Dual Career Festival in Olympisch Stadion

door: Bas Kammenga | 21 april 2022

Het Dual Career Festival vindt op donderdag 12 mei 2022 plaats in het Olympisch Stadion in Amsterdam. Die dag wordt onder de noemer 'STARTING 11 Conference' officieel de Dual Career Toolkit gepresenteerd door de Topsport Academie Amsterdam van de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Dennis van Vlaanderen is projectmanager en eindverantwoordelijke voor het geheel en vertelt over de aanleiding en het programma van het festival.

Dennis van Vlaanderen was na het einde van zijn eigen topsportcarrière als kanoër betrokken bij het opzetten van topsportbeleid bij de HvA-opleiding commerciële economie aan de Johan Cruyff University - tegenwoordig Johan Cruyff Academie - en heeft vanaf 2009 het topsportbeleid verder over de HvA uitgerold. Reden was dat een aantal topsporters graag een andere opleiding dan commerciële economie wilde volgen. Zo is er uitvoering gegeven aan het verzoek vanuit de sporters om in te zetten op andere studierichtingen.

Taal van de sport
“We hebben in 2014 een aantal activiteiten samengevoegd,” blikt Van Vlaanderen terug. “Dat heeft geleid tot de oprichting van de Topsport Academie Amsterdam (TAA). We begonnen ooit met 74 sporters op acht opleidingen en zijn anno 2022 uitgegroeid tot 260 studenten verspreid over 48 opleidingen. Dat is echt wel heel gaaf. In het verleden vielen we als TAA nog onder de faculteit Bewegen Sport & Voeding, maar inmiddels zijn we een afdeling van Studentenzaken van de HvA, een algemene dienst binnen de HvA die de zittende en aankomende studenten ondersteunt en begeleidt.”

Patrick van Balkom, voorheen faculteitscoördinator, is onlangs toegetreden als projectleider Topsport en Onderwijs en stuurt nu op zijn beurt zeven faculteitscoördinatoren aan. “Eén keer in de week hebben we een gezamenlijk overleg met al die coördinatoren. Patrick is vooral van de praktische zaken, terwijl ik me meer op de strategie kan richten. Maar in de praktijk doen we heel veel samen. We spreken als oud-topatleten de taal van de sporters en weten hoe het leven van een sporter eruit zou moeten zien. Er ligt een gedeelde verantwoordelijkheid voor het onderwijs, de sportsector en de sporter zelf.”

Combineren
In 2012 is het begrip Dual Careers in Europa geland en is er wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de duale carrière die topsporters doorlopen tijdens hun school-, en studietijd en vervolgens in een maatschappelijke rol. “In 2015 kreeg de toenmalige HvA-lector Cees Vervoorn de opdracht van de Europese Commissie om een systeem van minimale kwaliteitseisen voor dual careers te ontwikkelen. Hiermee staat de HvA aan de basis van de vertaling van wetenschappelijke onderzoeksresultaten naar praktische implementatie op dat gebied. We hebben een systeem van vijf cirkels ontworpen waarin de topsporter centraal staat. Cirkel twee is de directe entourage. Cirkel drie zijn de sectoren sport, onderwijs en bedrijfsleven. De vierde cirkel is de overheid in regio, provincie of land. En daaromheen zit Europa als buitenste schil.”

Van Vlaanderen sprak op een congres in Singapore over het ‘Amsterdamse’ model en ging met de Oostenrijker Wolfgang Stockinger in gesprek om dit model verder te kunnen toepassen. “Sporters kregen vaak cursussen of trainingen aangeboden, maar in hun omgeving ontbrak de kennis over begeleiding. De expertise moet volgens onze visie aanwezig zijn in de sectoren sport, onderwijs en bedrijfsleven, dus de derde cirkel. Dat kan op verschillende niveaus: club, bond, NOC of van voortgezet onderwijs tot universiteit of privaat onderwijs en dus ook van een lokaal bedrijf tot een multinational. Alles om te zorgen dat er een topsportvriendelijk klimaat ontstaat.”

