Directeur basketbalbond stapt over naar nieuwe organisatie NL Sport

door: Leo Aquina | 8 juni 2017

Frank Berteling vertrekt per 1 augustus als directeur van de Nederlandse Basketbalbond. Hij gaat aan de slag bij NL Sport, een initiatief van sportkoepel NOC*NSF en de aangesloten sportbonden om veranderingen in de sportsector in gang te zetten. Met Sport Knowhow XL kijkt Berteling terug op vijf roerige jaren bij de basketbalbond en hij legt uit wat hij precies gaat doen bij NL Sport. Als bondsdirecteur vormde hij samen met elf andere bondsdirecteuren, Jong Oranje en managementteamleden van NOC*NSF een ‘dreamteam’ dat in opdracht van NOC*NSF nadacht over de zogenaamde transitie in de sport. “We hebben met zijn allen een goed verhaal neergezet en dan wil je het ook uitvoeren”, vertelt hij.

Berteling kijkt tevreden terug op de afgelopen vijf jaar bij de basketbalbond, waar hij vijf jaar geleden moest beginnen met een grote reorganisatie. “Toen ik binnenkwam was er een enorm financieel probleem. We zijn toen gestart met een herstelplan, dat moest resulteren in een positief eigen vermogen aan het eind van 2016 en dat is ook gelukt”, vertelt hij. 

In de lift
Hoewel de ingrediënten voor internationaal basketbalsucces in Nederland ruimschoots aanwezig lijken te zijn – een rijke teamsportcultuur, een grote dichtheid aan sporthallen en het langste volk ter wereld - spelen de lange Oranjemannen internationaal geen rol van betekenis. Onder bondscoach Toon van Helfteren kwalificeerde Oranje zich in 2014 voor het EK, maar dat was zonder financiële steun van de bond. Volgens Berteling zit het Nederlandse basketbal inmiddels in de lift. Er is een meerjarenbeleidsplan met een begroting tot 2020 waarin (het streven naar) internationaal succes een van de belangrijke onderdelen is. 

Berteling: “Dat besluit om geen geld meer in de nationale ploeg te steken is genomen voordat ik bij de bond kwam. Er was toen geen geld meer voor en in mijn eerste jaren als directeur hebben de Eredivisieclubs de nationale ploeg gerund, daarna heeft de Stichting Nationaal Mannenteam (NMT) dit stokje overgenomen. Daar hebben we als bond intensief mee samengewerkt en uiteindelijk hebben we er ook weer geld voor vrij kunnen maken. We hebben de budgetten voor de jeugdteams bij de mannen en vrouwen gelijkgetrokken en we steken ook jaarlijks 50.000 euro in het Nederlands mannenteam.”  

CTO Mannenprogramma
Op het reeds genoemde EK zag Berteling het verschil tussen Nederland en de Europese top. “We werden niet weggespeeld, maar we zagen wel wat de afstand was. We hebben heel veel talent, maar we moeten meters maken. Dat kunnen we nu ook gaan structureren met de opstart van een CTO Mannenprogramma, waarvoor de NBB onlangs van NOC*NSF financiering toegewezen heeft gekregen.”

Naast het Nederlands mannenteam, noemt Berteling nadrukkelijk het rolstoelbasketbal, de dames en het 3x3 basketbal. “In het rolstoelbasketbal doen we internationaal op het hoogste niveau mee en bij het FIBA-congres in Hongkong hebben we een outstanding achievement award gekregen voor onze prestaties in 3x3. Bij zowel de meisjes en de vrouwen en jongens en de mannen staan we nummer één in de wereld.” 

Voorsorterend op 3x3 basketbal als olympische sport in 2020 of 2024, organiseert de NBB samen met TIG Sports, House of Sports en de gemeente Amsterdam het EK 3x3 in 2017 en het WK 3x3 in 2019. “Als 3x3 in Tokio 2020 al op het olympisch programma staat, is ons WK zelfs een kwalificatietoernooi voor de Spelen”, vertelt Berteling. 

