Bundeling Nederlands sportonderzoek in NISSI loopt vertraging op

door: Leo Aquina | 10 oktober 2013

Op 25 juni 2013 kondigde de Vrije Universiteit op haar website aan dat het Netherlands Institute for Sport Science and Innovation (NISSI) een dag eerder van start was gegaan. Dat was echter voorbarig. Ter gelegenheid van zijn afscheid als directeur van InnoSportNL maakte NISSI-kwartiermaker George de Jong op 3 oktober bekend dat InnoSportNL onderdeel wordt van NISSI, maar ook dat bleek een week later voorbarig. Tot slot zou gisteren - op 9 oktober - de naam van Cees Vervoorn als nieuwe directeur van NISSI bekend worden gemaakt, maar werd die bekendmaking opgeschort. Wel meldde De Jong vandaag op het podium van het Nationaal Sportinnovatie Congres dat Vervoorn de rol van kwartiermaker van hem zal gaan overnemen. Verwarrende communicatie en veel onduidelijkheid. Toch heeft De Jong goede hoop dat het er dit jaar nog echt van komt: de lancering van NISSI. “Helaas duurt het proces langer dan ik had verwacht. Er moet eerst meer duidelijkheid komen van de overheid over de financiering.” Zeker is ondertussen wel dat mede-initiatiefnemer - de Rijksuniversiteit Groningen - is afgehaakt.

Er wordt al jaren over een netwerk van onderzoeksinstituten op het gebied van sport in Nederland gepraat. In eerste instantie gebeurde dat onder de naam NeSSi (Netherlands Sports Science Institute). Later - in mei 2012 - werd als uitvloeisel van het Sectorplan voor de Sport - geschreven door NOC*NSF in opdracht van het ministerie van VWS - besloten InnoSportNL en NeSSi te integreren in NISSI (Netherlands Institute for Sports Science and Innovation). George de Jong werd als directeur van InnoSportNL aangesteld als kwartiermaker met als bedoeling sport, bedrijfsleven en kennisinstellingen bijeen te brengen.

Presteren en Vitaal
Het Sectorplan voor de Sport kent als onderzoeksthema’s onder meer Presteren, Vitaal en Meedoen. Het thema 'Presteren' gaat hand in hand met de toptienambitie van NOC*NSF voor de Nederlandse topsport. 'Vitaal' betreft onderzoek op het gebied van vitaliteit en 'Meedoen' is een verzamelnaam voor het streven om de sportparticipatie in Nederland te verhogen naar 75 procent van de bevolking. Omdat het Meedoen-veld afwijkt van de andere twee velden - qua organisatie en betrokken partijen - werd besloten dat NISSI zich in eerste instantie zal bezighouden met de eerste twee pijlers. Het Mulier Instituut is vooral actief binnen Meedoen. NISSI en het Mulier Instituut hebben wel met elkaar gesproken over samenwerking. “Maar dat heeft niet geleid tot een concrete propositie van NISSI en dus ook nog niet tot concrete afspraken”, zegt directeur Koen Breedveld van het Mulier Instituut hierover. Hij zou het betreuren als het NISSI er niet komt. “De betekenis van een landelijke portal voor sportonderzoek is door het Mulier Instituut onderschreven. Als die portal er niet kan komen, dan valt dat te betreuren en bewijst dat het Nederlandse sportonderzoek geen goede dienst.”

Groningen
De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) stond samen met de Vrije Universiteit van Amsterdam en NOC*NSF aan de wieg van NeSSi en later van NISSI. De RUG investeerde mee in de verkennende onderzoeken - waaronder een businessplan van onderzoeksbureau BMC - maar haakte afgelopen zomer af. De redenen waren zowel financieel als inhoudelijk van aard. “Er werd een forse investering gevraagd van de Rijksuniversiteit Groningen”, vertelt de Groningse hoogleraar bewegingswetenschappen Chris Visscher, die nauw betrokken was bij de gesprekken over NISSI. Wat was de reden voor 'Groningen' om uit het project te stappen?

“Uiteindelijk kwamen de besturen van de VU en de RUG er op een aantal fronten niet uit. Het werd de bestuurders van de RUG en het Universitair Medisch Centrum Groningen niet duidelijk wat de investering zou opleveren. En ten tweede was er te veel onduidelijkheid over de inhoud van het onderzoeksprogramma. Tot slot wilde men in Amsterdam dat er daar een gebouw zou komen met een directeur. Terwijl Groningen een netwerkorganisatie wilde waar niet per se een front office met een directeur en personeel bij hoorde. Dat maakt financieel natuurlijk ook een groot verschil. Er ontstond bij de besturen hier ook een beetje het idee dat Groningen veel geld zou investeren in een instituut waarmee Amsterdam zich zou profileren als de sportscience stad.”

Kosten van NISSI
Vaktijdschrift Sport & Strategie had in november 2012 een uitgebreid interview met George de Jong en bracht in dat artikel ook de kosten van het NISSI in kaart. In totaal kwam dit neer op 3,7 miljoen euro per jaar. “Slechts een klein deel daarvan is bestemd voor de netwerkorganisatie van NISSI. Het budget is vooral bedoeld voor een aantal concrete projecten en activiteiten”, licht De Jong tegenover Sport Knowhow XL toe. “Kennisinstituten, sport, bedrijfsleven - voor vijftig procent - en rijksoverheid - eveneens voor vijftig procent - zouden deze kosten delen.”

Vooralsnog is er dus geen duidelijkheid over de financiële bijdrage van het ministerie van VWS, waardoor NISSI nog op zich laat wachten. Wat gebeurt er in de tussentijd met InnoSportNL? “Dat gaat door zoals het nu loopt. Er zijn lopende projecten en activiteiten waarvoor een budget beschikbaar is. Dat is los van NISSI mogelijk tot 2015. Voor NISSI - met InnoSportNL als onderdeel daarvan - is een gezamenlijke subsidievraag ingediend”, zegt De Jong. Hij hoopt dan ook dat InnosportNL binnenkort wel opgaat in NISSI. Zelf is hij nog bij de gesprekken betrokken. “Alle partijen hebben een positieve grondhouding en hoewel ik inmiddels officieel gestopt ben bij InnoSportNL, heb ik komende maand nog een aantal dagen gereserveerd om het traject mede te begeleiden.”