Enquête onder 55.000 hardlopers dient wetenschap én commercie

Nederland telt ruim vier miljoen hardlopers, waarvan er circa 1,5 miljoen aan hardloopevenementen deelnemen. Om meer te weten te komen over de achtergrond en beweegredenen van deze evenementenlopers zijn Maarten van Bottenburg en het W.J.H. Mulier Instituut in het najaar van 2008 met een grootschalig onderzoek gestart.

Het onderzoek onder evenementenlopers wordt uitgevoerd in opdracht van de Atletiekunie en het Platform Loopevenementen. “De Atletiekunie heeft een brede interesse in dit marktsegment en wil specifiek meer weten over de ontvankelijkheid voor een lidmaatschap van een vereniging en de sportieve toekomstplannen van deze hardlopers”, aldus Paul Hover, senior onderzoeker bij het Mulier Instituut. “Nemen zij volgend jaar weer deel aan een loopevenement? En gaan zij in de toekomst langer en vaker hardlopen, of juist niet? Dat zijn vragen waarop de Atletiekunie graag een antwoord wil hebben.”

De kennisbehoefte van het Platform Loopevenementen, een platform waarin de organisatoren van de tien grootste loopevenementen in Nederland vertegenwoordigd zijn, overlapt dat van de Atletiekunie voor een deel. Voor hen is het daarnaast echter van belang om te weten hoe de gemiddelde beoordeling van het ene hardloopevenement zich verhoudt tot de gemiddelde beoordeling van de rest. “Naast de wensen van deze twee opdrachtgevers is er tot slot ook nog een wetenschappelijke interesse”, voegt Hover toe. “De ontwikkeling van de loopsport in Nederland heeft namelijk een enorme vlucht genomen, waardoor het interessant is om de sociale betekenis en omvang ervan te onderzoeken.”

Webenquête
Om op deze verschillende behoeftes in te springen is er een uitgebreide webenquête ontwikkeld met daarin vragen over uiteenlopende onderwerpen. Zo is bijvoorbeeld naar de deelname aan sport- en hardloopevenementen gevraagd, maar werd ook verzocht het deelgenomen evenement te evalueren. Daarnaast zijn er vragen gesteld over de manier waarop de geënquêteerde traint en is zijn/haar ontvankelijkheid voor een lidmaatschap van een hardloopvereniging aan bod gekomen. Ook kon er in de enquête worden aangegeven in welke hardloopproducten en -diensten de loper geïnteresseerd is, in hoeverre er sprake is van sponsoridentificatie en welk merk schoenen en sportdrank wordt gebruikt. Tot slot kwamen ook de sociodemografische kenmerken van de geënquêteerde aan bod.

Aan alle Nederlandse en Belgische hardlopers van zestien jaar en ouder die aan de Tilburg Ten Miles, Dam tot Damloop, Amsterdam Marathon, 4 Mijl van Groningen, Marathon Eindhoven, Zevenheuvelenloop, Egmond Halve Marathon, City-Pier-City Loop, Marathon Rotterdam en/of de Utrecht Marathon hebben deelgenomen, is gevraagd de enquête in te vullen. “Meestal is de enquête daags na de betreffende loop per e-mail naar alle lopers verstuurd”, licht Hover toe. “Op het moment dat zij de e-mail openden, zat de ervaring van het evenement hopelijk nog vers in het geheugen, hetgeen de kwaliteit van de studie bevordert.”

De bijna 55.000 enquêtes die uiteindelijk zijn ingevuld, zijn vrijwel allemaal afkomstig van unieke respondenten. “Sommige mensen hebben meerdere keren aan het onderzoek meegedaan, omdat zij het afgelopen jaar aan meerdere evenementen deelnamen”, aldus Hover. “Die gaan we er wellicht nog uit filteren.” Naast deze vorm van online datacollectie zijn er ook nog vijfentwintig semi-gestructureerde diepte-interviews met evenementenlopers uitgevoerd. “De daaruit verkregen informatie over de belevingswereld van de lopers vult de via de webvragenlijst verkregen kennis uitstekend aan.”

Commerciële partijen bedienen
Momenteel wordt gewerkt aan de analyse en rapportage van de onderzoeksresultaten. “Dit najaar zullen de resultaten in de vorm van een algemeen onderzoeksrapport aan de opdrachtgevers worden gepresenteerd”, licht Hover toe. “Daarnaast ontvangen de organisatoren van de tien loopevenementen ieder een rapport op maat. In dit rapport worden de eigen resultaten vergeleken met het totaal van de andere negen evenementen. Op die manier krijgen de resultaten op evenementniveau meer betekenis en wordt ieder evenement gepositioneerd ten opzichte van het totaal van de rest.”

Behalve het verzenden van de onderzoeksresultaten aan de opdrachtgevers en meewerkende organisatoren, zullen de gegevens ook worden gebruikt voor wetenschappelijke publicaties. Daarnaast worden momenteel de mogelijkheden verkend om met de verkregen informatie commerciële partijen te bedienen. “Bedrijven die evenementenlopers als doelgroep hebben, zoals fabrikanten van hardloopschoenen, kunnen we wellicht van dienst zijn met de door ons opgedane kennis”, verklaart Hover. “Deze bedrijven hebben doorgaans een goed beeld van het aandeel evenementenlopers dat op een bepaald merk schoenen loopt, maar weten niet wie die personen precies zijn en hoe deze lopers zich verhouden tot die van de concurrent. Gouden marketinginformatie als je het mij vraagt!”

Op de vraag of de commerciële insteek het wetenschappelijke doel van het onderzoek niet tegenwerkt, antwoordt Hover ontkennend. “De kennisbehoefte van de opdrachtgevers is sowieso commercieel geladen en dat kan prima gecombineerd worden met een wetenschappelijke nieuwsgierigheid. Die mix is er van meet af aan geweest. Dat we nu - met goedkeuring van de opdrachtgevers - aan het bekijken zijn of we met onze data ook andere organisaties een dienst kunnen bewijzen, oefent zeker geen negatieve invloed uit op het initiële onderzoeksproject.”

Voor meer informatie: Paul Hover, p.hover@mulierinstituut.nl, 073-612 6401