Avontuurlijke ultraloper ging met zijn dromen aan de slag

door: Bas Kammenga | 16 februari 2023

Hij omschrijft zichzelf als ‘avonturier’ ofwel een ondernemer die uitstapjes doet in avonturenland. Inmiddels heeft Jan Fokke Oosterhof twee van zijn grote drie jeugddromen verwezenlijkt: een etappewedstrijd van woestijnmarathons voltooien en rennen van Apeldoorn naar Santiago de Compostela. Dit jaar is de volgende missie om rennend 282 bergen te beklimmen in Schotland. De voorbereidingen zijn begonnen.

Sinds 2006 is Jan Fokke Oosterhof actief als 'avonturier': “De aanleiding is het overlijden van mijn moeder aan kanker. Zij stelde vaak dingen uit naar ‘later’ en sindsdien is mijn motto ‘word geen slachtoffer van uitgesteld geluk’. Minder dan negen maanden later stond ik op de Groenlandse ijskap voor mijn eerste poolexpeditie.”

Voorbeelden
In zijn jeugd las hij boeken van bekende topavonturiers, zoals zeilers, klimmers, poolreizigers. “Ik had altijd gedacht dat het niet aan mezelf besteed zou zijn,” aldus Oosterhof. “Maar toen realiseerde ik me dat die ‘professionals’ ook ooit zomaar ergens begonnen zijn. Via een marathon, een ultraloop en een overnachting in de vriezer bij de Sligro, heb ik zelf mijn weg gevonden naar die eerste poolexpeditie.”

Oosterhof geeft veel lezingen en workshops. “Daar laat ik niet zien hoe je nu precies zo’n poolexpeditie moet organiseren, maar wel hoe je een hele abstracte droom klein kunt maken en ervoor kunt zorgen dat je in beweging komt. Daarvoor geef ik allerlei tips, trucs en handleidingen. Omdat ik denk dat de wereld leuker wordt als je met je dromen aan de slag gaat.”

Tegenslag
In het begin van de coronapandemie heeft Oosterhof persoonlijk een zware tijd meegemaakt. “Dat kwam niet alleen door corona maar ook door het verliezen van een relatie en al mijn werk. Toen ik hersteld was, wilde ik graag weer wat gaan doen. Ik wilde de Aconcagua - dat is de hoogste berg van Zuid-Amerika - beklimmen maar ook dat kon twee keer niet doorgaan door alle reisbeperkingen. Daarvoor in de plaats heb ik een ander doel gekozen dat ik onder alle omstandigheden en in mijn eentje kon doen en dat was de tocht van de Grote Kerk in Apeldoorn naar Santiago de Compostela. Een tocht in zo’n 130 dagen door tien landen en van zo’n 5.000 kilometer. Dat was tot nu toe wel het mooiste avontuur. Ik ben teruggerend naar mezelf.”

Eén van de andere drie jeugddromen had hij al eerder volbracht. “De Marathon de Sables heb ik in 2018 voltooid, een zevendaagse etappewedstrijd van marathons in de woestijn. Je moet goed in de spiegel kunnen kijken, een SWOT-analyse (sterktes, zwaktes, kansen, mogelijkheden – red.) van jezelf kunnen maken en vooral weten wat je niet kunt. Tot nu toe kwam ik niet voor verrassingen te staan. In zo’n Marathon de Sables was ik bijvoorbeeld een van de weinigen die geen blaren had. Ik zie me zelf niet als een echte extreemsporter, maar als een ondernemer die uitstapjes doet in avonturenland. Ik werk vaak samen met ziekenhuizen om wetenschappelijk onderzoek te doen tijdens de expedities, bijvoorbeeld naar oververhitting, vochtverlies of je kerntemperatuur.”

