Externe expertise om technisch beleid voetbalclub vorm te geven

door: Leo Aquina | 17 november 2015

Uit het rapport-Ling bleek vorige week dat het scouten en aantrekken van spelers bij Ajax veelal natte-vinger-werk is. Bij NEC gaat dat anders. Na de degradatie in 2014 ging de club in zee met Adviesbureau Futuralis, om het technisch beleid vorm te geven. Dat legde de club geen windeieren. Na een recordseizoen in de Eerste Divisie keerden de Nijmegenaren al na één jaar terug op het hoogste niveau en daarin staat de club momenteel fier in het linker rijtje. Futuralis maakt voor advies op technisch gebied gebruik van statistieken en video-analyses. “Bovendien bezoeken we ieder weekend meer dan dertig wedstrijden”, zegt directeur Roderik van Kerkhof.

De wortels van Futuralis liggen bij SC Heerenveen. Daar werkte Van Kerkhof samen met Johan Hansma. De Gelderse ondernemer was als sponsor bij die club betrokken en raakte aan de praat met technisch manager Johan Hansma. Voetballiefhebber Van Kerkhof bezocht destijds al meer dan honderd wedstrijden per jaar. Hansma vroeg hem als scout aan te sluiten bij het technisch overleg. De bestuurlijke chaos in 2013 betekende voor een groot aantal mensen onder wie Hansma en Van Kerkhof het einde van hun dienstverband bij SC Heerenveen. Samen met twee partners begon het duo Futuralis Football Company, dat zich in eerste instantie richtte op spelersbegeleiding.

“Wij zagen bij Heerenveen heel veel mensen voorbij komen die spelers bij ons wilden slijten”, aldus Van Kerkhof. “Wij dachten dat er mogelijkheden waren om de spelersbegeleiding anders aan te pakken.”

Spelersbegeleiding
Wat wilden Hansma en Van Kerkhof anders doen? “Wij vonden dat het niet alleen moest gaan over contracten. We wilden ons meer richten op loopbaanbegeleiding. Wij zijn er voor die jongens ook op mentaal, voetbaltechnisch en tactisch vlak. Daarbij zijn we wel veeleisend. Er zijn veel jongens afgevallen. Wij werken met jongens die weten waar ze mee bezig zijn en gedreven zijn om iets moois uit hun carrière te halen. Ze moeten ook realistisch zijn. Als ze niet goed genoeg zijn voor FC Barcelona, kunnen ze op een andere manier nog altijd het maximale eruit halen. En als ze wel goed genoeg zijn voor FC Barcelona, moeten ze zich ook realiseren hoe hard ze daarvoor moeten werken. Wij zijn heel gedreven en die gedrevenheid eisen we ook van die jongens.”

Inmiddels doet Futuralis veel meer dan alleen spelersbegeleiding. “Een half jaar na onze oprichting klopte NEC bij ons aan. Zij waren net gedegradeerd, ze zaten met spelers die weg wilden en ze moesten een nieuw team formeren om zo snel mogelijk weer terug te kunnen keren naar de Eredivisie. Bij Futuralis hebben we alle expertise in huis om het technische beleid van een voetbalclub vorm te geven, alleen hebben we zelf geen club. We hebben mensen met ervaring als technisch directeur, ervaring in scouting, jeugdopleiders, ondernemers mensen met bestuurlijke ervaring in RvC’s, noem maar op. Samen met NEC zijn we gaan kijken wat de mogelijkheden waren.”

Denkwijze omgooien
In een interview met Voetbal International zegt Van Kerkhof: ‘Voor wij met NEC in zee gingen, hebben wij alle wedstrijden van het degradatiejaar nog eens van voor naar achteren bekeken. Ook analyseerden we de voorgaande tien kampioenen van de Jupiler League. Beelden bekijken, statistieken bestuderen, patronen ontdekken. Daarna wisten we: dit klusje kunnen wij klaren.’ Hoe wist hij dat zo zeker?

