Bonden zien belang van veelzijdig bewegen, maar waar te beginnen?

door: Emma Meertens | 24 november 2022

Zo’n vijf jaar terug besloten de KNVB, KNGU, KNHB en Nevobo de handen ineen te slaan om de jeugdsport een nieuwe impuls te geven. Ze zagen dat het sportplezier en de sportbereidheid vergroot kan worden op het moment dat de focus meer komt te liggen op veelzijdig bewegen. Naar aanleiding hiervan is het visiestuk Veelzijdig Bewegen ontwikkeld. Gisella van Olst, programmacoördinator Veelzijdig Bewegen, vertelt over de belangrijke ontwikkelingen op dat terrein.

Sinds april dit jaar is Gisella van Olst als zzp’er in dienst van de vier bonden. Ze studeerde Sportkunde en Lerarenopleiding Lichamelijk Opvoeding, werkte onder meer bij NOC*NSF en was nauw betrokken bij het opzetten van verschillende lokale sport- en leefstijlakkoorden. Met die ervaring op zak stimuleert ze andere bonden in hun visievorming omtrent veelzijdig bewegen in de jeugdsport. Daarnaast haalt Van Olst inspiratie op bij verschillende sportbonden voor een uitvoeringsplan.

Programma's scannen
Het belang van veelzijdig bewegen werd een aantal jaar terug duidelijk in een publicatie van Kenniscentrum Sport en Bewegen. Naar aanleiding daarvan is het idee geopperd om de programma’s van sportbonden te scannen om te kijken hoe veelzijdig het beweegaanbod voor de jeugd is. De eerder genoemde vier bonden zijn hierin de kartrekkers. “Maar om ook andere bonden hierin te betrekken, concludeerden we al snel dat we het hogerop moesten zoeken”, zo vertelt Van Olst. “Zo ontstond het visiestuk Veelzijdig Bewegen, een samenwerking tussen de vier bonden, NOC*NSF en Kenniscentrum Sport en Bewegen. Dat doen we in afstemming met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.” 

BMO
De meeste mensen kennen Veelzijdig Bewegen onder de term Breed Motorische Ontwikkeling (BMO). BMO werd door de sportsector verschillend geïnterpreteerd en dus is er gekozen voor een naamsverandering. Veelzijdig Bewegen maakt onderdeel uit van De Gezonde Generatie - een initiatief van twintig samenwerkende gezondheidsfondsen met de ambitie ervoor te zorgen dat de Nederlandse jeugd in 2040 de gezondste ter wereld is. “Kinderen worden steeds slechter in bewegen en daar is dus extra aandacht voor nodig. We willen de achteruitgang van de motorische vaardigheden van kinderen tegengaan. We zien in de afgelopen jaren ook dat veelzijdig beweegaanbod veel meer sportplezier oplevert. Kinderen vragen bij trainers om gevarieerd aanbod als ze het eenmaal kennen.”

Succesvolle voorbeelden
De KNVB, KNGU, KNHB en Nevobo zijn hier al langere tijd mee bezig. Samen vormen ze een stuurgroep die gecoördineerd wordt door Van Olst. Het wordt traject wordt gefinancierd door NOC*NSF. De programmacoördinator voerde intensieve gesprekken met de vier bonden om te kijken hoe ze ervoor staan wat betreft een veelzijdig beweegaanbod. Inmiddels hebben deze bonden flinke stappen gezet. “Een mooi voorbeeld is de aanpassing die de Nevobo heeft gedaan bij wedstrijden. Ze hebben een deel van het veld ingericht voor een compleet andere beweegvorm.” In het programma De Volleybalspeeltuin ligt de focus niet direct op volleybal, maar wel op de tien grondvormen van bewegen die ook belangrijk zijn in het volleybal (zoals bewegen op muziek, klimmen, rollen en springen). 

Inmiddels is Gisella van Olst ook in gesprek met een aantal andere sportbonden (waaronder het Nederlands Handbal Verbond en de Atletiekunie). “Ik kijk met het hen naar hun huidige beweegaanbod, wat ze ermee kunnen en kijk of ze wellicht ook wat ondersteuning nodig hebben. Die bevindingen koppel ik vervolgens weer terug aan de stuurgroep: is dit in lijn met hoe wij het zien? En raakt het de doelstellingen uit het visiestuk die we gezamenlijk hebben bepaald?” De meeste bonden zien het belang van een veelzijdig beweegaanbod wel in, maar weten vaak niet waar ze moeten beginnen. “Je kunt heel veel plannen bedenken, maar uiteindelijk moet je het zo simpel mogelijk maken zodat ook de lokale trainer of coach ermee kan werken.”

Inspiratiegids
Als het aan Van Olst ligt gaat de nieuwe coördinator volgend jaar aan de slag met een inspiratiegids voor en door bonden. Voor Van Olst houdt de opdracht in december op, maar er is wel een extra aanvraag gedaan om dit project door te zitten. “Als we die krijgen toegewezen, dan is dat pas op zijn vroegst in april.” Het is in ieder geval wel zeker dat NOC*NSF het project voortzet. Zij zullen het werk voort zetten en proberen om het onderwerp veelzijdig bewegen net zoals andere streefdoelen die de sportplezier en gezondheid verhogen. 

Dat is ook de ambitie van de huidige programmacoördinator. “Uiteindelijk gaat het er om dat kinderen van -9 maanden tot 18 jaar diverse vormen van bewegen meekrijgen. Dat als ze gaan voetballen niet alleen leren om aan te vallen en te verdedigen, maar ook kennis maken met andere sporten en beweegvormen. Gebruik hier bijvoorbeeld de warming-up of cooling down of een derde beweegmoment in de week voor. Laat teams eens workshops krijgen van andere sportexperts, ga eens naar een trampolinepark, sportschool of zwembad voor een vakantie of organiseer een sportdag met lokale sportprofessionals. Ik denk dat het een misvatting is van sportclubs dat kinderen alleen beter worden als ze vaak hetzelfde oefenen. Onderzoeken wijzen uit dat je juist van een brede basis veel profijt kan hebben. Wat mij betreft voeren we dit in elke sport door. ”

Voor meer informatie: podcast-serie 'Van jongs af aan vaardig in bewegen'. Verdere informatie over relevante beleidsontwikkelingen op het gebied van jeugdsport vind je op de website van NOC*NSF