‘Bij de KNLTB is iedereen nu lijp van tennis en padel’

door: Leo Aquina | 20 maart 2025

Toen hij in januari 2014 aantrad als algemeen directeur van de KNLTB was er werk aan de winkel. Het ledental vertoonde een neerwaartse spiraal en er was veel kritiek op het reilen en zeilen bij de tennisbond. Ruim elf jaar later zitten de ledentallen alweer enige tijd stevig in de lift en heerst er een positieve sfeer op het nieuw gebouwde Nationaal Tennis Centrum de Kegel in Amstelveen. Zelf nam Erik Poel eind december afscheid van de bond. Samen met Sport Knowhow XL kijkt hij terug en vooruit. “Wat mij zeer verbaasde toen ik bij de KNLTB kwam, was dat niet iedereen die bij de KNLTB werkte affiniteit had met sport.”

Ruim een jaar voor zijn daadwerkelijk afscheid kondigde Erik Poel aan te willen vertrekken bij de KNLTB: “Toen ik begon wilde ik veel veranderen en ik heb gaandeweg vrijwel alles kunnen afvinken. Mijn job zat erop. Vorig jaar hebben we het 125-jarig jubileum kunnen vieren, dat was een mooie strik eromheen. Ik had mijn afscheid een jaar van tevoren aangekondigd zodat ik nog een opvolger (Edu Jansing, red.) kon inwerken.”

Poel begon in 2013 als directeur marketing bij de bond. “Toen ik kwam was de algemeen directeur al weg en bij mijn aanstelling lag het plan er al om door te schuiven naar die functie. Het was eigenlijk een soort proefperiode.” Die proefperiode beviel, ondanks of misschien wel juist dankzij het feit dat er werk aan de winkel was. Poel: “Het ledental liep terug en de organisatie had echt een opkikker nodig. De opdracht was: breng een cultuurverandering teweeg om ervoor te zorgen dat de organisatie toekomstbestendig is. Zo’n proces kost jaren.”

Nationaal Tenniscentrum
Poel noemt de komst van het Nationaal Tenniscentrum in Amstelveen als een van de belangrijkste haltes in dat proces: “Er was wel een topsportlocatie in Almere, maar daar was weinig topsportcultuur te bekennen en het kantoor van de bond zat op een droefgeestig industrieterrein in Amersfoort. In Amstelveen is alles samen. Daar ruik je het gravel.”

Welke andere concrete stappen heeft Poel gezet om een cultuurverandering teweeg te brengen? “In eerste instantie hebben we een aantal cultuurwaarden gedefinieerd aan de hand waarvan we wilden werken. Dat ging onder meer om klantgerichtheid, we moesten commerciëler worden. Hoe neem je de telefoon op? Hoe beantwoord je mailtjes? Die zaken zijn inmiddels ingeburgerd en we hebben de cultuurwaarden onlangs nog een keer bijgesteld, meer richting innovatie.” Poel verbaasde zich erover dat sommige mensen bij de bond helemaal niets met tennis of met sport hadden. “Als je die taal niet spreekt, is het moeilijk communiceren met verenigingen. De eerste paar jaar heb ik ook noodgedwongen afscheid moeten nemen van een paar mensen en iedereen die sindsdien aan boord is gekomen is helemaal lijp van padel of tennis.”

Ledentallen
Op welke manier is Poel erin geslaagd het ledental uit de neerwaartse spiraal te krijgen? “Essentieel zijn denk ik de accountmanagers geweest. We hebben 1650 verenigingen, dat is twee keer zoveel als er Albert Heijn-filialen zijn in Nederland, een gigantisch aantal. En wij hadden op kantoor één persoon op de binnendienst die de telefoon opnam als een vereniging belde, als ze al belden. Toen ik wegging hadden we dertien accountmanagers die, naast de verenigingen, ook de commerciële centra en zelfs gemeenten actief bezoeken en helpen op allerlei dossiers, zoals jeugdbeleid en trainers. Die accountmanagers hebben bij verenigingen bijvoorbeeld ook aangedrongen op het installeren van een ‘nieuwe ledencommissie’, zorgen voor een warm bad. Want je kunt wel nieuwe leden werven, als ze aan de andere kant weer even hard naar buiten lopen, heb je er weinig aan.”

