Bettine Vriesekoop Fonds zet tafeltennis in tegen Parkinson

Vriesekoop geeft al jarenlang tafeltennis-clinics voor Old Stars in een samenwerkingsverband tussen de Nederlandse Tafeltennisbond (NTTB) en het ouderenfonds. Via Niels Peteri kwam zij in aanraking met Parkinson. De oprichter van Quooker heeft Parkinson en vroeg aan Vriesekoop of zij hem wilde trainen. Vriesekoop: "Ik heb hem twee jaar lang getraind en daardoor veel geleerd over de gevolgen van de ziekte. Het is heel naar en slopend."

Parkinson vernoemd naar de arts James Parkinson die de ziekte in 1817 als eerste beschreef, is een progressieve hersenziekte die allerlei klachten veroorzaakt, zoals moeite met bewegen en problemen met denken. "Er zijn op dit moment zo'n 67.000 mensen met Parkinson in Nederland en dat aantal stijgt snel. De verwachting is dat het in 2040 verdubbeld is," vertelt Vriesekoop.

Bewegen is belangrijk. Parkinson-expert Bas Bloem noemt het 'een medicijn in het onderdrukken van symptomen en misschien wel de eerste ziekte-remmende therapie voor mensen met Parkinson'. Bewegen is echter ook ingewikkeld voor mensen met Parkinson. "Bij sporten als hockey of tennis zijn de afstanden groot en het kost behoorlijk veel kracht. Tafeltennis kun je langer volhouden en het is een open skill: er komt iets op je af en het is steeds anders. Je lichaam en je zenuwstelsel worden dus continu aangespoord om zich aan te passen. Je moet snel reageren, leert diepte inschatten en je moet in balans blijven. Dat is allemaal goed voor de doorbloeding van je brein. Daar komt bij dat het behapbaar is omdat de afstanden klein zijn en je kunt het aanpassen door makkelijkere of moeilijkere ballen in te spelen, of bijvoorbeeld door planken aan de zijkant van de tafel." De mooiste illustratie van de betekenis die tafeltennis kan hebben voor mensen met Parkinson, hoorde Vriesekoop uit de mond van een van de deelnemers aan een clinic in Ede die zei: "In het gewone leven is Parkinson mij de baas, maar als ik tafeltennis, ben ik Parkinson de baas."

Via haar werk voor Old Stars, haar contact met Peteri en samenwerking met organisator en sportbestuurder Johan Wakkie, kreeg het idee van het Bettine Vriesekoop Fonds vorm. De doelstelling van het fonds is tafeltennis inzetten als drietrapsraket. Vriesekoop: "Ten eerste willen we ouderen stimuleren om te werken aan hun fysieke, mentale en sociale gezondheid. Daarnaast willen we mensen met Parkinson ondersteunen om fit en actief te blijven en tot slot willen we door ouderen en jongeren samen te laten sporten respect en begrip bevorderen en de beeldvorming van ouderen in onze samenleving te verbeteren. Verbinding is het sleutelwoord. Mensen met Parkinson maken minder dopamine aan, en dat zorgt voor het aansturen van de receptoren in de hersenen, waardoor de verbindingen weg zijn."

Als het gaat om verbinding, tussen jongeren en ouderen borduurt Vriesekoop ook voort op haar ervaringen in China: "In onze maatschappij worden ouderen vaak weggestopt, maar dat werkt niet. In China, maar bijvoorbeeld ook in Singapore zie je hele complexen waar ouderen en jongeren samenwonen. Daar is goed over nagedacht. De ouderen blijven op die manier jonger en de jongeren krijgen wijsheid en rust mee. Ik zou het leuk vonden om hier ook dergelijke verbindingen te leggen."

In de praktijk richt het Bettine Vriesekoop Fonds zich in eerste instantie op het verbinden van tafeltennisclub met Parkinsoncafés. Wakkie legt uit: "Er zijn in Nederland 85 Parkinsoncafés, plekken waar activiteiten worden georganiseerd, maar daar wordt eigenlijk maar heel weinig getafeltennist, terwijl dat een heel belangrijke activiteit is. Via de NTTB kunnen we die Parkinsoncafés koppelen aan tafeltennisverengingen die in de buurt zitten en het aanbod in huis hebben." Er zijn op dit moment al 22 tafeltennisclubs die specifiek voor mensen met Parkinson zijn ingericht. In de komende vijf jaar hoopt het fonds daar nog eens 70 clubs bij te ondersteunen.