FC Twente: aanjager in bestrijding laaggeletterdheid

door: Bas Kammenga | 1 februari 2024

Met 'Letters van Twente' is FC Twente een aanjager in de bestrijding van laaggeletterdheid in de gemeente Enschede. Het is één van de projecten van de maatschappelijke stichting van FC Twente, Scoren in de Wijk. Het viel in de prijzen bij de More than Football Fund Cheques met een cheque van 10.000 euro. Dat bedrag wordt besteed om nog meer jongeren te bereiken en de zichtbaarheid van het thema laaggeletterdheid te vergroten.

Roy Elferink is sinds maart 2023 manager mvo Scoren in de Wijk. “Onze maatschappelijke tak is ontstaan in 2004 en FC Twente was destijds een van de eerste clubs in Nederland met een dergelijke stichting. Op dit moment bestaat onze organisatie uit 13 medewerkers en zo’n zestig vrijwilligers. De jaarbegroting bedraagt momenteel zo’n 500.000 euro en er worden jaarlijks vijftien à twintig projecten gedraaid.”

Het aanbod loopt uiteen van projecten van acht weken ‘met een kop en een staart’ tot aan doorlopende trajecten in de wijk. “Onze slogan luidt: We halen de Tukkers van de reservebank en zetten ze in de basis, omdat elke Tukker het recht heeft om maatschappelijk te scoren”, aldus Elferink. “Dat is een hele mooie slogan, maar ook een kwetsbare want je zou er uit af kunnen leiden dat je er voor elke Tukker bent. Dat is ook de ontwikkeling van de afgelopen jaren en we zijn nu op een punt gekomen dat we kritisch moeten kijken waar we het meeste impact kunnen maken.”

Gedragsontwikkeling
Elferink ziet dat Scoren in de Wijk samen met gemeenten en woningbouwcoöperaties zaken kan signaleren. “Voor FC Twente ligt er een rol om met gebruik van het logo en de bekendheid van het trainingsjack mensen uit de huizen te krijgen en ze aan te jagen. We geven ze een zetje in de goede richting zodat ze weer kunnen meedoen in de maatschappij. Sommige mensen moeten we overdragen aan domeinen als zorg, werk, sport en welzijn. Het is soms een grijs gebied, maar we moeten vooral zelf goed voor ogen houden wat onze rol is.”

FC Twente onderscheidt zich in de projecten van andere voetbalclubs op het gebied van ‘gedragsontwikkeling’. “We willen vooral creatief zijn en uit onze comfortzone komen. Maatschappelijke diensttijd (mdt) is een thema waaraan we bijvoorbeeld onze eigen invulling geven. We zijn in samenwerking met onze partners op zoek gegaan naar meerwaarde. In Oldenzaal zullen we op een school hoog intelligente kinderen koppelen aan statushouders uit Eritrea. Gezamenlijk gaan ze een mdt-traject draaien. Een prachtige samenwerking die beide groepen kinderen veel kan bijbrengen.”

Letters van Twente
Oud-speler Rik Platvoet en cultuurbewaker Willy Berends staan binnen FC Twente aan de basis van het initiatief ‘Letters van Twente’. “Zij weten dat Enschede de stad in Nederland is met de hoogste laaggeletterdheid (25% - red.) en hebben een programma opgezet waarbij de kinderen met leesmoeilijkheden in vijf weken worden ‘omgeturnd’ tot leesheld. Dat is voor de kinderen van grote meerwaarde en we willen met dit signaal ook een signaal afgeven aan de stad Enschede. Het is een groot maatschappelijk probleem, dat meer aandacht verdient.”

Een geslaagde pilot leidde tot het huidige traject. “Een groep van 16 jongeren is vijf weken lang onder handen genomen. Van letters en woorden zoeken tot bibliotheek- en stadionbezoek en daarnaast kregen ze workshops over lezen. Het was zeer geslaagd en we hebben in diezelfde fase een subsidie gekregen op drie thema’s vanuit de provincie samen met PEC Zwolle, Heracles Almelo en Go Ahead Eagles. Laaggeletterdheid is er daar één van. Samen met de bibliotheek Enschede willen we nu zoveel mogelijk leerlingen bereiken.”

