door: Thomas van Zijl | 4 september 2014
Respect en sportiviteit zijn niet voor ieder lid van sportverenigingen even vanzelfsprekend, er zijn altijd mensen die de sfeer verpesten, rotzooi trappen en niet om kunnen gaan met een nederlaag. De Koninklijke Nederlandse Zwembond (KNZB) heeft dit type een naam gegeven: Binky. Juist deze anti-held moet er voor zorgen dat mensen zich binnen en buiten het zwembad netjes gedragen.
De campagne rond het getekende jongetje past in het grotere geheel van het NOC*NSF-programma 'Naar een veiliger sportklimaat'. “Zwemmen is over het algemeen een nette sport”, zegt Dagmar de Ruijter, bij de KNZB werkzaam als projectleider Competities en Kampioenschappen. “Toch heeft niet iedereen altijd dezelfde normen en waarden voor ogen. Een vereniging is in dat opzicht net een kleine maatschappij.”
Om verruwing tegen te gaan startte de KNZB in 2012 het programma Zwemsportief. Verenigingsleden bezochten in dat verband cursussen over bijvoorbeeld sportief coachen en besturen. In Amersfoort werkte een aantal clubs zelfs samen aan een convenant om sportief gedrag te stimuleren. De Ruijter: “Een prima initiatief, al kwamen zij gaandeweg tot de conclusie dat een groot bord met een aantal regels en hier en daar wat ambtelijke taal niet de beste manier was om ook de jeugd aan te spreken. Samen zijn we toen plannen gaan maken om die verbinding wél te leggen.”
Branieschopper met onsportief gedrag
Na een paar brainstorms haakte het collectief De Jongens van de Tekeningen aan. Hun specialiteit is het eenvoudig inzichtelijk maken van soms complexe situaties. Het betekende de geboorte van Binky. Het jongetje is een branieschopper die onsportief gedrag vertoont, niet netjes omgaat met materialen en een keet maakt van de kleedkamers Er zijn tien platen met Binky, iedere keer in een andere situatie die verenigingen als onwenselijk beschouwen. “We hadden ook een ideale schoonzoon van hem kunnen maken, maar juist door dat niet te doen willen we jongeren triggeren. Het moet de vraag oproepen of zij zelf soms ook een Binky zijn. Ik ben er absoluut niet bang voor dat we jongeren hiermee een verkeerd voorbeeld geven. Onze intenties zijn duidelijk genoeg.”
De eerste plaat werd in oktober vorig jaar op de Facebook-pagina van de KNZB geplaatst. Verenigingen kunnen die vervolgens downloaden, printen of op hun eigen website zetten. Dat moet het startpunt zijn van een dialoog. “Binky kan overal in terugkomen”, zegt De Ruijter. “Ik ken verenigingen die er speciale opdrachten omheen bouwen, andere gaan aan de hand van de tekening een gesprek aan met hun jonge leden. We zien dat de actie aanslaat. Binky wordt op sociale media veel gedeeld en geliked.”
Impact 'Binky' onduidelijk
Een precieze meting over de impact van de tekeningen is ingewikkeld uit te voeren, maar de KNZB maakt wel gebruik van ledenpanels om vast te stellen of de campagne bij veel mensen bekend is. “We gaan er vanuit dat onze inspanningen aanslaan. Daarom zijn er ook al plannen om Binky door te ontwikkelen en van het papier te laten komen. We kunnen kiezen voor een virtuele variant, maar een pop is ook denkbaar.”
De Ruijter wil echter eerst - voordat dat daar een beslissing over genomen wordt - weten wat de verenigingen ervan vinden. “Uiteindelijk komt verandering uit die hoek. Het is precies de reden waarom de KNZB niemand verplicht om Binky te gebruiken. Als er clubs zijn die hier weinig in zien en op een andere manier vooruitgang boeken, is dat natuurlijk net zo goed.”
Zelf beschouwt ze het als zeer positief dat er binnen het programma Naar een Veilig Sportklimaat ruimte is voor campagnes als Binky. Het stelt bonden in staat om specifiek in te springen op hun eigen cultuur en achterban. “We streven met elkaar dezelfde ambitie na, maar binnen de sport zijn naast overeenkomsten natuurlijk net zo veel verschillen. He is goed dat we met dit soort acties zelf kleur en smaak geven aan dat einddoel: meer sportiviteit en respect.”
Voor meer informatie: www.zwemsportief.nl