Volleybal en handbal achterna
Volgens de scheidend directeur heeft de basketbalbond een solide meerjarenbeleidsplan en moeten de Nederlandse teams dankzij de structuur in de CTO’s (Centra voor Topsport & Onderwijs) over een paar jaar aansluiting kunnen vinden bij de Europese (sub)top. “Wat we nu bij de mannen doen, was al eerder in gang gezet bij de vrouwen. We lopen eigenlijk een beetje achter de ontwikkelingen in het volleybal en het handbal aan, met de CTO’s en de talentopleidingen.” 

Hoewel Berteling zijn opvolger als directeur nadrukkelijk niet voor de voeten wil lopen, noemt hij wel één belangrijke eigenschap waarover die opvolger moet beschikken: verbindend vermogen. “Er zijn zoveel partijen en zoveel belangen in het basketbal. Het is belangrijk om die allemaal bij elkaar te houden om de sport als geheel op de kaart te zetten.” 

NL Sport
In zijn nieuwe rol moet Berteling ook rekening houden met veel verschillende partijen. Berteling begint met twee collega’s aan NL Sport: Nicolien Nicolai van NOC*NSF en Carlijn Mol die van de Jeu de Boules-bond overkomt. “Formeel zijn we geen entiteit, dus we staan op de loonlijst van NOC*NSF, maar het moet vooral niet het feestje van NOC*NSF zijn. Wij zijn alle drie betrokken geweest bij het dreamteam. Daar stappen we nu uit en we vormen nu met zijn drieën het transitieteam. Het dreamteam blijft procesbewaker en nadrukkelijk niet NOC*NSF. Algemeen directeur Gerard Dielessen ziet NOC*NSF ook niet als opdrachtgever.”

Wat gaat dat transitieteam precies doen? “Het is geen bouwpakket”, zegt Berteling. “Het gaat over mensen en processen. De Nederlandse sportorganisatie is cultureel erfgoed en  dat is veel waard. De kracht van het dreamteam is dat het echt een mooie afspiegeling is van het Nederlandse sportlandschap. De sportsector doet het met 4,5 miljoen sporters en 24.000 actieve verenigingen helemaal niet zo slecht in Nederland. Maar de maatschappij verandert en mensen willen ook op andere manieren sporten dan in de klassieke vorm van een lidmaatschap bij een bond. Daarom moeten we op zoek naar nieuwe manieren om de sport te organiseren.”

Shared services
Samenwerking tussen de verschillende sportbonden is een sleutelwoord bij die nieuwe manieren om de sport te organiseren. Berteling spreekt van shared services: “We moeten als sport een slim netwerk organiseren. Als je alleen al kijkt naar reizen in de topsport. In totaal geven de gezamenlijke sportbonden daar op jaarbasis meer dan zes miljoen euro aan uit. Als de sport gezamenlijk optrekt richting reisorganisaties en mikt op gezamenlijke inkoop, kun je veel besparen en dat geld komt de sport weer ten goede.” Die gezamenlijke inkoop kan ook worden gekoppeld aan de propositie van TeamNL. “Dat kan voor bedrijven heel aantrekkelijk zijn en daarin trekken we natuurlijk samen op met Thomas van Schaik (Manager Marketing Communicatie en Sponsoring NOC*NSF, red.).”

Ook richting politiek wil Berteling dat de Nederlandse sport samen optrekt. “Gemeenten geven jaarlijks een paar miljard euro uit aan sport. Er komen volgend jaar weer gemeenteraadsverkiezingen aan. Als we gezamenlijk zorgen dat de sport daar echt op de agenda komt, staan we veel sterker dan als iedere vereniging afzonderlijk moet aankloppen bij de gemeenteambtenaar.” Berteling begint op 1 augustus aan zijn nieuwe klus. “Ik geloof echt in het verhaal en ik kijk er naar uit om daar concreet invulling aan te geven.”