Dick Jol terug op veld om scheidsrechters verder te helpen

Dinsdag 8 november jl. troffen de eerste teams van sv Westfriezen en vv Schagen elkaar voor een demonstratiewedstrijd. Hoewel de ploegen er een aardige wedstrijd van maakten ging de meeste aandacht uit naar de scheidsrechter. Oud-toparbiter Dick Jol pakte de fluit voor even op en maakte via een draadloze headset en een audiosysteem voor het aanwezige publiek duidelijk waarom hij tot bepaalde beslissingen kwam.

De Centrale Organisatie van Voetbal Scheidsrechters (COVS) behartigt de belangen van de scheidsrechter en werkt op basis van een werkovereenkomst samen met de KNVB en haar districten. Zo bespreekt de COVS met de KNVB en de districten alle zaken die betrekking hebben op het functioneren van de scheidsrechter. Ook organiseert de COVS voor alle scheidsrechters jaarlijks conditietesten en organiseert ze spelregelwedstrijden voor scheidsrechters en jeugdige voetballers van voetbalverenigingen. In Nederland zijn zeventig aangesloten scheidsrechtersverenigingen die per district georganiseerd zijn.

De West-Friese afdeling van de COVS nam het initiatief tot de demonstratiewedstrijd, nadat
Rodric Leerling - amateurscheidsrechter en lid van de COVS – het idee daarvoor naar voren had gebracht. Leerling woonde enige tijd in Amerika en bezocht daar regelmatig American Football-wedstrijden. Anders dan hier wordt daar door scheidsrechters - aan de hand van geluids- en videoapparatuur - nauwkeurig aan het publiek uitgelegd op basis waarvan zij tot keuzes komen. Leerling: “Er zijn daar duidelijke symbolen en codes afgesproken die in de stadions op een groot scherm te zien zijn. Natuurlijk zijn supporters het er nog altijd niet mee eens als een beslissing nadelig uitpakt voor hun club, maar een heldere verklaring kweekt op zijn minst begrip.” Hij lanceerde bij terugkomst het idee om de headsets - die al gebruikt worden in de Topklasse en hoger - een keer open te stellen voor publiek.

Dat juist Jol de wedstrijd floot is geen toeval. Leerling ging voor de demonstratie van afgelopen dinsdag op zoek naar scheidsrechters met persoonlijkheid. “Binnen het huidige korps ligt dat niet voor het oprapen, maar de generatie die daarvoor actief was had het wel. Mensen als Dick Jol en Mario van der Ende handelden veel situaties mondeling af. Juist dat maakt het aantrekkelijk om via een audiosysteem te horen wat er tussen spelers en scheidsrechter gezegd wordt.” Bovendien heeft Jol - overigens zonder dat de COVS daarvan op de hoogte was - enkele jaren terug een paar soccer-wedstrijd gefloten in Amerika waarbij een duidelijkere communicatie met het publiek een vereiste was. Cruciale beslissingen als het geven van een penalty moest hij daar verplicht toelichten.

De voetbalwereld is vaak niet al te happig op het uitvoeren van experimenten tijdens voetbalwedstrijden. Zo verbood de FIFA in 2002 het Dagblad van het Noorden een voetbalwedstrijd zonder buitenspel te organiseren. Ook de KNVB is terughoudend met het uitvoeren van experimenten. Dat is volgens Jan Dijkstra - die de publiciteit verzorgt van COVS West-Friesland – de reden dat de voetbalbond van tevoren niet geïnformeerd is over het experiment: “Lang geleden – in 1984 – heeft de COVS een proef georganiseerd met twee scheidsrechters, in een testwedstrijd tussen MOC en Telstar. Daags erna kreeg de COVS enorm veel kritiek over zich heen van de KNVB. Daar hadden we deze keer geen zin in. Als je zo’n testwedstrijd aanmeldt bij de KNVB komt de bond altijd met bezwaren. Kan het niet zo, kan het niet zus, kan het niet volgend jaar. Bovendien, we vonden Dick Jol de ideale scheidsrechter voor deze wedstrijd. En Dick Jol en de KNVB liggen elkaar natuurlijk niet zo goed, na het conflict dat zij onderling kregen dat het jammerlijke einde betekende van Jol’s scheidsrechterscarrière.”

Rodric Leerling verwacht niet dat de wedstrijd tussen sv-Westfriezen en vv Schagen op enige wijze het pad heeft geëffend voor technische hupmiddelen binnen het voetbal. Dat was ook geenszins de intentie. Leerling: “Voor ons was het een unieke kans om een man als Jol aan het werk te zien, meer zit er niet achter. Dat neemt niet weg dat er eens goed gekeken kan worden naar wat er van een scheidsrechter verwacht mag worden en wat niet.” Leerling wijst onder andere op het hockey waar een wedstrijd onder leiding staat van twee mensen. Het voetbal lijkt echter nog niet klaar om zaken wezenlijk anders te regelen. Leerling: “Waar scheidsrechters vooral behoefte hebben aan versimpeling, eenvoud en transparantie, neemt het aantal regels alleen maar toe. Dat maakt het vak en de sport er niet leuker op.”