Basisschool in Beweging Award focust op systematische veranderingen

De award is dit jaar voor de tweede keer opengesteld. Het initiatief komt voort uit het provinciale uitvoeringsprogramma Levendig Brabant, waarin het terugdringen van beweegarmoede onder kinderen een belangrijke ambitie is. Fontys Sport en Bewegen is vanaf de ontwikkeling betrokken. Lector Dave Van Kann is voorzitter van de jury.

"De provincie had de ambitie om beweegarmoede bij kinderen te bestrijden en daarnaast was er het idee van een 'Sportiefste School van Brabant'", vertelt Van Kann. "Wij zijn toen met elkaar gaan praten: is het eigenlijk wel zo interessant om een school die het al heel goed doet, nog een keer te belonen? Uiteindelijk hebben we die ideeën gecombineerd. We wilden juist provinciebreed scholen enthousiasmeren om een stapje in de goede richting te zetten. Het uitgangspunt is: iedere school kan iets doen."

Daarom ontwikkelden de provincie en Fontys samen een schoolscan. Daarmee kunnen basisscholen eerst vaststellen waar ze staan als het om de beweging van hun leerlingen gaat en vervolgens bepalen waar verbetering mogelijk is. "De schoolscan geeft verschillende inzichten: hoe staan we er nu voor, wat doen we al en waar is het logisch om in te grijpen? Vervolgens kun je een ambitie formuleren die haalbaar is en aansluit bij de resultaten van de scan."

Vorig jaar vulden ruim vijftig scholen de scan in. Vierendertig scholen gingen vervolgens door met het deelnameformulier. De scholen werden ingedeeld in drie categorieën: scholen die al vergevorderd zijn, scholen die onderweg zijn en scholen die nog belangrijke stappen te zetten hebben. In iedere categorie werd een award uitgereikt.

De grootste financiële beloning ging naar Kindcentrum De Boog in Eindhoven, dat 6.500 euro ontving. Montessorischool Bergen op Zoom kreeg 5.000 euro en Campus aan de Lanen in Rosmalen, die al het verst was met bewegen, 3.500 euro. De bedragen moeten worden ingezet voor de uitvoering van het beweegplan. Een uitgebreide begroting is daarvoor niet nodig. Van Kann: "We wilden de deelname zo laagdrempelig mogelijk maken. Scholen hoeven alleen kort uit de doeken te doen wat ze van plan zijn."

De jury, bestaande uit vijf leden van Fontys Hogeschool, beoordeelt vervolgens niet simpelweg hoeveel een school al doet. "De belangrijkste vraag is of de ambitie aansluit bij de resultaten van de scan. Daarnaast kijken we naar het ambitieniveau, de haalbaarheid en het eigenaarschap. En heel belangrijk: hoe ga je het borgen? Hoe bed je iets in in de structuur van de school, zodat het geen eendagsvlieg wordt?"

Juist die laatste voorwaarde blijkt in de begeleiding belangrijk. De drie winnaars van vorig jaar zijn nog bezig met de uitvoering van hun plannen. Dat is volgens Van Kann geen probleem, maar juist de bedoeling. "Het gaat om duurzame inbedding. We willen zeker weten dat de richting klopt. Een school werkt bijvoorbeeld met verschillende challenges, een andere is bezig met een scholingstraject. Dat loopt al snel anderhalf jaar.”

Daarbij probeert Fontys te voorkomen dat scholen te snel voor de gemakkelijkste oplossing kiezen. "We willen voorkomen dat we meteen in de materiaalmodus schieten. Dat je iets koopt wat even leuk is en vervolgens in een kast staat en niet meer wordt gebruikt. Het gaat om systematisch en structureel veranderen."

Een voorbeeld is de Montessorischool in Bergen op Zoom. “Daar lag een vraagstuk rond de pauzetijden. Hoe richt je die zo in dat kinderen daadwerkelijk meer gaan bewegen? En hoe ga je om met situaties waarin veel kinderen hetzelfde willen, waardoor conflicten ontstaan? Stap voor stap voert de school nu een plan uit om hier verandering in te brengen. Alle medewerkers van school en kinderopvang zijn geschoold om schoolpleingebruik te optimaliseren. Dit heeft invloed op het beweeggedrag van de kinderen tijdens de pauzes, maar ook op andere momenten tijdens de schooldag waarop zij het schoolplein kunnen gebruiken."

Van Kann wil bovendien voorkomen dat de impact van de award stopt bij de drie winnaars. "Vorig jaar was de eerste editie. We kijken nu ook naar de scholen die niet hebben gewonnen. Mogen we hun plannen bijvoorbeeld delen met regionale GGD's, zodat zij die scholen kunnen ondersteunen bij het realiseren van hun ambitie?" Want deelname heeft volgens hem op zichzelf al waarde. “De scan dwingt een school om stil te staan bij het eigen beweegbeleid en om vervolgens een concrete ambitie te formuleren.”

De tweede editie is op 1 september geopend en scholen kunnen zich tot 1 november aanmelden. Van Kann hoopt dat de bekendheid ervoor zorgt dat meer scholen de stap zetten. "We hopen het aantal van vorig jaar te overtreffen. Dat lijkt realistisch nu de bekendheid groter is. Scholen zien: wat kunnen we doen en hoe kunnen we dat inrichten?"