De sportvereniging 'maatschappelijk verantwoord'

Steeds meer sportverenigingen zullen hun positie in de samenleving moeten herzien. Terwijl het aanbieden van trainingen en het organiseren van wedstrijden voorheen tot hun primaire activiteiten behoorden, zijn de verwachtingen van beleidsmakers tegenwoordig veel hoger gespannen: in het vergroten van de maatschappelijke samenhang in Nederland ligt volgens hen namelijk een belangrijke rol weggelegd voor sportverenigingen.

Deze verwachtingen hebben veel gevolgen voor de inrichting van sportclubs. Sport is voor de moderne vereniging immers niet alleen meer een doel, maar ook een middel om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Hiervoor is het noodzakelijk dat de van oorsprong intern gerichte sportvereniging zich meer extern gaat oriënteren om op die manier via nieuwe diensten mensen aan zich te binden en haar maatschappelijke rol te vergroten.

Expertise transparant maken
Als echter niet duidelijk is op welke manier een sportvereniging modern en maatschappelijk ondernemend kan worden en wat deze verandering op den duurt oplevert, zullen weinig clubs bereid zijn mee te gaan in de visie van de overheid. Toch hebben in Nederland al verschillende sportverenigingen op eigen initiatief de slag naar maatschappelijk verantwoord ondernemen gemaakt. Het is echter niet bekend hoe dit proces is verlopen, wat de succesfactoren zijn en welke kennis, vaardigheden en middelen ervoor nodig blijken te zijn.

Om die reden heeft de Provincie Utrecht onderzoeks- en adviesbureau Kennispraktijk gevraagd de expertise die er op het terrein van maatschappelijk verantwoord ondernemen is transparant te maken. Het onderzoek van Kennispraktijk, dat in april 2009 is gestart, zal naar verwachting in februari 2010 belangrijke handvatten opleveren, die kunnen dienen ter ondersteuning van andere sportverenigingen die op het punt staan een - al dan niet gedwongen - omslag te maken van een traditionele naar een meer moderne sportvereniging.

Generaliseerbare resultaten
Ten behoeve van het onderzoek is Kennispraktijk bezig tien sportverenigingen te benaderen uit de provincies Utrecht, Gelderland en Overijssel. Deze verenigingen zijn geselecteerd met behulp van enkele provinciale sportservice-punten. “Door het voeren van verdiepende gesprekken met de verenigingsmanagers en andere verantwoordelijken binnen de sportverenigingen hopen we inzicht te verkrijgen in het ontwikkelproces van traditionele sportvereniging naar moderne sportvereniging”, aldus projectmedewerker Meike Elfring van Kennispraktijk. “Indien nodig zullen er bij één of enkele sportverenigingen aanvullende gegevens worden verzameld met behulp van vragenlijsten.”

De resultaten die uit het onderzoek naar voren komen, zullen naar verwachting ook bruikbaar zijn voor sportverenigingen buiten Utrecht. “Hoewel het onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van de provincie Utrecht en in samenwerking met Sportservice Midden Nederland, is er bewust voor gekozen sportverenigingen uit meerdere provincies te onderzoeken. Op die manier zijn de uitkomsten beter generaliseerbaar naar sportverenigingen in andere delen van het land”, zo legt Elfring uit. “De expertise die wij opdoen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen door sportverenigingen, zal na afronding van dit onderzoek dus wellicht ook elders in Nederland ingezet kunnen worden.”

Voor meer informatie: Meike Elfring, m.elfring@kennispraktijk.nl.