Documentaire
Voor die steeds groter wordende groepen is een stadionbezoek niet altijd meer haalbaar, maar daarvoor is er een alternatief. “FC Twente-spelers Wout Brama en Maud Roetgering schreven samen een boek en dat is een mooie aanvulling richting de scholen. We willen de bibliotheken en de ouders graag een nog grotere rol geven en hopen door de groeiende aantallen ook resultaten terug te kunnen zien in de leesvaardigheid van de jeugd.”

De cheque ter waarde van 10.000 euro die FC Twente ontvangen heeft van EFDN komt ten goede aan het uiterlijk en format van ‘Letters van Twente’. “We nodigen weer twee klassen uit met leerlingen en gaan het project ook zo zichtbaar mogelijk te maken. Onze regionale televisiezender gaat er een documentaire over maken en we willen dus een signaal afgeven. FC Twente vervult graag de rol van aanjager en hoopt en verwacht dat bibliotheken, scholen en ook de gemeente vervolgens aanhaken en doorpakken.”

Cursus
Binnen het Eredivisieplatform zitten de maatschappelijke afdelingen van de club om de drie maanden bij elkaar. “Iedereen staat open voor elkaar en we kunnen onderling veel leren van elkaar. We hebben bijvoorbeeld een kijkje in de keuken genomen van FC Groningen en ADO Den Haag, wat betreft het fitheidsprogramma dat ze daar draaien. Zelf ben ik begonnen met de cursus leiderschap in de sport op gebied van mvo-management. Een leergang vanuit de KNVB Academy.”

Elferink maakt daar deel uit van de eerste lichting van deze groep van 16 cursisten. “Alle invalshoeken van mvo en de maatschappelijke waarde van de club komen daarin voorbij. Bij FC Twente hebben we het best luxe, maar er zijn ook clubs met slechts 0,5 fte voor mvo. Iedereen moet op zijn eigen manier een positie verwerven binnen de club. Die positionering geeft een heel wisselend beeld in het Nederlandse betaalde voetbal. Bij FC Twente zitten we echt helemaal geïntegreerd in de club. In deze cursus ben ik vooral op zoek naar handvatten voor het vergroten van de publieke waarde van de maatschappelijke stichting.”

Toekomst
Op basis van het profiel van de club FC Twente is Elferink tijdens de cursus gekoppeld aan zijn collega van Feyenoord. “We hebben viermaal een tweedaagse en nog zo’n 80 uur aan groepsopdrachten. We hebben een stevige intake gehad met de vragen waar we nu als club staan en waar we in de toekomst naartoe willen. Daar liggen veel raakvlakken met Feyenoord. Daarin gaat het dan ook over de inrichting van onze organisatie in relatie tot toekomstige ontwikkelingen.”

De komende jaren ligt bij FC Twente de nadruk op meer focus, meer zichtbaarheid en het vergroten van de publieke waarde. “Dat houdt automatisch in dat binnen onze organisatie andere keuzes gemaakt zullen worden. We zullen nieuwe projecten aannemen en wellicht bestaande projecten overdragen aan andere instanties. Dat heeft ook weer gevolgen voor het personeel en op die manier ontstaat een sneeuwbaleffect.”

Tot slot herhaalt een oproep van Elferink aan zijn collega’s en licht deze toe: “Ik hoop dat heel veel clubs ons volgen op het thema van laaggeletterdheid, maar ook de overheden en bibliotheken het breder gaan oppakken. De gemeenten Hengelo, Enschede en Oldenzaal zijn onze grootste partners in combinatie met alle woningbouwcoöperaties in die gemeenten. Dat is een heel sterk front en van daaruit kunnen we per gemeente inzoomen op wat er leeft. De gemeenten verschillen onderling van karakter en verdienen dus ook helemaal hun eigen aandacht op maat. We kunnen aanspraak maken op veel subsidies, maar ook dat zijn boeiende afwegingen of het altijd bij onze club past en we balans moeten houden.”

Voor meer informatie: Stichting FC Twente, scoren in de wijk / More than Football Fund Cheques Awarded