Campagne ‘Ode aan de gymleraar’ wil meer ruimte voor bewegen op school

door: Leo Aquina | 17 april

‘Wij laten ons niet aftikken!’ Onder dat motto bracht Ziggy Tabacznik een aantal organisaties uit sport en onderwijs samen voor de campagne ‘Ode aan de Gymleraar’. Tabacznik constateert dat scholen vaak werken zonder gekwalificeerde leraren, dat de wettelijke norm van twee uur gymles per week vaak niet wordt gehaald, dat er onvoldoende beweegmomenten zijn op een dag en dat de gezondheid van kinderen ieder jaar verslechtert. Met de campagne wil hij bestuurders en schoolleiders wakker schudden. De handtekeningenteller staat inmiddels op ruim vijfduizend.

“Hoe lang en hoe hard moeten we roepen dat beweegonderwijs cruciaal is voor een gezonde maatschappij, niet alleen fysiek, maar ook mentaal”, aldus Ziggy Tabacznik. In politiek Den Haag staat beweegonderwijs in ieder geval niet hoog op de prioriteitenlijst: “In het beleid van het ministerie van OCW staan de kernvakken taal en rekenen bovenaan, maar wat hebben we aan een maatschappij waar straks allemaal slimme koppies lopen die fysiek en mentaal niet voorbereid zijn op het leven?”

Gezonde Jeugd Monitor
Als het gaat om motoriek bij kinderen, weet Tabacznik waar hij het over heeft. Met het Health Devopment Institute brengt hij al acht jaar lang gezondheidscijfers van kinderen in kaart voor gemeenten, sportbedrijven en scholen in de Gezonde Jeugd Monitor. Hij legt uit:

“De Gezonde Jeugd Monitor is gebaseerd op twee instrumenten: enerzijds de MQ Scan die wordt afgenomen in de gymles en anderzijds de Leefstijl Quiz. Dat is een soort ren-je-rot spel waarbij kinderen in de gymles antwoord geven op allerlei vragen zoals ‘zit je op een sport?’ maar ook ‘zijn er dagen dat je zonder ontbijt naar school gaat?’ of ‘heb je gisteren buiten school en huiswerk om, meer dan twee uur schermtijd gehad?' We brengen zes belangrijke leefstijlthema’s in kaart en we hebben de data compleet op niveau van scholen en wijken. Het is een monitor, geen steekproef, dus in alle gemeenten die meedoen, ondervragen we alle kinderen. Bijna één op de drie scholen heeft ons systeem geïmplementeerd. Daardoor hebben we een goed beeld van de afgelopen acht jaar.”

De voormalige topjudoka maakt zich op basis van de cijfers zorgen over de toekomst, maar wil ook voorkomen dat hij als een 'oude Muppet' steeds maar weer dezelfde klaagzang afspeelt over beweegarmoede bij de jeugd: “Soms klink ik misschien pessimistisch, maar we kunnen er ook echt iets aan doen. We gaan met de motorieklijn langzamerhand de goede kant op. De preventie- en sportakkoorden lijken heel voorzichtig aan effect te hebben in sommige gemeenten.” Als voorbeeld noemt Tabacznik de gemeente Maastricht: “Daar boeken ze nu al vier jaar op rij vijf procent verbetering in motoriek bij kinderen van 4-12 jaar. Dat is structurele winst en dat is gewoon maakbaar, zeker wanneer je inzicht hebt en maatwerk kan leveren op lokaal niveau. Er zijn gemeenten waar het de goede kant opgaat, maar er zijn ook gemeenten waar het achterblijft.”

Handrem of versnelling
Juist omdat het maakbaar is, wil Tabacznik aandacht voor de gymleraar als spil van het beweegonderwijs: “In het onderwijs moet je het goed neerzetten. Er zijn veel plekken in Nederland waar kinderen de basis niet van huis uit meekrijgen, zaken zoals bewegen en gezonde voeding. Wij spreken veel met buurtsportcoaches, mensen die met onze instrumenten werken en je verbaast je soms wat je terugkrijgt. Initiatieven van buurtsportcoaches en gymleraren worden afgeremd door de hele politieke wind die er nu waait, en dat terwijl we juist een versnelling zouden moeten maken.”

De cijfers zouden volgens Tabacznik aan moeten zetten tot meer urgentie: “Wij van Health Devopment Institute zijn natuurlijk maar een leuke commerciële partij, maar wij voelen ons ook wel verplicht om de maatschappij wakker te maken. De campagne 'Ode aan de Gymleraar' is een manier om dat te doen.” Tabacznik bracht een groot aantal partijen uit het sport- en onderwijsveld bij elkaar voor de campagne: (KVLO, ALO Nederland, Nijha, Athletic Skills Company, Beweegalliantie en het Lectorenplatform sport en bewegen.

“Het gaat om aandacht en ruimte voor sport- en bewegen op de basisschool. Het hoeft allemaal niet veel te kosten. Ik denk dat iedere basisschool een gymleraar moet aanstellen, daar heeft iedere school budget voor. En als scholen binnen hun roosters ruimte maken voor bewegen, hoeft het niet eens zoveel meer formatie-uren te kosten. Belangrijk is wel dat de schoolleiding er bewust mee bezig is. Het doel van de campagne is daarom tweeledig. Enerzijds willen we het onderwijs een opstapje geven om in politiek Den Haag het gesprek te starten, maar anderzijds willen we ook de schoolleiders zelf bewustmaken.”

Voor meer informatie: odeaandegymleraar.nl