Debat in De Balie: 'Lijdt plezier onder prestatie?'

door: Leo Aquina | 28 februari 2019

´Hoge pressie', met dat thema organiseert de Sportraad Amsterdam vanavond een zogenaamde Hot Game in debatcentrum De Balie. Diverse sprekers uit de wereld van de (top)sport, verenigingen, bonden en media praten over de balans tussen plezier en prestatie. "Normaal gesproken doen we ons werk meestal achter de schermen met gevraagd of ongevraagd advies aan het college en de gemeenteraad", zegt voorzitter Ageeth Telleman van de Sportraad. "De Hot Game staat daar los van. Hiermee willen we thema's agenderen. We vinden het belangrijk dat sport onderdeel is van het maatschappelijk en politiek debat. Daarom is het mooi dat er in De Balie, waar veel over politiek en cultuur wordt gepraat, ook sport op het programma staat."

De Sportraad Amsterdam organiseerde twee maal eerder een Hot Game. De eerste keer was dat in het kader van de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 met als titel 'Wilt u meer of minder sport?', en de tweede keer ging het over sport als instrument voor een inclusieve samenleving onder de titel 'Vuist van Verzet' geïnspireerd op het protest van American Football-speler Colin Kaepernick. 

Selecteren op jonge leeftijd verstandig?
Waar kwam het idee vandaan om de derde Hot Game te wijden aan prestatiedruk? Ageeth Telleman: "We leven in toenemende mate in een prestatiesamenleving en dat roept in de sport vragen op. Als je naar sportverenigingen kijkt, zie je dat selecteren al op heel jonge leeftijd belangrijk wordt gemaakt. Het is de vraag of we daarin niet doorslaan." Ook in de sportwereld zelf leeft de vraag in hoeverre prestatiedruk en selecteren op jonge leeftijd verstandig is. Als voorbeeld noemt zij experimenten bij de hockeybond KNHB en de voetbalbond KNVB. De Franse profclub FC Lorient trok zelfs alle jeugdteams terug uit de competitie omdat 'prestatiedruk de spelers het spelplezier ontneemt'.

De Sportraad maakt zich zorgen of verenigingen nog wel toegankelijk zijn voor iedereen. Telleman: "Sport heeft een belangrijke maatschappelijke functie en dat moet niet alleen voorbehouden zijn aan kinderen die toevallig in die sport uitblinken. Je ziet toch vaak dat de selectieteams meer aandacht krijgen, dat kinderen in die teams meer gelegenheid krijgen om te trainen. Terwijl andere kinderen vaak evenveel contributie betalen. De nadruk op prestaties is heel groot. Wij denken dat dit mede de oorzaak zou kunnen zijn van de vrij grote uitstroom van tieners bij sportverenigingen."

Sportverenigingen in spagaat
Sport is niet uniek in de prestatiedruk. "Je ziet het fenomeen ook in het onderwijs", zegt Telleman. "De wereld wordt steeds competitiever en er is enorm veel druk van ouders. We hebben op dat gebied ook oog voor de spagaat waarin sportverenigingen zich bevinden en het is zeker niet onze bedoeling om sportverenigingen de les te lezen. Wij willen een open debat en we nodigen bestuurders uit de sport uit om mee te praten. Hoe ziet een goede balans tussen prestatiesport, breedtesport en toegankelijkheid eruit? Sportverenigingen krijgen subsidie en hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Hoe kunnen zij die het beste invullen? Uiteindelijk is de oorspronkelijke functie van verenigingen niet kampioenen kweken en jeugd opleiden voor de topsport, maar zoveel mogelijk mensen in beweging krijgen en houden."

Het gevaar in een debat over prestatiedruk is dat presteren in een negatief daglicht komt te staan. Daar wil Telleman voor waken: "Presteren en prestatiedruk is inherent aan sport. Ik heb zelf een voetballende dochter en die is buitengewoon competitief. Presteren maakt onderdeel uit van het plezier in sport. Maar als dat betekent dat sportverenigingen minder toegankelijk worden voor kinderen die niet tot de grootste talenten horen, slaan we wel door. Je hoort ook wel verhalen van sporters, die terugblikken op een jeugd waarin zij die prestatiedruk helemaal niet als prettig of stimulerend hebben ervaren." In de Hot Game komen alle genoemde thema's aan bod. Telleman: "We hopen dat het debat tot bewustzijn leidt. Als Sportraad hebben we de ambitie om alle Amsterdammers en Amsterdammertjes in beweging te krijgen en dat betekent dat mensen vooral een positieve associatie moeten hebben bij sport. Dat kan zijn door prestaties in de topsport, maar sportverenigingen zijn er voor iedereen." 

Klik hier voor meer informatie en het programma van de Hot Game