Basketbalbond wil taboe participatie allochtone meisjes doorbreken

door: Anne Schulze | 3 december 2009

De ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Wonen, Wijken en Integratie (WWI) hebben in 2006 de handen ineengeslagen: samen met elf gemeenten en negen sportbonden zijn nieuwe manieren ontwikkeld om de integratie van allochtone jeugd door middel van sport te bevorderen. De Nederlandse Basketball Bond is één van de sportbonden die uitvoering geeft aan het project ‘Meedoen allochtone jeugd door sport’.

Bij dit project - waarvoor in de periode 2006-2010 in totaal een budget van maar liefst 65 miljoen euro beschikbaar is gesteld - zijn behalve gemeenten en sportbonden ook zo'n vijfhonderd sportverenigingen en sportscholen betrokken. Zo is sinds de start van ‘Meedoen’ de Nederlandse Basketball Bond (NBB) intensief bezig met de ondersteuning van eenendertig basketbalverenigingen in Amsterdam, Arnhem, Dordrecht, Den Bosch, Den Haag, Eindhoven, Enschede, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg en Utrecht.

“Aan de hand van lokale initiatieven en behoeftes stimuleren we activiteiten op het gebied van kaderontwikkeling, schoolbasketball en straatbasketball”, aldus projectleider Martin Ho Suie Sang. “Deze activiteiten vallen bij ons onder de algemene noemer Basketball Unites!, een naam die enerzijds benadrukt dat we zoveel mogelijk allochtone en autochtone jeugd door basketball met elkaar in contact willen brengen, en anderzijds het belang van de samenwerking tussen de NBB, gemeenten en verenigingen onderstreept. Deze samenwerking is fundamenteel voor het succes van het Meedoen-project.”

Peanutbasketball en streetball
De tools die de deelnemende basketballverenigingen meekrijgen om op scholen en in wijken aan de slag te gaan, hebben alles te maken met samenspel en interactie. De manier waarop basketball op dit moment vaak binnen het onderwijs of door sportbuurtwerk wordt aangeboden, is volgens Ho Suie Sang namelijk niet altijd geschikt om een grote groep kinderen enthousiast te maken. “Je ziet tijdens de gymlessen vaak dat de toch al sportieve jongens altijd de bal hebben en de rest van de deelnemers nauwelijks bij het spel betrekken.” Om basketball voor iedereen leuk te maken en jongeren met elkaar in contact te brengen, heeft de NBB drie ex-topsporters van allochtone afkomst als ambassadeurs ingezet. Daarnaast is nagedacht hoe de sport op andere manieren aangeboden kan worden. Hieruit zijn twee nieuwe spelvormen naar voren gekomen: peanutbasketball en streetball.

“Peanutbasketball is bedoeld voor basisschoolleerlingen”, vertelt Ho Suie Sang. “Er wordt in deze spelvorm met drie tegen drie gespeeld, in plaats van het reguliere vijf tegen vijf. Verder wordt er gebruik gemaakt van twee verlaagde baskets op een half veld, en spelen de kinderen met een kleinere bal. Op die manier wordt iedereen bij het spel betrokken en kunnen alle spelers plezier beleven. De nadruk ligt binnen het peanutbasketball dan ook op samenwerking, en niet zozeer op winnen.”

De tweede spelvorm die door de NBB aan verenigingen wordt aangereikt, is bedoeld voor jongeren van dertien jaar en ouder. Deze vorm wordt pleintjesbasketball of streetball genoemd. “Ook hier wordt drie tegen drie gespeeld, maar wordt slechts gebruik gemaakt van één basket”, vertelt Ho Suie Sang. “Het spel is hierdoor sneller en heeft bovendien een iets stoerder imago.” Door streetball in samenwerking met verenigingen op een laagdrempelige maar gestructureerde manier aan te bieden, hoopt de NBB behalve de vaste pleintjesbezoekers ook jongeren aan te trekken die nog nooit eerder met basketbal hebben kennisgemaakt.
De activiteiten die op de pleintjes worden georganiseerd zijn het voortraject van het NK Streetball, dat door de NBB nieuw leven is ingeblazen onder de naam Streetball Masters.

