<em>Bowls</em>, een van de weinige niet-leeftijdsgebonden sporten

door: Emma Meertens | 16 februari 2023

Samenwerken is voor elke op de toekomst gerichte organisatie onontbeerlijk, niet in de laatste plaats geldt dat voor sportorganisaties. Daarom schenkt Sport Knowhow XL graag aandacht aan bijzondere, inspiratievolle vormen van samenwerking. Zo hebben verschillende kleine en middelgrote sportbonden maar ook andere organisaties hun financiële en administratieve processen uitbesteed aan BONDcenter, een zogenoemd shared service center dat op die manier voor die bonden operationele taken uitvoert en daarover adviseert. Welke overwegingen speelden voor die sportbonden en andere organisaties een rol, welke voordelen genieten ze van deze samenwerking? In een reeks artikelen belicht Sport Knowhow XL daarbij steeds een andere organisatie, waarbij meteen ook andere interessante organisatorische, bestuurlijke en/of sportieve zaken aan de orde komen. Deel 5: de Nederlandse Indoor en Outdoor Bowls Bond (NIOBB).

Het is een van de meest onbekende sporten van Nederland: bowls. Maar in het Gemenebest is het razend populair. Jan Lenselink, voorzitter van de Nederlandse Indoor en Outdoor Bowls Bond (NIOBB), legt uit: “Zoals je hier in Nederland in elk dorp een voetbalclub hebt, zo heb je in Engeland in elk dorp een bowlsclub.” De sport is dan ook vanuit Engeland overgewaaid naar Nederland. In 1992 werd de NIOBB opgericht door een aantal Nederlanders met een Britse achtergrond.

Het spel
Maar wat is bowls precies? Lenselink: “Mensen beschrijven het vaak als een soort jeu de boules, maar je kunt het beter vergelijken met curling. De bedoeling is om met de bowls zo dichtbij mogelijk het doelballetje te komen.” Een belangrijk detail van de zogeheten bowls is, is dat het gewicht in de bowl ongelijk verdeeld is. Dat betekent dat de bowl automatisch een curve maakt op het moment dat je hem gooit. “Je moet je dus concentreren op hoe de bowl gaat lopen. Mensen die net beginnen met spelen richten hun aandacht op het doelballetje, maar eigenlijk moet je dat een beetje vergeten”, aldus de voorzitter van de NIOBB.

De sport kan zowel binnen als buiten gespeeld worden. In Nederland liggen er maar twee officiële bowlsbanen: in Haarlem en in Enschede. Bij andere verenigingen wordt er op een mat in een sportzaal gespeeld. In de zomer maakt men gebruik van bijvoorbeeld een hockeyveld of een tennisveld. Internationaal worden de wedstrijden op gras gespeeld, in Nederland is die mogelijk er niet.

Relatief onbekende sport
Dat is ook zeker terug te leidden naar het feit dat een beperkt aantal Nederlanders deze sport beoefent. Naar schatting spelen zo’n 800 à 900 mensen bowls in Nederland, 550 van hen is lid van de NIOBB. Zij spelen bij de 25 bowlsverenigingen die in Nederland bestaan. “Voor de meesten is het een sociale en recreatieve sport. Maar er zijn ook zo’n tien mensen die op hoog niveau bowls spelen en naar internationale wedstrijden gaan”, zo legt Lenselink uit.

Die internationale wedstrijden vinden vaak plaats in het Gemenebest. De laatste jaren is Australië de plek waar de internationale top zich verzamelt en speelt. Voor de meeste Nederlandse beoefenaars is zo’n reis onbetaalbaar (de spelers moeten alles zelf betalen). Zij blijven dichter bij huis en spelen op het Nederlands kampioenschap of op de toernooien die door 25 verenigingen worden georganiseerd.

Tekort aan bestuurders
Het deel van deze leden dat bereid is om bestuurlijk werk te doen voor de NIOBB, is heel minimaal. Dat blijkt wel uit het verhaal van Lenselink: “Ik heb al vier jaar een vacature voor een secretaris uitstaan. Daarnaast bestaat het bestuur maar uit drie leden, toen ik in 2012 startte als voorzitter waren dat er nog vijf.” Voor de NIOBB is de samenwerking met BONDcenter dan ook belangrijk om de bond draaiende te houden. BONDcenter regelt voor hen de financiële administratie.

Formeel wordt de samenwerking met BONDcenter geregeld door Service Organisatie NederlandSport. Bij NederlandSport kunnen sportbonden verschillende diensten af nemen met inkoopvoordeel. “We hebben dus niet rechtstreeks contact met BONDcenter, dat loopt via NederlandSport.” Jaarlijks betaalt de NIOBB negenduizend euro aan NederlandSport. Daarmee wordt de samenwerking met BONDcenter betaald en ontzorgt NederlandSport de bond ook op andere gebieden.

Initiatief voor omnibond
Overigens is de NIOBB niet de enige bond die aangesloten is bij NederlandSport. Vanuit NederlandSport en NOC*NSF is dan ook het idee ontstaan om een omnibond op te zetten met een aantal kleine sporten. En dat is hard nodig, want NOC*NSF (waar de NIOBB lid van is) stelt steeds meer eisen aan de bonden om de sport verder te professionaliseren. “Maar als kleine bond kun je dat gewoon niet waarmaken. Zo’n samenwerking is daarom heel interessant.” Het zou betekenen dat de bonden die onderdeel zijn van zo’n omnibond zelf alleen nog maar sport-gerelateerde zaken hoeven te regelen. Alle niet sport-gerelateerde zaken liggen dan bij de bestuurders van de omnibond. “Er zijn tussen de vijftien en vijfentwintig kleine bonden die zich bij zo’n omnibond zouden kunnen aansluiten.”

De hoop is dat eind dit jaar de omnibond is opgezet. Tot die tijd ontzorgt BONDcenter en NederlandSport al grotendeels de NIOBB. En dat is ook al heel waardevol zo concludeert Jan Lenselink: "De zekerheid dat de processen hierdoor gewoon door kunnen gaan, is al fijn."

Voor meer informatie: NIOBB