Crowdfunding dringt door in Nederlandse sportwereld

In de sportwereld wordt creatief gezocht naar nieuwe geldstromen. Eén zo’n manier is crowdfunding; een alternatieve manier van projectfinanciering waarbij de massa via online platformen - zonder tussenkomst van een intermediair - direct kan investeren in een sportproject. Sport Knowhow XL sprak met oprichters van twee van die platformen gericht op de Nederlandse sportmarkt: 'Wij Zijn Sport' en 'Sportdelen'. Zij leggen uit wat hun initiatieven kunnen bijdragen aan sportend Nederland.

Steeds vaker kiezen sectoren voor de moderne manier van geldinzameling om zo een breder sponsorbestand aan te spreken. Zo staat de teller van crowdfundingplatform Voordekunst.nl - dat sinds november 2010 bestaat - op ruim 1,7 miljoen euro aan donaties. De kunstsector is hard geraakt door bezuinigingen, en kunstprojecten vinden op deze manier alsnog financiële ondersteuning.

Ook in de sportwereld is crowdfunding in opkomst. In september ging de website Sportfunder online. Sporters uit elk werelddeel kunnen daarop hun sponsorwens indienen. In Canada bestaat sinds oktober 2012 Pursuit. Een site die Canadese atleten ondersteunt en in een paar maanden al ruim 80 duizend Canadese dollars genereerde.

'Wij zijn Sport'
“Dat is een voorbeeld wat heel dicht in de buurt komt van wat wij beogen”, zegt Paul Dirkse over het Canadese project. De organisatieadviseur hoopt binnenkort zijn eigen crowdfundingplatform te lanceren, genaamd 'Wij zijn Sport' en bedoeld voor de Nederlandse sportwereld.

Dirkse werd geïnspireerd om het platform op te zetten toen hij de Spelen in Londen volgde. “Ik zag een kritische Britse bevolking zich in enkele dagen en masse achter hun sporthelden scharen na goede prestaties. In Nederland zijn we ook graag trots op onze sporters. Dan is het logisch om fans de kans te geven om sporters direct te ondersteunen. Met 'Wij zijn Sport' willen wij een community van sportliefhebbers opzetten.”

De crowdfundingpionier benadrukt dat het idee niet is ontstaan nadat verschillende sportbonden de alarmklok luidden toen NOC*NSF de herverdeelde sponsorgelden bekendmaakte, eind 2012. “Ons idee biedt ook los van die discussie veel kansen voor topsport”, legt Dirkse uit. “Het intensiveert ook de relatie tussen sporter en fan. De energie moet uiteindelijk zitten in het vergroten van de koek, niet in het herverdelen ervan.”

Logisch gevolg
Dirkse ziet de stap naar crowdfunding als een logisch gevolg in een trend van sociale innovatie die rondwaart. “In veel sectoren zien we nieuwe manier van organiseren en samenwerken ontstaan, vaak met behulp van slimme technologie. Het is de hoogste tijd voor sport om dat ook te doen.”

Op dit moment is Dirkse - samen met compagnon Pelle Baas - nog druk bezig met het opzetten van het platform dat over een paar maanden het levenslicht moet zien. Er is al wel een Facebook- en Twitteraccount aangemaakt. Verder hebben oud-topsporters Jeroen Straathof en Nick Driebergen hun naam verbonden aan het project.

Dirkse: “Jeroen en ik kennen elkaar uit de Leidse sportwereld. We delen de passie om sport op een hoger plan te brengen. Nick heb ik benaderd nadat hij bekendmaakte te stoppen als topzwemmer. Wij zijn Sport is er voor topsporters en topteams. Dan is support van ex-topsporters noodzakelijk. Zij denken nu met ons mee vanuit het oogpunt van de sporter en brengen ons in contact met belanghebbenden.”

Het is de bedoeling dat straks elke sporter die deelneemt aan het project een eigen pagina krijgt op de site. Met een videoboodschap legt hij of zij dan uit waarvoor de steun bedoeld is. Ook het streefbedrag, waar het geld in wordt geïnvesteerd en looptijd van de actie zijn op de persoonlijke pagina te vinden. Sponsoring gaat via zogenaamde ‘giveback’-pakketten. Als bedankje krijgen donoren zo een persoonlijke ansichtkaart van de sporter, maar dat kan ook trainings- of voedingsadvies zijn, afhankelijk van het gedoneerde bedrag.

Partnerzoektocht
De huidige opstartfase van het initiatief kost veel geld, bevestigt Dirkse. Hij noemt het ontwerpen van het concept, marketing en softwareontwikkeling als kostenposten. “Uiteindelijk willen we een duurzame, continue geldstroom creëren. Dat zal enkele jaren vergen en de eerste stappen zetten we zelf, maar we kunnen straks niet zonder organisaties en bedrijven als partners.”

Dirkse hoopt dat elke geïnvesteerde euro van partners straks vijf euro oplevert voor sporters. Crowdfunding is volgens hem de hefboom in die investering en effectiever dan conventionele sponsoring. “Het zou interessant zijn om uit te zoeken hoeveel er voor de sport overblijft van sponsorgelden die nu door het bedrijfsleven worden geïnvesteerd. Dat zou nog wel eens tegen kunnen vallen.”

