Alliantie ‘School & Sport’ sluit werkzaamheden af

Op 8 oktober jl. werd de Alliantie School & Sport opgeheven. Haar ambitie bij de start in 2005 loog er niet om: in 2010 negentig procent van alle jongeren in 2010 levenslang aan het sporten krijgen. Wat is er na drie jaar terecht gekomen van deze aspiratie?

De Alliantie ‘School en Sport samen sterker’ is in 2005 opgericht als samenwerkingsverband tussen de ministeries van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, Volksgezondheid Welzijn en Sport en koepelorganisatie NOC*NSF. Het doel van de Alliantie was tweeledig. Ten eerste moest in 2010 elke leerling op negentig procent van alle scholen dagelijks kunnen sporten binnen of buiten schooluren. Daarnaast had de Alliantie de taak om een plan voor te bereiden waarin de samenwerking tussen scholen en sportorganisaties verankerd zou zijn.

Op een tweesprong
“Tijdens de afgelopen drie jaren heeft de eerste periode vooral in het teken gestaan van het vormen van een visie. Wij zijn met veel mensen in gesprek gegaan en hebben bekeken welke succesvolle initiatieven er al bestonden”, aldus Jos Kusters, programmadirecteur van de Alliantie. “Daarnaast hebben we organisaties met specifieke expertise ingeschakeld om thema’s uit te diepen.”

Eind 2006 viel het kabinet en stond de Alliantie op een tweesprong: of doorgaan in het eigen tempo of versnellen en voor de nieuwe kabinetsformatie een plan klaar hebben. “We hebben voor de tweede optie gekozen. In 2007 zijn we gaan lobbyen met ons plan bij Tweede Kamer-fracties en bij het kabinet met als gevolg dat eind 2007 ons plan werd overgenomen.” Als resultaat belande het plan in de begroting onder de noemer: ‘Impuls brede school sport en cultuur’.

Combinatiefunctionaris als oplossing
De hoofddoelstelling van de Alliantie bleek nogal opportunistisch. Kusters: “In 2005 dachten we dat alleen het stimuleren van scholen om jongeren meer aan het sporten te krijgen voldoende was, maar al snel kwamen we er achter dat dit niet mogelijk was zonder extra middelen. Vervolgens hebben we de einddatum bijgesteld, maar niet onze ambitie zelf.”

Het ontwikkelen van de functie ‘combinatiefunctionaris’ is volgens de Alliantie de ultieme oplossing om de hoofddoelstelling te behalen. In 2012 dienen er 2500 combinatiefunctionarissen aan het werk te zijn die zowel op een school als op een sportvereniging aan de slag kunnen. “Volgens mij is dit een ideale baan voor afgestudeerde mensen op dit werkterrein. Het is een baan met structurele zekerheid en een enorme afwisseling. Je moet bij dit werk geen negen tot vijf mentaliteit hebben”, aldus Kusters.

Gemengd succes
De belangstelling tijdens proefprojecten was echter niet groot. Volgens Kusters komt dit mede door het niet structurele karakter van de combinatiefunctionaris. “Jonge vakmensen staan te trappelen om te beginnen omdat ze vaak het onderwijs in willen en tegelijkertijd in de sport willen werken.” Op dit moment zijn er zo’n vijfhonderd combinatiefunctionarissen aan het werk bij ongeveer dertig gemeenten en dat is wel een succes. Kusters: “De overheid heeft een extra impuls gegeven aan deze functie en de gemeenten gaan ook een deel bijdragen aan het betalen van deze mensen.” Het is de bedoeling dat over vier jaar tijd de laatste ‘kleine’ gemeenten recht hebben op financiering voor de combinatiefuncties.

De combinatiefunctionarissen kennen weinig regels. “Elke gemeente is natuurlijk anders, daarom zorgen minder regels voor meer variatiemogelijkheden en meer lokaal maatwerk. Er bestaat hierdoor ook het risico dat te veel wordt afgeweken van wat wij op het oog hadden staan met de combinatiefuncties.” Kusters blijft echter positief: “Het gaat hier om een positief en sympathiek onderwerp wat voor iedereen van belang is. Het belangrijkst is dat we blijven samenwerken, zodat uiteindelijk de jeugd vijf dagen in de week kan sporten en bewegen.”

Extra injectie van 28 miljoen euro
Op woensdag 8 oktober heeft de Alliantie School & Sport haar werkzaamheden afgesloten. Tijdens een slotbijeenkomst in Madurodam werd zowel teruggeblikt als vooruit gekeken. En er was goed nieuws. Want als vervolg op de Alliantie School & Sport hebben de ministeries van VWS en OC&W onder de noemer van het ‘Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs’ voor de periode 2009 tot en met 2011 liefst 28 miljoen euro extra ter beschikking gesteld om sport en beweging onder de schoolgaande jeugd te stimuleren. Daarmee gaan de twee departementen ook de strijd aan tegen overgewicht en schooluitval en investeren zij in de ontwikkeling van topsporttalent.

Voor deze kabinetsperiode stellen VWS en OCW zich ten doel om het percentage van de jeugd dat voldoende beweegt te verhogen van 40% naar 50%. Daarvoor is het nodig om een doorlopend binnenschools, naschools en buitenschools sport- en beweegaanbod  te creëren voor leerlingen in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Op die manier moeten aantrekkelijke dagarrangementen ontstaan. Samenwerking tussen sport en onderwijs maar ook met partners zoals de naschoolse opvang, het buurtwerk en gemeenten is daarvoor noodzakelijk.

En de toekomst van gewezen alliantiedirecteur Jos Kusters? Hij treedt op 1 november a.s. in dienst van de Open Universiteit Nederland als algemeen directeur van het Ruud de Moor Centrum (RdMC). Zijn opdracht wordt het RdMC verder uit te bouwen tot het nationale expertisecentrum voor de professionalisering van onderwijsgevenden.