'Alleen een structurele oplossing helpt de schaatswereld vooruit'

door: Leo Aquina | 19 september 2013

“Als we de mensen vervangen en we laten de structuur hetzelfde, lopen we onherroepelijk tegen hetzelfde probleem aan”, zegt Patrick Wouters van den Oudenweijer, manager van de TVM-schaatsploeg. Na het opstappen van KNSB-voorzitter Doekle Terpstra is er een dialoog tussen de verschillende partijen op gang gekomen over de structuur van het Nederlandse schaatsen. Terpstra had daarvoor niet weggehoeven, zegt Wouters, maar de botsing tussen Sven Kramer en de bondsvoorzitter werkte als katalysator. Sport Knowhow XL blikt terug en vooral vooruit met Wouters.

“Iedereen heeft altijd zijn beste beentje voorgezet voor het schaatsen, daar twijfel ik niet aan”, zegt Wouters over de tumultueuze weken die leidden tot Terpstra’s beslissing om op te stappen. “Zijn opstappen is nooit de inzet van de discussie geweest. Daar heeft Terpstra zelf toe besloten en dat is wat mij betreft nu ook een gesloten boek. Het gaat om de inhoudelijke discussie.” Wouters spreekt de voorzichtige hoop uit dat de schaatsbond nu ook openstaat voor die inhoudelijke discussie. “Het moet in de praktijk natuurlijk nog blijken, maar ik denk wel dat bij alle partijen op dit moment het besef leeft dat het niet op de huidige manier verder kan.”

De kern van het probleem is de manier waarop de topsport en de breedtesport bij de KNSB met elkaar verweven zijn. Wouters: “Het zijn verschillende bloedgroepen met een verschillend DNA. Breedtesport is erwtensoep en topsport draait om winnen. Ik wil die twee niet strikt scheiden. We hebben in het verleden bijvoorbeeld in het volleybal en in het basketbal gezien dat een strikte scheiding daartussen niet werkt. Maar ik wil wel dat we het zo organiseren dat die twee verschillende bloedgroepen goed naast elkaar kunnen functioneren.”

‘Als je pech hebt komt er ook nog natuurijs’
Waarom levert de huidige structuur problemen op? Wouters: “Neem Arie Koops, directeur sport van de KNSB. Hij is zowel voor de topsport als voor de breedtesport verantwoordelijk, dat is ondoenlijk. Ik vind daarnaast sowieso dat de afdeling marketing bij de KNSB zwaar onderbezet is. Die is dermate omvangrijk dat het meer prioriteit en aandacht nodig heeft. Er zijn verschillende uiteenlopende disciplines binnen de schaatsbond: langebaanschaatsen, shorttrack, kunstschaatsen, inlineskating. Ik roep wel eens cynisch: ‘als je pech hebt komt er ook nog natuurijs in de winter.’ Dan staat de KNSB helemaal op zijn kop, want dat moeten ze er dan ook nog even bij doen. Laat nu eens alle mensen vanuit hun eigen discipline de topsport onder handen nemen en laat andere mensen datzelfde doen voor de breedtesport. Dat zijn mensen met totaal verschillende profielen. Geef mensen een afgebakende opdracht binnen hun specialiteit.”

Rapport Schenk
Bij zijn aantreden in 2009 heeft voorzitter Doekle Terpstra het rapport Schenk onderin de la gelegd. In dit rapport van de commissie onder leiding van schaatsgrootheid en oud-bestuurder Ard Schenk werd jaren geleden al gepleit voor meer specialisatie van topsport en breedtesport. Ligt dat rapport nu terug op tafel? Wouters: “Veel mensen met een brede ervaring in de sport - onder wie ikzelf - hebben indertijd energie gestoken in dat rapport. De manier waarop het terzijde is geschoven verdient geen schoonheidsprijs, maar dat is een gepasseerd station. Het gaat mij er niet om het rapport terug op tafel te krijgen, maar ik heb wel tegen de mensen in de ledenraad gezegd dat het de moeite waard is om het nog eens te lezen. In de huidige ledenraad zitten natuurlijk ook mensen die er toen nog niet in zaten.”

Er is inmiddels weer sprake van een dialoog. Welke partijen zitten met wie aan tafel en wanneer mogen we daar iets van verwachten? Wouters: “Het bestuur van de KNSB, de ledenraad, de atletencommissie en de VPS (Vereniging voor Professionele Schaatsteams, red.) moeten de komende maanden invulling geven aan de nieuwe plannen. Dat is verder niet aan Sven Kramer of aan mij. Er is een bestuurlijke evaluatie gaande. Van daaruit moet er een commissie gaan werken aan de nieuwe structuur. We moeten nog beslissen wie er namens de VPS en namens de atleten in die commissie gaat zitten. Het is aan die commissie om over een paar maanden de komen met een voorstel aan het bestuur en aan de ledenraad. En laten we hopen dat we tegen die tijd echt een structurele oplossing hebben waarmee de schaatswereld langer dan twee jaar vooruit kan.”

Op weg naar Sochi
De VPS en de KNSB leefden overigens al maanden in onmin. In juli van dit jaar lieten de grote merkenteams - BrandLoyalty, Team Activia, TVM en beslist.nl – weten hun A-licentie voor het komende seizoen in te ruilen voor een B-licentie. Dat scheelt de schaatsbond veel geld. Er was om allerlei redenen onvrede bij de teams en bij de schaatsers. “Die onvrede kwam voort uit problemen die het gevolg waren van de verouderde structuur”, aldus Wouters. “Neem bijvoorbeeld het teruggeven van de wereldbekerwedstrijd aan de ISU. Daarover zijn de teams niet geïnformeerd. Dat is neergelegd als een voldongen feit. Zoiets kan natuurlijk niet.”

De teams veranderen hun standpunt ten aanzien van de licentie niet: “Als TVM hebben we de B-licentie inmiddels toegewezen gekregen en daaraan zal dit seizoen niets meer veranderen. Het was natuurlijk een statement gebaseerd op onvrede met het licentiebeleid, maar ik denk dat de VPS en de KNSB de komende tijd met elkaar om de tafel gaan om het licentiebeleid voor de ploegen de komende jaren zowel sportief als commercieel goed in te richten. Voorzitter Harm-Jan Idema van de VPS heeft vorige week met de atletencommissie en met de KNSB gesproken en zij gaan vanaf nu eens in de drie weken met elkaar om de tafel om actuele zaken te bespreken en ervoor te zorgen dat de weg naar Sochi zo goed mogelijk verloopt.”

Zonder wrijving geen glans
Tot slot, hoe kijkt de sportmarketeer Wouters aan tegen de imagoschade voor het schaatsen door alle onenigheid. Kost dat geld? “Je kunt zoiets niet in geld uitdrukken. Discussies als deze zijn niet prettig voor de schaatssport. Aan de andere kant is het goed als we tot een betere structuur komen. Zonder wrijving geen glans zullen we maar zeggen.”