De geboorte van een tool voor interdisciplinaire samenwerking

door: Bas Kammenga | 8 december 2022

COMMONS is de naam van een tool die is ontstaan tijdens het promotieonderzoek van Dennis Arts aan de Technische Universiteit Eindhoven. De tool is een methode om interdisciplinaire samenwerking tot stand te brengen en werkt via de ‘consent methode’. Arts is daarnaast als docent actief bij Fontys en zag hoe de tool al naar tevredenheid binnen de opleiding werd gebruikt.

Dennis Arts werkt bij Fontys en is daar betrokken bij de opleidingen ALO, Sportkunde en de Masters Healthy Ageing en Sport en Bewegingsonderwijs. Daarnaast promoveert hij aan de Technische Universiteit van Eindhoven. “Op mijn twaalfde wist ik al dat ik gymdocent wilde worden,” gaat Arts nog verder terug in de tijd. “Ik heb het CIOS gedaan in Sittard en daarna de ALO in Tilburg. Vervolgens ben ik in Sittard aan de slag gegaan bij de huidige opleiding Sportkunde. Daarna heb ik een master gedaan op het gebied van sport en gezondheid en daar is het zaadje geplant voor het promotie-onderzoek waarmee ik nu bezig ben over het vraagstuk hoe je mensen in beweging krijgt. De rode draad in mijn loopbaan is dat ik mensen graag in beweging breng, ofwel één op één of het door het opleiden van de professionals.”

Technologie
In zijn master kwam Arts in aanraking met technologie die daarbij een rol kan spelen. “Dat mondde uit in een promotietraject, dat ik ben begonnen in 2019 met een NWO-promotiebeurs voor docenten. We zagen dat technologie een enorme potentie heeft, maar ook dat die technologie eigenlijk geen positief effect heeft op beweeggedrag. De eerste conclusie is dat er vaak ‘one size fits all’ wordt gehanteerd. Ook is de uitvoering vaak eenzijdig en gericht op de massa.”

Daarom ligt de focus voor Arts niet op het ontwikkelen van een eigen applicatie. “Dan zouden we waarschijnlijk dezelfde fouten maken. Wij kijken juist naar het ontwerpproces, dat nu vaak een ‘technologisch feestje’ is. Je zou de andere perspectieven van beweegcoaches, gedragswetenschappers en de eindgebruiker graag willen meenemen in de ontwerpfase. Beweeggedrag is nogal complex - met een hippe term ‘wicked problem’ - dus afhankelijk van veel factoren.”

Prototype
Er is inmiddels vooronderzoek gedaan naar de haalbaarheid. “Het theoretisch kader is geschetst. Ook is er een spel ontwikkeld waarin duidelijk wordt wat er gebeurt als al die domeinen bij elkaar komen in de ontwerpfase. Dat was een researchprototype van COMMONS. Een apparaat waarmee we veel konden registreren, zoals het verloop van de discussie, stemmingen, veranderingen van stem, dominantie van disciplines. Maar daar bleek dat er geen bepalende invloeden aanwezig waren en iedereen stond open voor elkaar.”

Het interdisciplinaire karakter van het team werd enorm gestimuleerd in de anderhalf uur dat het spel duurt. “Dat was niet de aanvankelijke opzet, maar iedereen was zo enthousiast dat we er een bordspel van hebben gemaakt met analoge kaartjes. Een promotietraject bestaat uit een bijdrage aan de wetenschap, maar we wilden ook wel een bijdrage leveren aan het onderwijs en de maatschappij. Dus hebben we besloten tijd en geld vrij te maken om het door te ontwikkelen naar een zelfstandig platform.”

COMMONS
Zo werd COMMONS geboren. “Het is bedoeld voor iedereen die werkt in teams en ook wel eens met mensen met een verschillende achtergrond of een moeilijk vraagstuk. Het is een instrument dat je kunt inzetten om een overleg of discussie te faciliteren en er zijn meerdere methodieken. Maar nog niet op deze manier en met vooronderzoek voor wat er wel en niet werkt. Het leidt een discussie op een fatsoenlijke manier. Afgelopen donderdag presenteerde ik COMMONS op de Dag van het Sportonderzoek en daar was iedereen ook weer erg enthousiast. We hebben een bepaalde snaar geraakt door de vormgeving of de presentatie.”

In een overleg zijn er vaak één of twee personen die het hoogste woord voeren. “De mensen die langer denktijd nodig hebben in een discussie of genuanceerder zijn, krijgen dan geen stem. Ons spel zorgt ervoor dat iedereen betrokken moet zijn door middel van een stem. COMMONS werkt op basis van ‘consent’ en niet op basis van de meeste stemmen gelden. Als je de enige bent met een afwijkende mening, moet je uitleggen waarom je dat vindt. Daar is een beperkte tijd voor dus geen eindeloze discussie.”

Handleiding
Binnen Fontys is COMMONS al een aantal keren gebruik als instrument bij onderzoeken. “Wij kunnen niet zien wat voor casus of kaartjes er aangemaakt worden, om de drempel zo laag mogelijk te houden. Er zijn zo’n 25 mensen die zich hebben geregistreerd en zo’n vijftien keer is het spel gespeeld. Die hebben allemaal zelf een casus moeten schrijven en kaartjes uitgeschreven. Het kost op die manier uiteraard wel wat voorbereidingstijd, maar het resultaat mag er achteraf dan ook zijn. De handleiding met een vijfstappenplan staat op de website en er staan instructiematerialen en een speluitleg op.”

Dan terug naar het promotieonderzoek. “Wij denken dat designers in het ontwerpproces meerdere disciplines moeten betrekken voor een optimaal resultaat. De volgende fase is de designers in staat stellen om de tool goed te gebruiken: welke experts zijn er nodig, hoe komt het tot een goede casus en hoe krijg je de domeinen vooraf aan tafel. Daarna willen we de effecten van de tool natuurlijk ook meten bij de studentgroepen die ermee gaan werken. We hopen in het voorjaar van 2024 klaar te zijn voor de afronding, dus over anderhalf jaar.”

Technologie effectiever inzetten
Marktpartijen werken ondertussen met technologie waarvan slechts tien procent gevalideerd wordt. “Met de grote spelers in de markt kom je haast niet in contact. Die wereld is behoorlijk gesetteld. Er zijn nog een paar ‘grote jongens’ over, merendeels ‘big tech’-bedrijven. Als er desondanks nog kleinere ‘spelers’ willen aanhaken en meedenken binnen Nederland, zijn ze uiteraard van harte welkom. Want ik denk dat er nog veel winst te boeken is om de technologie nog effectiever in te zetten”, besluit Arts zijn pleidooi.

Voor meer informatie: www.COMMONS.nu