Betere communicatie nodig rond kinderen met beweegachterstand

door: Leo Aquina | 29 februari 2024
 
De cijfers zijn schrikbarend. "Zo’n 40 procent van de Nederlandse kinderen haalt de beweegnorm van één uur per dag matig intensief bewegen niet en in Amsterdam is dat zelfs ongeveer 60 procent", vertelt Dayenne L’abée. “Op basisscholen in Amsterdam heeft 16 procent van de kinderen, mede daardoor, een motorische achterstand.” Deze kinderen krijgen extra aandacht, maar de samenwerking en communicatie tussen de betrokken professionals loopt niet altijd even vloeiend. Het lectoraat Bewegen in en om School van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) haalde 300.000 euro SIA Raak-subsidie binnen voor het tweejarige onderzoeksproject MoveWise. Dat op zoek gaat naar manieren om die samenwerking beter te laten verlopen.
 
Naast docent op de Academie voor Lichamelijke Opvoeding (ALO) aan de HvA in Amsterdam is Dayenne L’abée projectleider van de onderzoekslijn ‘Passend Bewegingsonderwijs, Aanbod en Zorg’ voor het lectoraat Bewegen in en om School. “Mijn onderzoekslijn gaat vooral over kinderen met motorische achterstand”, vertelt zij. “Hoe kunnen de vakleerkracht bewegingsonderwijs, maar ook samen met de groepsleerkracht en met professionals in de zorg die kinderen helpen? Met een vorig project, Gymmermansoog hebben we een ondersteuningsroute Bewegen en Motoriek (OBM) ontwikkeld voor kinderen met een motorische achterstand. Samenwerking is daarbij cruciaal. Bij de implementatie op basisscholen in Amsterdam komen we regelmatig tegen dat er niet of nauwelijks communicatie is tussen de vakleerkracht bewegingsonderwijs, de intern begeleider/zorgcoördinator en zorgprofessionals over de motorische ontwikkeling van kinderen.”

Viervaardighedentest
In het ondersteuningstraject (OBM) voert de vakleerkracht LO een zogenaamde viervaardighedentest uit (balanceren, springen, coördinatie, stuiten). L’abée: “Dat koppelen we aan een stoplichtmodel. Scoort een kind groen, dan beweegt het leeftijdsconform. Oranje is een matige achterstand van drie tot vier maanden en kinderen die rood scoren lopen ernstig achter, vaak bijna een jaar. We meten in groep 3 en 4, en in Amsterdam scoort 16 procent van de kinderen oranje of rood.” In de OBM bespreekt de vakleerkracht de ‘oranje’ kinderen met de interne begeleider en de groepsleerkracht. L’abée: “Zo krijgen we een compleet beeld en maken we een individueel advies. Het kan zijn dat een kind extra gymles krijgt binnen schooltijd of dat er een programma wordt gevolgd om een kind meer plezier te laten krijgen in bewegen.” Als kinderen ‘rood’ scoren, wordt er een jeugdarts bij betrokken. Die kan vervolgens doorverwijzen naar de kindtherapeut. “In die gevallen gaat het om een intensief traject van minimaal zes weken waar een kind één-op-één aandacht krijgt.”
 
Waarom was bovenop Gymmermansoog en de implementatie van de OBM het nieuwe Movewise-onderzoek nodig? “Dit project is in het leven geroepen om een betere samenwerking te krijgen tussen de professionals die een rol hebben in de OBM”, aldus L’abée. “De doelstelling is tweeledig: enerzijds willen we meer uniformiteit in de aanpak van motorische achterstanden en anderzijds willen we de samenwerking tussen de verschillende professionals stroomlijnen.”

Zorgplicht van scholen
De belemmeringen bij de samenwerking tussen de verschillende professionals zijn legio. “Ze zien elkaar weinig en weten van elkaar niet altijd wat ze doen. Voor zorgprofessionals worden behandeluren betaald, maar tijd die wordt besteed aan eventuele samenwerking wordt niet vergoed. Vakleerkrachten bewegingsonderwijs hebben naast de lesuren in de gymzaal, vaak geen taakuren voor het samenwerken met andere professionals. Daarom is het enorm belangrijk dat scholen hier aandacht voor hebben. Mensen moeten de ruimte krijgen om dit op te pakken en als het gaat om de ontwikkeling van kinderen, waaronder ook bewegen, hebben scholen ook een zorgplicht. Om die samenwerking te stroomlijnen, is het de bedoeling dat met MoveWise een digitaal systeem wordt ontwikkeld voor professionals om makkelijker informatie te delen. Het delen van informatie is gevoelig vanwege AVG-wetgeving. We gaan verkennen hoe aan te sluiten bij bestaande communicatietools in de zorg.”

Movewise bestaat uit vier opeenvolgende werkpakketten. L’abee: “Door middel van focusgroepen met vakleerkrachten bewegingsonderwijs en kindtherapeuten willen we meer inzicht krijgen in de knelpunten in de samenwerking tussen de verschillende professionals. Dat is werkpakket één. In het tweede werkpakket krijgen de kinderen van vijf basisscholen in Amsterdam Noord aanvullende vaardigheidstesten en vragenlijsten. Er wordt bij alle kinderen naast beweegvaardigheid ook gekeken naar kenmerken die onderscheidend werken zoals slaap, voeding en gezinsfactoren. Zodat we meer inzicht krijgen in de knoppen waaraan gedraaid kan worden om de motorische ontwikkeling te stimuleren. Vervolgens gaan we in werkpakket drie met de professionals onderzoeken of een tool ondersteunend kan zijn in de samenwerkingen en in werkpakket 4 gaan we dat ook daadwerkelijk toepassen om te zien wat het oplevert.” Met een looptijd van twee jaar, moet Movewise begin 2026 zijn afgerond.
 
Voor meer informatie: MoveWise, betere communicatie rondom kind met beweegachterstand