Toolkit
De toolkit helpt de sporter in zijn hele topsportcarrière. “Ik zeg altijd van 13 tot 33 jaar, maar dat kan natuurlijk ook 40 jaar zijn. In die periode gebeurt er ongelofelijk veel in het leven van een sporter. Als mens, als sporter, van kind naar volwassen, met zaken zoals relaties, verhuizen, financiën en mentale druk. Het is voor een sporter fijn als-ie niet alles zelf hoeft uit te zoeken, maar een ondersteunende omgeving heeft waar hij of zij zich optimaal kan ontwikkelen als mens én sporter. Bij de HvA hebben we een zeer uitgebreid topsportbeleid met een vast systeem gebaseerd op het individu. Wij kijken altijd waarin we de andere sectoren kunnen ondersteunen, want wij zijn als hbo-instelling maar een klein onderdeel van het geheel van de carrière van een topsporter. De juiste communicatie is daarbij belangrijk. Vanaf het moment dat de topsporter bij de HvA gaat studeren tot en met deze de HvA weer verlaat. Niet iedere organisatie is topsportvriendelijk, maar met onze tools kunnen we helpen het succes te vergroten.”

STARTING11 is een Europees Erasmus Plus-project. “We hebben als HvA zes partners gekozen die net als wij experts zijn op het gebied van implementatie en uitvoering. Bij het samenstellen van de tools zijn bestaande onderzoeksresultaten gebruikt. Ook is er door de HvA aanvullend onderzoek gedaan. Daarna zijn we samen met onze partners tools gaan bouwen op drie vakgebieden, ofwel ‘areas’. De eerste is 'Manage' om beleidsmakers te overtuigen. Het tweede vakgebied bestaat uit 'Training-tools' om de sporter én de begeleiding zelf te trainen. De derde area is 'Council', die raakt aan bewustwording en toekomstperspectief tijdens en aan het einde van de sportcarrière.”

Dan de stap naar de STARTING11 Conference. “Ieder project eindigt met een conferentie als verplicht onderdeel vanuit het Erasmus-label. Wij wilden het totaal anders doen dan andere conferenties. Dus geen standaardschema, maar we hebben gekozen voor de vorm van een festival waarin bezoekers veel vrijheid in keuzes hebben. Ook willen we een bepaald gevoel neerzetten, dus hebben we gekozen voor het prachtige decor van het Olympisch Stadion. Aan het begin en het einde van de dag zitten twee grote rondes waar de tools in workshops worden getest, maar voor de rest kan iedereen lekker zijn eigen gang gaan. Er zijn testpartners die over hun ervaringen verhalen, topsporters en ex-HvA-topsportstudenten die vertellen over zichzelf. En daarnaast is er een netwerkgebied waar mensen uit de praktijk rondlopen. Ook is het mogelijk een rondleiding door het Olympisch Stadion te doen.”

Duurzaam
De HvA voert een strategie met drie D's als kernwaarden: Diversiteit en inclusie, Digitalisering en Duurzaamheid. “De laatste twee voegen we samen in de werkwijze dat we niets uitprinten. De toolkit is via QR-codes te benaderen, dus er zullen geen pakken papier worden uitgedeeld. Ook diversiteit en inclusie zijn van toepassing op de Toolkit. Het is heel goed mogelijk diverse aspecten te gebruiken voor andere doelgroepen binnen ons studentenbestand, zoals vluchtelingen of artiesten in de cultuursector. Uiteindelijk gaan we kijken hoe we de toolkit kunnen inzetten voor zoveel mogelijk mensen.”

“Ik ben een dromer, maar wel een realistische dromer,” zegt Van Vlaanderen. “De STARTING11 Conference is een afsluiting van ons project, maar hoe mooi zou het zijn als de toolkit zich verder ontwikkelt en volgend jaar wordt gepresenteerd op een soortgelijk festival in Paradiso voor de muziek- en cultuursector. En over twee jaar in een vluchtelingenopvang. In de aanloop naar het festival op donderdag 12 mei houd ik me bezig met de organisatie van het geheel, terwijl Wolfgang Stockinger zich op de inhoud richt. We mikken op ongeveer tweehonderd geïnteresseerden en het aanmelden loopt tot zondag 8 mei.”