Franse aanpak dikke jeugd heeft succes all over the world

Overgewicht bij Nederlandse jongeren is een steeds groter wordend probleem. Dit kan op latere leeftijd – maar vaak ook al eerder – zorgen voor grote gezondheidsproblemen, zoals diabetes, hart- en vaatziekten en kanker. Om overgewicht bij jongeren tegen te gaan, heeft de netwerkpartij Convenant Gezond Gewicht het JOGG-programma opgesteld: een Nederlandse variant van een succesvolle Franse methode om overgewicht terug te dringen. JOGG staat voor Jongeren op Gezond Gewicht.

Het Convenant Gezond Gewicht is op 23 november 2009 ondertekend door minister Klink van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en bestaat uit 27 partijen uit het bedrijfsleven, het maatschappelijk veld en de sportsector (waaronder NOC*NSF en NISB). Het doel is om de gezonde keuze gemakkelijk, aantrekkelijk en vanzelfsprekend te maken. “En dit sluit naadloos aan bij de doelstellingen van het Olympisch Vuur. We moeten in 2016 de sportiefste en gezondste samenleving van Nederland hebben om te kunnen pitchen voor de Olympische Spelen”, vertelt Jaap de Graaf kwartiermaker JOGG van het Convenant Gezond Gewicht.

Nederlandse variant van het Franse EPODE
Een onderdeel van het Convenant Gezond Gewicht is het JOGG-progamma. De Graaf: “Met de JOGG-methode ondersteunt het Convenant gemeenten via een duurzame en effectieve aanpak. De methode bevordert gezond gewicht bij jongeren door het promoten van voldoende beweging, gezonde voeding en goede voorlichting. Op die manier moet het overgewicht flink worden teruggedrongen en moet de Nederlandse jeugd in 2015 de gezondste van Europa zijn.”

JOGG is een Nederlandse variant van de Franse methodiek EPODE (Ensemble Prévenons l’Obésité Des Enfants). Het programma ging in 1992 in het Noord-Franse Fleurbaix Laventie van start en telt inmiddels vier miljoen deelnemers in 226 Franse gemeenten. “De methode is er al jaren zeer succesvol en het overgewicht van jongeren is daar met bijna de helft teruggedrongen. Niet voor niets wordt de Epode-aanpak ook toegepast in België, Spanje, Griekenland, Australië en Mexico. Dat was een reden genoeg om een Nederlandse variant op te zetten”, legt De Graaf uit.

Intersectorale aanpak
Hoewel de Franse aanpak rust op vier pijlers – bestuurlijk draagvlak, wetenschap, sociale marketing en publieke- en private samenwerking – kent de Nederlandse variant een extra steunpunt ‘zorg en preventie’. “Die pijler hebben we toegevoegd, omdat wij het belangrijk vinden dat er een verbinding is in de zorg. De huisartsen moeten jongeren goed kunnen door verwijzen.”

Volgens De Graaf is het sleutelwoord van JOGG de intersectorale aanpak. De Graaf: “Alle sectoren en partijen van de gemeente moeten meedoen en zich hard maken om overgewicht terug te dringen. Dat betekent dat er onder meer wordt gekeken naar de sociale omgeving, educatie, werken, wonen, gezondheidszorg, veiligheid en het sportaanbod.”

Zwolle eerste JOGG-gemeente
Inmiddels mag Zwolle zich sinds februari de eerste JOGG-gemeente van Nederland noemen. “Maar dit zal zeker niet de enige gemeente blijven. Binnen vijf jaar moeten vijf miljoen mensen in 75 gemeenten via de JOGG-aanpak worden betrokken.” Volgens De Graaf viel de keuze niet voor niets op Zwolle. “De gemeente is al bijna vijf jaar bezig met de voorbereiding op het overnemen van het EPODE-model en voldoet zodoende aan alle voorwaarden die wij stellen. Het belangrijkst is dat alle partijen op één lijn zitten zodat Zwolle een gezonde gemeente kan worden. In Zwolle is er intussen een nulmeting uitgevoerd onder de naam Checkid waar ondermeer het BMI van jongeren is gemeten.”

Hoewel het Convenant Gezond Gewicht pas sinds januari op zoek is naar gemeenten die willen meewerken, is de belangstelling groot. Niet alleen de grote steden, maar ook kleine gemeenten in Drenthe en Twente hebben laten weten geïnteresseerd te zijn. “Op dit moment zijn we bezig met het ontwikkelen van het ondersteuningspakket. We proberen om halverwege juni de eerste tien JOGG-gemeenten bij elkaar te hebben”, aldus de kwartiermaker.

Ondersteuning bij uitvoering en in kaart brengen
Geïnteresseerde gemeenten krijgen vervolgens in mei een voorstel hoe ze JOGG-gemeente kunnen worden. Als ze daar mee akkoord gaan, krijgen ze ondersteuning van de afdeling JOGG van het Convenant Gezond Gewicht. De Graaf: “We willen gemeenten bijvoorbeeld helpen bij het toepassen van sociale marketing en bij het tot stand brengen van de publiek en private samenwerking.”