Games veroorzaken overgewicht maar kunnen het ook oplossen

De toename van kinderen met overgewicht en het aantal uren dat zij achter een spelcomputer doorbrengen lijken hand in hand te gaan. Toch kan gaming worden ingezet om een actievere levensstijl te stimuleren. Onderwijs en bedrijfsleven bundelen hun krachten om dat via het project PlayFit voor elkaar te krijgen.

Er is meer dan genoeg onderzoek dat onderstreept dat de onderzoekers die verbonden zijn aan PlayFit een schone taak rust. Uit een studie van TNO blijkt dat ten opzichte van een meting uit 1997 het aantal te dikke kinderen is verdriedubbeld. Het probleem doet zich vooral voor onder (V)MBO-scholieren tussen de 12 en 17 jaar, juist die groep moet via PlayFit weer in beweging komen. Dat ze al een Wii hebben of een andere spelcomputer die de nodige beweging vereist, doet niets af aan de noodzaak van het project. “Dat zijn apparaten die voor even leuk zijn, waar kinderen een half uurtje per dag vermaak in vinden, maar in veel gevallen verdwijnt zo’n ding binnen een paar weken onder de bank. Ze vervelen snel”, zegt Janienke Sturm, senior onderzoeker Serious Game Design bij Fontys Hogescholen en coördinator van PlayFit.”

Al sinds de start van het project vorig jaar is er een directe verbinding tussen onderzoek, onderwijs en bedrijfsleven. Het zijn de wetenschappelijke inzichten die uiteindelijk in de praktijk moeten worden omgezet in praktische toepassingen. Fontys Hogeschool werkt binnen PlayFit onder andere samen met Ranj - een ontwikkelaar van serious games - en met NISB, waar men veel ervaring heeft met interventies die zouden kunnen zorgen voor een gezonder en sportiever leven. Janienke Sturm: “Onderzoek staat binnen PlayFit voorop en juist omdat we met verschillende partijen samenwerken kan dat concrete vormen aannemen. In januari gaan we in samenwerking met onze partners de eerste prototypes testen op scholen.”

Hoewel het voor de hand ligt om dan in de eerste plaats te denken aan games waar een beeldscherm aan te pas moet komen, wil Sturm liever andere wegen bewandelen. “We kiezen liever voor activiteiten die leerlingen sowieso al doen en die door een spelelement ook nog eens leuker of gezonder worden.” Zo gaat PlayFit experimenteren met een op scholen geplaatste speciale wipstoel voor tijdens de pauze. Wie daarop zit, kan door te bewegen invloed uitoefenen op andere stoelen in de ruimte. Sturm: “Ze verschieten van kleur of gaan ook bewegen. Leerlingen hoeven er niet speciaal iets voor te doen. Gewoon zitten in de kantine is voldoende. Doordat ze er lol aan beleven samen met hun klasgenoten is het bovendien nog leuk ook en gaat het misschien wat langer mee dan zomaar een spelcomputer.”

Het zou uiteraard mooi zijn als kinderen met overgewicht middels door PlayFit ontwikkelde modellen en prototypes meer gaan bewegen. Toch is dat niet van levensbelang om het project te laten slagen. De betrokken kennisinstellingen en bedrijven kijken verder. Sturm: “Wij hopen met PlayFit tot een aantal nieuwe ontwerprichtlijnen te komen, die houvast kunnen bieden voor de verdere toekomst. Door nu te onderzoeken wat er wel en wat er niet werkt, kunnen op langere termijn successen geboekt worden.”

Overigens betekent dat niet dat het project nu geheel vrijblijvend experimenteert; er wordt in samenwerking met de Sporthogeschool van Fontys wel degelijk gekeken naar de effecten van de interventies. “We hopen dat onze games – welke vorm ze ook mogen aannemen – het activiteitenniveau van de hele groep omhoog stuwen. Daar gaan we serieus op inzetten; we meten het onder meer via een hartslagmeter. Als het resultaat naar wens is, bewijzen we eens te meer dat de school een goed startpunt is voor een leven dat door meer beweging vanzelf gezonder is.”