“Wat zowel bij het streetball als bij het peanutbasketball voorop staat, is actie en interactie”, aldus Ho Suie Sang. “Deze combinatie, die door jongeren erg positief is ontvangen, hebben we binnen Basketball Unites! ook ingezet om een sportproduct te ontwikkelen dat aansluit bij de behoeften van naschoolse en buitenschoolse opvanglocaties.” Met behulp van een subsidie van het ministerie van OCW is daarom het nieuwe spel Basketball Race4Fun in het leven geroepen. “Kinderen kunnen op deze manier spelenderwijs kennismaken met de basisvaardigheden van het basketball.”

Taboe rond deelname allochtone meisjes
Om de deelnemende sportverenigingen bij het uitvoeren van deze activiteiten te begeleiden, stelt de NBB zich op als verenigingsondersteuner en adviseur. Op die manier heeft de bond een goed overzicht van de ideeën die binnen gemeenten en verenigingen leven, de manier waarop de activiteiten ontvangen worden en de problemen waar verenigingen tegenaan lopen. “Een terugkerend knelpunt is het bereiken van allochtone meisjes”, weet Ho Suie Sang. “Zij hebben vaak een aantal vooroordelen over het imago van de sport. Deze vooroordelen, bijvoorbeeld dat basketball een jongenssport zou zijn, belemmeren meisjes in hun deelname aan onze basketballactiviteiten.”

Om het taboe rond de participatie van allochtone meisjes te doorbreken, heeft de NBB diverse oplossingen bedacht. Allereerst is in het voorjaar van 2009 met het Turkse nationale meisjesbasketbalteam een tour langs vier grote Nederlandse steden gemaakt. “Met behulp van deze rolmodellen hebben we met name aan de Turkse gemeenschap laten zien dat het heel normaal is om als meisje te basketballen”, aldus Ho Suie Sang. “De tour was een groot succes en zal zeker herhaald worden.”

Daarnaast heeft de NBB bij zes verenigingen een laagdrempelig lidmaatschap ingevoerd, dat Basketball’sCool wordt genoemd. “Jongeren kunnen zich met zo’n innovatief lidmaatschap inschrijven voor wekelijkse instuiven, maar nemen bijvoorbeeld niet deel aan competitiewedstrijden.” Dit lidmaatschap blijkt erg te matchen met de behoefte van de Meedoen-doelgroep. “We merken dat er relatief veel allochtone meisjes op afkomen, maar dat het tegelijkertijd ook autochtone jeugd aanspreekt.”

Meedoen-project werpt z’n vruchten af
Op de vraag of bekend is of deze initiatieven en activiteiten daadwerkelijk effect hebben op het aantal allochtone jongeren dat lid is geworden van basketballverenigingen, antwoordt Ho Suie Sang bevestigend. “Het Mulier Instituut is de afgelopen jaren bezig geweest met het monitoren van de sportbonden die aan het Meedoen-project deelnemen, waaronder de NBB”, zo legt hij uit. “Een vergelijking van de resultaten van onze nulmeting in 2007 en onze éénmeting in 2008 heeft aangetoond dat de sportparticipatie van allochtone jeugd tussen de vier en drieëntwintig jaar destijds met achttien procent gegroeid is.”

Intussen is ook een tweemeting gehouden, waarvan de resultaten binnenkort bekend zullen worden. “In het algemeen, ongeacht leeftijd en etniciteit, hebben we er tussen de één- en de tweemeting zeker een paar honderd basketballers bij gekregen”, weet Ho Suie Sang. “Ik denk dus dat het aantal allochtone jongeren dat lid is geworden ook is gestegen.” Het komende jaar verwacht hij in ieder geval een duidelijke groei te zien. “Het effect van de invoering van Basketball’sCool zal in de driemeting ongetwijfeld naar voren komen”, zo blikt hij vooruit. “Het streven van Basketball Unites! is nog steeds om in december 2010, wanneer het Meedoen-project ten einde loopt, gemiddeld vijftig nieuwe allochtone jeugdleden per basketballvereniging te hebben verwelkomd. Dit is een erg ambitieuze doelstelling, maar we zijn een heel eind op weg.”

Voor meer informatie: www.basketballunites.nl of neem contact op met Martin Ho Suie Sang via mhosuiesang@nbb.basketball.nl