“Dat kun je niet uit de statistieken halen”, aldus Van Kerkhof, “Dat is een gevoel. Wij kunnen geen kampioenschap garanderen, maar we kunnen wel garanderen dat we de mogelijkheden optimaal benutten. Allereerst moet je kijken wat je nodig hebt om kampioen te worden in de Eerste Divisie en dat is niet hetzelfde als wat je moet doen om degradatie in de Eredivisie te voorkomen. Een algemeen gevaar is dat je blijft hangen in de denkwijze waar je vandaan komt.”

Ikea-kast
Wat is het verschil tussen kampioen worden in de Eerste Divisie en vechten tegen degradatie in de Eredivisie. “Je speelt meer op de helft van de tegenstander, want je gaat de meeste wedstrijden in als favoriet. Daar moet je bij de opbouw van je team rekening mee houden. Om kampioen te worden moet je minimaal tachtig goals maken en je mag er maximaal veertig tegenkrijgen. Dat kun je uit de statistieken halen. De spelers scout je in eerste aanleg ook op basis van de statistieken, maar vervolgens moet je wel kijken of ze ook met elkaar kunnen voetballen.”

Futuralis heeft meerdere databases met statistieken van spelers over de hele wereld en videobeelden. Die informatie gebruikt het bedrijf bij het invullen van de spelersprofielen die zij opstellen voor de posities waar versterkingen nodig zijn. Maar dat is slechts het begin. Van Kerkhof: “Je kunt mij alle onderdelen van een Ikea-kast geven, dat wil nog niet zeggen dat ik hem ook goed in elkaar zet. Wij gaan een speler altijd zelf bekijken. Vervolgens moet een speler ook passen bij de andere spelers en samen kunnen werken met de trainer. Om dat alles in goede banen te leiden heb je het oog van de meester nodig.”

Vitesse?
Kun je nu zeggen dat Futuralis eigenlijk de technisch directeur is van NEC? “Nee, dat ligt anders”, benadrukt Van Kerkhof. “NEC heeft een technisch hart met directeur Bart van Ingen, de trainer, de scouting, de investeerders en de Raad van Commissarissen. Dat is het hoogste orgaan van de club en wij hebben daarin slechts een adviesfunctie.” Zou Futuralis een dergelijke adviesfunctie tegelijkertijd ook bij Vitesse kunnen vervullen?

“Als je zo direct op beleid adviseert kan dat niet. Wat wij bij NEC doen, kunnen we niet ook bij een andere club in de Eredivisie doen”, zegt Van Kerkhof. Er zijn echter andere zaken waarin Futuralis wel kan adviseren bij andere clubs. “Ernst & Young heeft ook meerdere klanten in dezelfde branche, dat hoeft elkaar niet te bijten. Zolang het niet over beleidsadvies gaat, maar bijvoorbeeld over het opzetten van een investeerdersmodel of het inrichten van een jeugdopleiding kunnen we prima ook bij andere clubs werken.”

Futuralis Football Group
In hoeverre is er sprake van belangenverstrengeling als een bedrijf zowel spelers begeleidt als clubs adviseert? De belangen van clubs en spelers zijn niet altijd hetzelfde. “Daarom brengen wij geen spelers die wij zelf begeleiden onder bij NEC. Wij zullen de club geen speler van onszelf aanbevelen en als de club wel een speler van ons wil hebben, schuiven wij niet aan bij het technisch hart.”

Om de schijn van belangenverstrengeling te vermijden heeft Futuralis de adviestak ruim een jaar geleden ook formeel gescheiden van de begeleidingstak. “Om dat te benadrukken heten we sinds twee weken Futuralis Football Group”, legt Van Kerkhof uit. “Naast de adviestak en spelersbegeleiding hebben we nog een derde bedrijf en dat is Futuralis Football Transfers. Daarin verzorgen we de technische afhandeling van transfers voor clubs.”

In de voetbalwereld wordt nogal eens lacherig gedaan over innovatieve manieren van scouting en statistieken. Daar trekt Futuralis zich niets van aan: “Je kunt overal lacherig over doen. Iedereen mag vinden wat hij vindt. Ik wil er geen competentiestrijd van maken. Iedereen moet vooral doen wat bij hem past.”

Voor meer informatie: www.futuralisfootballgroup.com