Beweegprogramma moet mensen sportmotivatie geven

Sportcentrum VU van de Vrije Universiteit Amsterdam lanceerde vorige week dinsdag samen met marketingbureau Verstandig Bewegen het Persoonlijk Beweeg Plan (PBP): een initiatief dat mensen aan het sporten moet krijgen, onder meer met hulp van een beweegtest afgenomen door bewegingswetenschappers van de universiteit.

Sindsdien is het druk in de testkamers van het VU medisch centrum, zegt Jan Snellen, directeur van Sportcentrum VU. “We hebben een klein legertje van de faculteit Bewegingswetenschappen aan de slag en zitten inmiddels de rest van de maand vol.” Hij is tevreden over de start van het initiatief, dat focust op het in beweging krijgen van mensen die niet sporten. Snellen heeft cijfers van het CBS paraat, gevraagd naar de constatering dat mensen steeds zwaarder worden, te lezen in het persbericht waarin het initiatief zichzelf aankondigde. “Nederlanders worden elk jaar gemiddeld 0,7 kilo zwaarder. Ons plan moet bijdragen aan het omkeren van die trend”, zegt hij. Maar toch was dat niet de aanleiding voor het PBP.

Topsportinspiratie
“Wij leveren als Sportcentrum VU al jaren goed werk af met onze testprogramma’s voor topsporters. Dat doen we nu een paar jaar, met onder andere hockeyers en badmintonners, en het leidt tot significant minder blessures en betere prestaties. Ik dacht: hoe laat ik de rest Nederland meeprofiteren van ons goede werk?” Daaropvolgend kwam marketingbureau Verstandig Bewegen als partner in beeld, dat gespecialiseerd is in het opzetten van beweegprogramma’s. Snellen: “Zij hebben al onze ingrediënten verpakt in een aantrekkelijk pakket.”

Het pakket waar Snellen aan refereert, is opgebouwd rondom een online platform waar deelnemers aan het beweegplan in contact kunnen komen met bewegingsdeskundigen van de VU. Eerste stap in het PBP-programma is de aankoop van één van de vijf verschillende informatiedoosjes, verdeeld over de vijf leeftijdsgroepen die het programma wil bereiken: 5-15 jaar, 15-25 jaar, 25-50 jaar, 50+ jaar, 70+ jaar.

Test
Het doosje bevat beweegtips en een uitnodiging voor een beweegtest op de VU. “Bij die test worden alle gezondheidsvariabelen in kaart gebracht”, legt Snellen uit. “Dat zijn kracht, conditie, lenigheid en stabiliteit. Verder is er een test die de zwakke punten van het lichaam in kaart brengt, zodat een persoonlijk beweegadvies gegeven kan worden.”

Na de test krijgt een deelnemer op basis van de testresultaten beweegadvies van een VU-deskundige. Ook wordt de mogelijkheid geboden om het volledige programma te volgen. Als hij of zij daarmee akkoord gaat, krijgt deze een beweegtraject, toegang tot een persoonlijke pagina op de PBP-website waarop een logboek kan worden bijgehouden en wordt een persoonlijke begeleider toegewezen die het logboek in de gaten houdt. Ook worden nog twee extra beweegtests ingepland. Verder kan de deelnemer kiezen uit één van de veertig sportmogelijkheden die het PBP aanbiedt, bijvoorbeeld verpakt als een lidmaatschap bij een sportclub.

Stoplichtsysteem
Snellen: “We werken samen met een hele lijst sportverenigingen. De aangeboden sporten verschillen wel per leeftijdsgroep, maar verder zijn de programma’s hetzelfde. Zo zal er bij kinderen geen golf in het pakket zitten en kunnen oudere mensen eerder kiezen uit wandelen of yoga.”

Volgens Snellen is het creëren van intrinsieke motivatie om te gaan sporten een belangrijke doelstelling in het programma. “We werken met een stoplichtsysteem, dat inschakelt als mensen hun logboek lange tijd niet updaten. Bij oranje krijgen ze een herinneringsmail. Bij rood bellen we ze om te vragen naar de redenen van stoppen, om ze zo weer verder te helpen. Verder laten we de deelnemers vrij.”

Europlan
Een instapdoosje met daarin de test op de VU kost 20 euro. Als mensen besluiten om het volledige programma te volgen, kost dat één euro per dag: 365 euro per jaar. “Het europlan”, zegt Snellen. Maar hij verwacht dat het verdienmodel, vanwege de prille status van het project, nog aangepast wordt.

“Als mensen besluiten om niet door te gaan met het programma moet je een alternatief kunnen bieden. Dat is er nu nog niet”, verklaart hij. “We willen een soort menukaart bieden om mensen actief te houden. Dan kunnen ze kiezen uit bijvoorbeeld alleen het online begeleidingssysteem of onbeperkt sporten. Daarvan wordt het totaalbedrag aanzienlijk lager.”

Partners
Wel hoopt Snellen op hulp van partners bij implementatie van het plan. Het PBP ontvangt geen subsidie. “Eigenlijk moet van die 365 euro alles betaald worden. Dan zou het prettig zijn als bijvoorbeeld verenigingen de instroom van PBP-deelnemers iets goedkoper maken.” Het initiatief werkt samen met de gemeentes Amsterdam en Amstelveen.

Snellen: “Hopelijk liggen de doosjes straks bij alle apothekers en huisartsen in die gemeentes. Daarnaast heeft Stadsdeel Zuid al aangeboden om de eerste test voor haar inwoners te betalen en ik hoop dat iedereen die straks in Amstelveen 40 jaar wordt, een doosje van de gemeente op zijn of haar verjaardag krijgt thuisgestuurd. De instap is laag en betaalbaar.”

Landelijk doel
Medeontwikkelaar Verstandig Bewegen is volgens Snellen enthousiast over het beweegprogramma, en druk bezig met het verspreiden van het initiatief over Nederland. “Die zijn in gesprek met een zorgverzekeraar en de gemeente Kennemerland. Het is namelijk een schakel die je in principe overal in Nederland zou kunnen neerleggen.”

En daar liggen dan ook de ambities van het initiatief. De oprichters van het project mikken op de verkoop van tweeduizend à drieduizend doosjes per jaar, specificeert Snellen. De directeur hoopt voorheen inactieve mensen van de bank af te krijgen: “Ons begeleidingsplan moet voelen als een warm bad voor die mensen. Daarom moet je ook niet vroeg in het programma diegene een plaats in een sportvereniging aanbieden. Dat moet je rustig opbouwen - die mensen laten wennen - waarna ze hopelijk hun weg vinden in de bestaande infrastructuur van sportend Nederland.”