workshop te volgen, voordat ze mogen werken met de iPad. Evers streeft daar wel naar. “Je kan wel alles zelf gaan uitvogelen, maar daar gaat veel tijd inzitten. Dan is het veel handiger als een specialist alles in een middagje uitlegt. Maar daar zijn we nog mee bezig.”

Het voornemen toont dat Gympedia nog volop in ontwikkeling is en er volgens de ontwikkelaars nog veel winst te behalen is. Zo hopen de oprichters van het project uiteindelijk alle eigenschappen van de iPad maximaal te kunnen benutten. Ook is de methode binnenkort verkrijgbaar als pakket voor andere sportinstanties of scholen.

Evers dagdroomt alvast over de toekomst van het project. “Het zou mooi zijn als straks een gymleraar in Maastricht zijn eigen opvattingen of methodes kan toevoegen aan het platform. De iPad is een product dat zich goed leent voor open source, waarop iedereen ideeën kan aandragen.”

Voorbereid op het nieuwe bewegingsonderwijs
Of de methode voor die open source-plannen dan vanuit de huidige PDF-vorm naar een app moet worden doorontwikkeld, laat Evers in het midden. Wel ziet hij veel mogelijkheden voor Gympedia, ook met het oog op het wetsvoorstel ‘passend onderwijs’, dat op 9 oktober is aangenomen door de Eerste Kamer. Daarin staat onder andere dat scholen vanaf 1 augustus 2013 een zorgplicht hebben voor hun leerlingen.

“Daardoor moeten kinderen straks nadrukkelijker worden gevolgd en dat betekent dat we als bewegingsconsulenten straks moeten kunnen aangeven wat de vorderingen van leerlingen zijn. Met de iPad kan dat supersnel. Dan upload je de vorderingen via bijvoorbeeld Dropbox en dat kan dan meteen verwerkt worden door de administratie.”