"Binnen de bond wil niemand veranderen, want dat doet pijn"

door: Leo Aquina | 2 april 2015

“Er dreigt een tweedeling tussen de topsport en de traditionele KNSB”, zegt Tjaart Kloosterboer. De voormalige coach van onder meer meervoudig olympisch kampioen Yvonne van Gennip' stapte onlangs uit onvrede met zijn collega-bestuurders op als bestuurslid van de schaatsbond. “Je moet vertrouwen hebben in elkaars functioneren en op het moment dat het vertrouwen geschonden is, moet je er niet langer bij willen horen”, aldus Kloosterboer. Kern van het conflict is de nieuwe bestuursstructuur van de KNSB. De gewestelijke voorzitters verliezen invloed en lijken zich bovendien niet neer te willen leggen bij Bernard Fransen als beoogd voorzitter van de Raad van Toezicht. Kloosterboer: “Ik heb het gevoel dat persoonlijke rancune bij sommige mensen belangrijker is, dan de keus voor een goede voorzitter.” In een gesprek met Sport Knowhow XL licht Kloosterboer zijn beslissing toe.

“Vorig jaar december zijn er nieuwe statuten aangenomen binnen de KNSB”, aldus Kloosterboer. “We gaan van een bestuursmodel met een algemeen bestuur bestaande uit vrijwilligers naar een nieuw model met een professionele directeur-bestuurder en een Raad van Toezicht.” Om deze overgang in goede banen te leiden, stelde de ledenraadsvergadering van de KNSB twee commissies in: enerzijds een regiegroep om de transitie binnen de organisatie te begeleiden en de nieuwe statuten vorm te geven en anderzijds een commissie die op zoek ging naar een nieuwe voorzitter voor de Raad van Toezicht, met wie samen de verdere personele invulling van dat orgaan zou worden ingevuld.

Rancune
De selectiecommissie onder leiding van Jan Loorbach presenteerde op 18 maart jl. Bernard Fransen - tussen 2001 en 2007 eerder lid van het algemeen bestuur van de KNSB - als nieuwe voorzitter van de Raad van Toezicht. “Op dat moment ging een deel van de ledenraad onmiddellijk in de oppositie”, vertelt Kloosterboer. “Daar kan persoonlijke rancune een rol spelen, maar ook een actie van een aantal van de gewestelijke voorzitters. Zij kunnen in de nieuwe structuur geen directe invloed meer uitoefenen op het beleid van de KNSB en het bondsbureau.”

De gewestelijke voorzitters zaten in december niet aan tafel toen de ledenraad besloot tot de structuurwijziging. Kloosterboer: “Hoewel het veranderingsproces al twee jaar bezig is, vermoed ik dat zij de transitie alsnog proberen te beïnvloeden via de ledenraad, of dat zij het nieuwe bestuursmodel willen amenderen of tegenhouden.”

Afspraak is afspraak
De mensen die op 18 maart naar voren werden geschoven als tegenkandidaat waren de huidige bestuursleden van de KNSB onder wie voorzitter Roel Dekker. Kloosterboer: “Ik vind dat die bestuursleden op dat moment hadden moeten zeggen dat zij daarvoor niet beschikbaar waren. Zij hadden zelf een commissie aangesteld met het mandaat om kandidaten voor de Raad van Toezicht te selecteren. Als je dat mandaat hebt gegeven, moet je ook accepteren waar die commissie mee komt. Afspraak is afspraak. Door niet direct afstand te nemen van die tegenkandidatuur schonden zij in mijn optiek de eerste aanbeveling van de Code voor Goed Sportbestuur van NOC*NSF, waarin wordt gezegd dat het de taak is van het bestuur om de eenheid binnen de bond te bewaken.”

Nadrukkelijk signaal
Zelf besloot Kloosterboer wel op te stappen: “Het was anders dan afgesproken. Het onderlinge vertrouwen was geschonden. Als bestuur moet je eenheid uitstralen en ik kon mij hier niet langer in vinden. Als ik er bij zou blijven werd ik deelgenoot. Door eruit te stappen kon ik buiten het bestuur om mijn eigen mening geven. Ik heb een nadrukkelijk signaal willen geven omdat ik boos ben op een aantal mensen en omdat ik mij zorgen maak.”

Kloosterboer is bang voor een schisma in de schaatswereld. “Ik heb sterk de indruk dat de merkenploegen dit niet zullen accepteren. Er dreigt een tweedeling tussen de topsport en de traditionele KNSB en ik denk dat de overlevingskansen van de KNSB in dat geval gering zijn. De topsport kan wel zonder de KNSB, maar de bond heeft de topsport wel nodig.”

Wat moet er in de ogen van Kloosterboer gebeuren om dat rampscenario af te wenden? “Op 18 april is er opnieuw een ledenraadsvergadering. Ik hoop dat de ledenraad zich dan onafhankelijk op durft te stellen van de gewesten en alsnog instemt met de voordracht van de selectiecommissie.”

Is Bernard Fransen gezien het verzet vanuit de gewesten en de ledenraad nog wel houdbaar als beoogd voorzitter van de Raad van toezicht? Kloosterboer: “Ik denk dat Fransen heel goed weet waar hij aan begint. Ik zou me kunnen voorstellen dat hij zich achter de oren krabt, maar aan de andere kant ziet hij de noodzaak van de vernieuwingen in en kan ik mij voorstellen dat hij daar graag invulling aan wil geven. Mijn pleidooi is daarom: ‘Geef een te benoemen Raad van Toezicht onder zijn leiding een kans en het vertrouwen om dit vernieuwingsproces af te ronden en reken hen over een jaar af op resultaat.’”

Veranderen doet pijn
In een interview met Sport Knowhow XL zei Kloosterboer vijf jaar geleden over het gedoe rond zijn persoon als coach van Yvonne van Gennip in 1988:

‘Eigenlijk zat het hem in het verschil tussen amateurbestuurders en professioneel ingestelde sporters en trainers. Binnen de KNSB was er een aantal mensen dat absoluut niet begreep hoe professioneel sportbeleid in elkaar stak.’

Is er sindsdien dan niets veranderd? “Ik denk dat die opmerking voor een groot deel nog altijd van toepassing is. Je ziet al jaren een oude cultuur en binnen de bond wil niemand veranderen, want veranderen doet pijn. Maar de sport in 2015 is niet meer de sport van 1980."