Het heeft de tennisbond ook niet tegen gezeten. De coronacrisis was als het om ledentallen ging een blessing in disguise. Terwijl heel veel sporten stil kwamen te liggen, kon er zelfs tijdens de lockdowns vaak ‘gewoon’ worden getennist. “Ik had natuurlijk liever gezien dat er nooit corona was geweest”, zegt Poel, “maar het heeft ons absoluut een zetje in de rug gegeven. Het hielp ook dat we op dat moment al op het goede spoor zaten. Eigenlijk hadden we net van tevoren stevig geïnvesteerd in toegankelijkheid, bijvoorbeeld in het digitaal reserveren van een tennisbaan. Die infrastructuur lag er al toen corona zich aandiende. We zagen in 2019 onze ledentallen al oplopen. Na corona was het even afwachten of de groei niet incidenteel was, maar het bleek gelukkig ook echt structureel te zijn.”

Padel
Een andere katalysator als het om ledengroei gaat, was de fusie met de Nederlandse padelbond. Dat ging overigens niet zonder slag of stoot. Poel: “Ik had in 2016 al een eerste poging gewaagd, maar dat is jammerlijk mislukt. De padelbond was bang dat wij er als een stoomwals overheen zouden rollen. In 2019 hebben we een nieuwe aanloop genomen en dat heeft in 2020 wel geleid tot een fusie. We hebben van beide kanten een werkgroep geformeerd. Waar zitten de overeenkomsten en waar zitten de verschillen? Een belangrijke voorwaarde van de padelbond was dat we padel niet zouden ‘vertennissen’. Padel is echt een andere sport, die moet zijn eigen identiteit bewaren. De sport heeft ook een ander logo en we hebben binnen het fusiecontract ook vastgelegd dat er een vertegenwoordiger van de NPB in het bestuur van de KNLTB zou komen om daarop toe te zien.”

Sport is doel, geen middel
Poels opvolger Edu Jansing legde bij zijn aanstelling nadruk op het maatschappelijk belang van topsport. Hoe kijkt Poel daar tegenaan? “De belangrijkste maatschappelijke rol die de tennisbond speelt, is dat we meer dan een miljoen mensen minstens een keer per maand aan het bewegen krijgen. Ik merk soms wel eens in de media of in Den Haag dat er weinig verschil gemaakt wordt tussen doel en middel. Voor mij is sport het doel. Als het bijdraagt aan de oplossing voor allerlei maatschappelijke problemen, is dat hartstikke mooi, maar daar is de bond niet voor. Het levert ook een gevaar op voor de financiering. Soms krijgen we geen subsidie omdat een ander middel beter is. Je moet zorgen dat je niet in het potje van de middelen terechtkomt.”

Overigens was de maatschappelijke rol ook onder Poel al belangrijk voor de tennisbond. “We hadden natuurlijk warme banden met de Richard Krajicek Foundation en de Esther Vergeer Foundation. Toegankelijkheid tot rolstoeltennis is voor ons bijvoorbeeld hartstikke belangrijk. We kijken als bond ook al langer naar de zogenaamde social return on investment.”

Rooskleurige toekomst topsport
Ook als het om topsport gaat, heeft de KNLTB een ontwikkeling doorgemaakt. “Ik verwonderde mij er in mijn begintijd over dat er niet of nauwelijks voormalige topsporters werkzaam waren bij de bond, terwijl daar veel kennis en expertise zit. We hebben daarna wel voormalige toppers aangetrokken om te zorgen voor een topsportcultuur. Daar gaan jaren overheen, maar je ziet dat er op dit moment weer een goed fundament staat. Dat Botic (van de Zandschulp) en Tallon (Griekspoor) het nu goed doen is geen verrassing. Er komen in de jeugd nog meer talenten aan. De huidige nummer één op de wereldranglijst bij de junioren (Mees Rottgering) komt uit Nederland.”

Toen Poel afscheid nam van de tennisbond, had hij nog geen vastomlijnd toekomstplan. Een kleine drie maanden later heeft hij dat wel. “Ik ga voor mijzelf verder, als eenpitter in de sportconsultancy op het gebied van strategie, beleid en organisatieontwikkeling. Ik spreek onder meer met een bedrijf dat software maakt voor de sport, die graag internationaal voet aan de grond willen krijgen. Een aantal buitenlandse tennisbonden wil graag de digitale infrastructuur die wij in Nederland met de KNLTB hebben overnemen. Daarnaast spreek ik met de Ontwikkelstudio. Zij begeleiden topsporters naar een maatschappelijke carrière. Zij doen dat al voor BVO’s (betaald voetbal organisaties) en we zijn samen aan het kijken in hoeverre we dat ook kunnen doen voor sportbonden. Er liggen mooie uitdagingen.”

Voor meer informatie: profiel van Erik Poel op LinkedIn