'Wij zijn Sport' richt zich alleen op topsportprojecten. Maar Dirkse ziet ook wel degelijk crowdfundingmogelijkheden in breedtesport. “Onze overtuiging is dat de verbinding tussen topsporters en hun fans moet worden benut. Die verbinding is er ook in de breedtesport, met de sterke verenigingsstructuur en clubsentimenten in Nederland.”

'Sportdelen'
Iemand die de mogelijkheden op dat gebied volop onderzoekt is Hans van Egdom. De eigenaar van sportadviesbureau Van Egdom Consultancy start samen met compagnon Marnix Lankhorst op 1 maart het crowdfunding en -sourcing platform 'Sportdelen', dat zich richt op top- en breedtesport.

Hun doel? Met het platform een bijdrage leveren aan de verdere professionalisering van sport, sportmanagement en sportinnovatie in de sector sport, bewegen en gezondheid. Want die bijdrage is hard nodig, meent Van Egdom.

De laatste jaren zag hij als sportadviseur bij lokale overheden en sponsoren een dalend enthousiasme om geld in sport te steken. Daarnaast zijn banken terughoudender in het lenen van geld, ook aan sportondernemingen. “Er wordt steeds kritischer naar de toegevoegde waarde van sportsponsoring gekeken. En dat terwijl die waarde juist enorm is. Sport staat voor betrokkenheid, emotie, maatschappelijk belang, maar vooral voor plezier.”

Crowdsourcing
De combinatie tussen crowdsourcing (het gebruiken van de massa om kennis of advies in te winnen) en crowdfunding is uniek in het platform, volgens Van Egdom. Initiatiefnemers kunnen, naast het indienen van projecten, ook experts op het platform raadplegen voor inhoudelijke feedback op hun plannen.

Van Egdom: “Het mooie daaraan is dat je optimaal gebruik maakt van de diversiteit van de massa. Na feedback kom je tot een concreter plan. Als de massa positief is, volgt de fase van crowdfunding.” De brede opzet van het platform, gericht op alle lagen van de sportwereld, moet die diversiteit aan crowd aantrekken.

Hij peilde alvast het enthousiasme voor het initiatief. De sportexpert stuurde een verzoek rond om projecten in te dienen bij het nog offline platform. Inmiddels staan zo’n dertig projecten op de longlist.

Diversiteit in projecten
Uit die aanmeldingen identificeerde Van Egdom twee verschillende projectsoorten: activiteiten gericht op economisch rendement en activiteiten gericht op maatschappelijk rendement. Ook onderscheidde hij twee financieringsvormen: via donaties en/of leningen, of via leningen en/of aandelen.

Zo mikt één project op maatschappelijk gewin via stimulering van beweging bij gehandicapten. Een ander voorbeeld is het genereren van voldoende financiële middelen voor een topsport-klimteam. “Je droom realiseren”, beschrijft Van Egdom de overeenkomst in dergelijke maatschappelijke projecten, die breedte- en topsport omvatten.

Een ingediend project met economische winst als doel, is bijvoorbeeld het opstarten van een fitnessonderneming. De projectstarter biedt potentiële financiers bij investering een aandeel in het bedrijf.

Van Egdom erkent dat het belangrijk is voor initiatiefnemers om het soort tegenprestatie bij het beoogde rendement te zoeken. Bij de voorgenomen projecten liepen de tegenprestaties dan ook uiteen: van het vragen om giften, via het aanbieden van handtekeningen of clinics, tot rente op uitgeleend geld, zoals profgolfer Maarten Lafeber die een obligatiefonds aanbiedt.

Potentiële projecten moeten altijd een enthousiasme voor het plan uitstralen, adviseert Van Egdom. “Crowdfundingcampagnes - met name die gericht op financieel rendement - zijn niet succesvol wanneer de initiatiefnemer uit het oog verliest dat crowdfunders eerst en vooral doneren vanuit passie voor het product of hoge gunfactor, die de initiatiefnemer weet op te roepen.”

Geen concurrentie
Over de voorgenomen oprichting van 'Wij zijn Sport' is Van Egdom enthousiast. Hij ziet Dirkse niet als concurrent. “Ik kan nog niet goed beoordelen wat ze precies gaan doen en op welke wijze, maar ik kan me voorstellen dat wij op het terrein van topsport een overlap kennen. Maar ons platform heet niet voor niets 'Sportdelen': ik leef en denk niet in concurrentie.”

Gevraagd naar het internationale Sportfunder, zegt hij: “Dat is een Australisch/Nieuw-Zeelandse site die projecten uit vooral Engeland en Amerika bevat. Ik denk dat initiatiefnemers juist een ‘home’ gevoel moeten hebben bij het platform dat ze gebruiken. Het gaat namelijk ook over het ontvangen en inzetten van geld. Daarom kiezen wij voor een Nederlands platform.”

Als Sportdelen een succes blijkt, sluit Van Egdom echter niet uit dat hij buiten de digitale landsgrenzen treedt. “Want internationale ambities, die hebben wij ook.”