Associatie met NOC*NSF als kwaliteitskeurmerk

door: Leo Aquina | 10 juli 2014

“We werkten al veel langer aan ‘good governance’ in de sportbranche en op een gegeven moment worden de voorstellen en de veranderingen zo zwaar, dat je de statuten moet herzien”, vertelt Geert Slot. De persvoorlichter van NOC*NSF legt uit waarom de sportkoepel het buitengewone lidmaatschap afschaft. Daarvoor in de plaats kunnen organisaties zich bij NOC*NSF aansluiten als 'geassocieerde'. Zij hebben minder rechten dan de voormalige buitengewone leden, maar zij kunnen wel gebruik maken van het netwerk. Bovendien is de band met NOC*NSF een soort kwaliteitskeurmerk.

De wijzigingen in het reglement toelatingseisen werden in juni op een bijzondere ALV officieel aangenomen. Het verbeteren en borgen van good governance in de sportbranche was een van de drie redenen voor de wijziging. “De tweede reden was een aantal nieuwe aanmeldingen voor een lidmaatschap”, zegt Slot. “Neem bijvoorbeeld Sportvisserij Nederland of de Nederlandse Draken Boot Federatie. We hebben tegen het licht gehouden hoe we om willen gaan met dat soort organisaties.”

Als derde reden noemt Slot dat het buitengewone lidmaatschap verouderd was: “Dat begrip hadden we al bij de NSF toen deze nog niet samen was met het NOC. Het was langzamerhand een verwaterd begrip geworden en het stond de besluitvorming in de weg.”

Niet meer meebeslissen
Aan welk soort organisaties moeten we denken bij buitengewone leden? “Dat konden de Brandweer Sportbond of de Politie Sportbond zijn, maar ook de Vereniging Sport en Recht”, zo geeft Slot enkele voorbeelden. Statutair was het grootste verschil tussen het voormalige buitengewone lidmaatschap en een ‘geassocieerde’ stemrecht op de ALV. Reguliere sportbonden hadden op basis van hun ‘volledige lidmaatschap’ op de ALV een op hun ledental gebaseerd stemmenaantal. Buitengewone leden hadden slechts één stem, maar om een quorum te halen bij bijzondere besluiten, telden de bijzondere leden wel mee. Hun gewicht bij het halen van een quorum was daardoor onevenredig groot en dat was niet functioneel.

“We willen organisaties als bijvoorbeeld de Vereniging voor Sport en Recht graag in ons netwerk hebben, maar in de besluitvormingssystematiek is voor hen eigenlijk geen plek, hoewel ze natuurlijk verstandige adviezen kunnen geven”, aldus Slot.

Geassocieerden hebben binnen NOC*NSF een contributieverplichting van duizend euro per jaar waarbij geldt dat deze contributie niet hoger dan twee procent van de begroting van die organisatie hoeft te zijn. Met het wegvallen van het stemrecht staan daar voor geassocieerden weinig rechten tegenover. Organisaties hebben toegang tot het brede maatschappelijke netwerk van NOC*NSF en dat kan zeer waardevol zijn”, aldus Slot.

Toetsing
Het ziet er naar uit dat de meeste voormalige buitengewone leden over zullen gaan en geassocieerde zullen worden. “De meeste hebben gezegd er gewoon in mee te willen gaan en een enkeling liet weten dat het wat hen betreft niet hoefde”, aldus Slot. Wel gaat NOC*NSF alle bij de koepel aangesloten organisaties langs de meetlat van de minimale kwaliteitseisen leggen. Dat geldt niet alleen voor geassocieerden, maar ook voor volledige leden en aspirant-leden.

“In het verleden toetsten we wel al in het kader van financiering”, legt Slot uit. “Bonden konden alleen financiering uit de lottogelden krijgen als zij voldeden aan minimale kwaliteitseisen van bijvoorbeeld good governance. Zo waren er bonden die daar niet aan voldeden als het ging om de maximale zittingstermijn van bestuurders. Zij kregen geen geld. Maar er waren ook leden die sowieso geen beroep deden op financiering en zij ontsprongen de dans als het ging om die toetsing.”

Aantoonbare bijdrage
Een van de eisen die NOC*NSF in de nieuwe statuten stelt aan geassocieerden, is dat zij ‘een aantoonbare bijdrage moeten leveren aan de collectieve doelen van de vereniging NOC*NSF, althans daartoe in voldoende mate in staat te worden geacht’. Wat houdt dat in? Slot: “Dat gaat om de twee pijlers in ons beleid. Aan de ene kant benadrukken we de maatschappelijke betekenis van sport en we willen de sportdeelname in Nederland omhoog hebben. Aan de andere kant hebben we een topsportambitie. We willen bij de beste tien sportlanden ter wereld horen en dat meten we af aan het medailleklassement op de Olympische Spelen. Om zich te associëren met NOC*NSF moet een organisatie deze beide doelstellingen sowieso onderschrijven. Hoe organisaties het vervolgens precies invullen, moeten we per geval bekijken.”

Onder geassocieerden worden verstaan rechtspersonen zonder winstoogmerk, die zich overwegend richten op het terrein van sport en lichamelijke opvoeding. Een voorbeeld van organisaties die zich met NOC*NSF zouden kunnen associëren zijn de sportstichtingen van de gemeenten. “Die zijn sowieso kansrijk”, zegt Slot. “En dat is mooi, want bijna alle gemeenten dragen via die sportbedrijven bij aan sportparticipatie door het verstrekken van betaalbare sportaccommodaties en er zijn ook gemeenten die via topsportstichtingen de topsportambitie op enigerlei wijze ondersteunen, bijvoorbeeld door talentontwikkelingsprogramma’s.”

Geen kooivechters
Een ander criterium voor leden en geassocieerden is dat zij ‘naar aard van de organisatie én de tak van sport passend moeten zijn binnen de (olympische) kernwaarden die NOC*NSF nastreeft.’ Wat betekent dat concreet? “Je kunt je voorstellen dat er organisaties zijn die onze kernwaarden van vriendschap en respect niet als uitgangspunt nemen. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde vechtsporten zoals kooivechten. We willen organisaties die niet vanuit dezelfde kernwaarden en motieven werken als de onze geen legitimiteit geven door ze aan ons te binden. Het is toch een kwaliteitskeurmerk.”