De smartwatch als sportmaatje

door: Emilie Maclaine Pont | 28 augustus 2025

De sporter anno 2025 heeft vaker een schermpje op de pols dan een bidon in de hand. Ruim twee derde van alle Nederlanders die sporten, gebruikt een app of device, zo blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut. Een smartwatch, een fietscomputer, een activity tracker: technologie inzetten bij het sporten is in één decennium onder (individuele) amateursporters naar een gewoonte gegroeid. “We zien een duidelijke trend” zegt Remko van den Dool, onderzoeker en methodoloog bij het Mulier Instituut. “Sporten zonder technologie wordt bij individuele sporten eerder uitzondering dan regel.”

Wie de cijfers over een langere periode naast elkaar legt, ziet de golfbeweging scherp afgetekend. In 2016 sportte nog niet eens vier op de tien Nederlandse sporters in de leeftijd van 18 tot 80 jaar met technologie. In 2019 was het de helft, in 2022 bijna twee derde, en nu maar liefst 68 procent. Vooral de smartwatch stuwt de opmars. Van den Dool: “Eerst was het vooral een gadget voor fanatieke hardlopers. Die tijden zijn voorbij: nu is het is een alledaags product geworden, dat net zo goed je hartslag meet tijdens het vergaderen als tijdens een rondje fietsen.”

Coach, dagboek en gezelschap
De verklaring voor die groei is eenvoudig en complex tegelijk. Sporters noemen inzicht in hun prestaties, motivatie en plezier als belangrijkste redenen. Maar wie beter kijkt, ziet een verschuiving in sportbeleving. “Individuele duursporten zijn populairder geworden”, zegt Van den Dool. “En juist die sporten lenen zich uitstekend voor technologie. Wandelaars die hun stappen tellen, hardlopers die hun tempo volgen, fietsers die hun route registreren. Het apparaat is tegelijk coach, dagboek en soms zelfs gezelschap. Zeker als het donker is of als het regent en je van jezelf tóch dat rondje moet hardlopen.”

Toch wil Van den Dool niet vervallen in techno-optimisme. “We hebben geen bewijs gevonden dat sporters die apps en devices gebruiken ook méér gaan sporten, of dat ze het langer volhouden. De motivatie is er, maar dat vertaalt zich niet automatisch in ander gedrag.”

Geen vervanging van trainers
Ook op een ander vlak is technologie nadrukkelijk bezig het sportlandschap te veranderen: Maar liefst 38 procent van de Nederlanders gebruikt een app of filmpje om nieuwe oefeningen of een sport te leren. In 2022 was dat nog 29 procent. “De mini-coach op je scherm neemt toe in populariteit. Maar het is eerder een aanvulling dan een vervanging van trainers. Mensen gebruiken filmpjes om een sport te ontdekken en alvast basiskennis aan te leren, bijvoorbeeld voor skiën of tennissen, niet om een club of vereniging te vermijden.”

De vraag is wat sportaanbieders, gemeenten en beleidsmakers met deze cijfers moeten. Aan de ene kant is technologie een kans: mensen zijn meer met hun sport bezig, registreren meer, en zoeken vaker bevestiging en motivatie. Aan de andere kant ontstaat er mogelijk een kloof: tussen sporters die wél en sporters die níet met technologie uit de voeten kunnen of willen.

Van den Dool is niet bang dat mensen buiten de boot vallen als zij geen gebruik maken van technologie: “Dat komt vooral omdat sporters onderling hun prestaties weinig vergelijken, blijkt uit ons onderzoek. Natuurlijk zijn er fanatiekelingen die een rondje op Strava sneller willen afleggen dan anderen. Maar verder gebruiken ze de technologie puur voor zichzelf en vooralsnog vooral als ze een individuele sport beoefenen. Het horloge piept, de app feliciteert, het scherm laat zien of je vandaag beter was dan gisteren. Voor velen geeft dat houvast en plezier. Ik kan mij wel voorstellen dat hardlooptrainers in hun trainingen steeds meer verwijzen naar waardes op je smartwatch of app.”

Groei blijft doorgaan
Volgens Van den Dool blijft de groei van het gebruik van apps nog wel even doorgaan. “Al is het alleen maar omdat dit steeds meer onderdeel is van het dagelijks leven. Als je met de trein of bus reist, gebruik je een smartphone om te betalen. Zo dringen technologische middelen zich op steeds meer vlakken op in ons leven. Sport is daar onderdeel van. Misschien komt er op een gegeven moment een grotere tegenbeweging. Laten mensen hun technologische gadgets bewust thuis. Maar voorlopig is het met de populariteit en toename van apps- en devicesgebruik nog lang niet gedaan.”