Hulp vragen
Oosterhof verzamelt sowieso veel kennis en ondersteuning om zich heen. “Veel mensen zeggen dat je kwetsbaar bent als je hulp vraagt, maar ik draai het altijd om. Als je geen hulp vraagt, ga je dood. In de Sahara of in Groenland heb je hulp nodig. Het is juist een kracht om aan te geven dat je iets niet kunt of dat je hulp nodig hebt. Met die kennis moet je je voordeel doen. Ik probeer de beste mensen op hun vakgebied om mezelf heen te verzamelen om informatie te vergaren. Voordat ik naar Groenland ging, heb ik een uur met Bart Vos gepraat."

"In mijn lezingen probeer ik altijd de link te leggen met het bedrijfsleven. Een voorbeeld daarvan is voorbereiding en planning. Mijn model noem ik het ‘expeditiecanvas’. Een doel staat daarbij in het midden van een taart, waarvan skills de taartpunten zijn. In het midden staat telkens het doel en verder naar buiten de actiepunten. Die werk ik van buiten naar binnen af. Daardoor zorg je dat je geen enkel detail over het hoofd ziet.”

Oosterhof maakt tot slot een ‘go’ of ‘no go’ en heeft nog nooit iets te hoeven afblazen. “Dat vind ik ook het spelletje, de missie dusdanig ontleden dat het risico eruit is getraind en dat ik durf te gaan. Er zijn bij voorbaat wel expedities die afvallen. In de huidige tijd bijvoorbeeld een Noordpoolexpeditie, omdat de ijstoestanden door klimaatverandering te onzeker zijn geworden. Ik ben er tot nu toe altijd zonder kleerscheuren doorheen gekomen. Het gaat er niet om het project tot een goed einde te brengen, maar het grotere doel, veilig terugkeren op Schiphol.”

Missie voor 2023
De derde grote jeugddroom is het beklimmen van 282 Munro’s, bergen van boven de 900 meter (3.000 voet) in Schotland. De voorbereidingen voor de Munro Mission zijn in volle gang. “Ik heb een maand lang partners benaderd om de beste uitrusting te hebben en daarna heb ik een maand sponsors en fondsen geworven. Momenteel zit ik in de fase van het testen van materiaal. Als je alle 282 voltooit dan ben je een ‘completionist’, dat is wel een dingetje. Wereldwijd zijn er daarvan zo’n 7.000 waarvan zo’n 15 in Nederland. Deelnemers doen dat meestal in tien tot dertig jaar en ik wil het graag in 120 dagen doen en rennend. Maar bij lawinegevaar moet ik uitwijken.” De kostenkant financiert Oosterhof onder andere met gebruik van storytelling. “Zo kunnen mensen een zweetkilometer kopen of een bergtop ‘adopteren’ of ik zet een vlag op de top van een berg. Voor particulieren gaat dat om bedragen tot 50 euro en voor bedrijven om grotere bedragen. Daarnaast schrijf ik boeken en artikelen en geef ik lezingen, colleges en workshops. Daar omheen doe ik nog wel dingen om mijn inkomen stabiel te houden en dat lukt tot dusver vrij aardig.”

Goed doel
Oosterhof heeft de Green Runner Movement opgericht als goed dat hij omarmt. “Ik neem zelf tijdens het lopen al sinds jaar dag het meest lelijke en kleurrijke stukje afval mee. Als iedereen dat zou doen, maak je samen de planeet schoon. Ik was er al eerder dan het ‘ploggen’, het hardlopen met als doel om afval op te ruimen. Nijmegen is ‘Green Capital’ geweest. Daar was ik het boegbeeld van de actie ‘Nijmegen bukt en raapt het op’ met als doel de hele stad een stukje schoner te maken. Vrienden of bekenden gingen het ongevraagd kopiëren. Vanuit het bestuur van Hardlooptrainers Nederland heb ik geprobeerd honderd trainers te inspireren. Als die allemaal met dertig mensen die keer per week buiten lopen, praat je al over 250.000 stuks op jaarbasis. Bij mijn expedities realiseer ik me telkens weer dat je erg zuinig moet zijn op de natuur!”

Voor meer informatie: Expeditionlife.nl