Alle kinderen in Nederland moeten kunnen zwemmen

Uit onderzoek van de Koninklijke Nederlandse Reddingsbrigade blijkt dat kinderen steeds vaker geen zwemdiploma hebben. Maar om hoeveel Nederlandse kinderen het precies gaat is niemand bekend. Daar moet volgens de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) een einde aan komen en daarom voert zij samen met het W.J.H. Mulier Instituut en Comprenz het project ‘Waterdicht’ uit.

Het aantal scholen dat schoolzwemmen verzorgt, is de laatste decennia sterk afgenomen. Terwijl schoolzwemmen in 1990 nog bij negentig procent van de scholen gewoon was, is dit percentage in 2005 gedaald tot 57 procent (recentere cijfers zijn niet bekend, red.). “Schoolzwemmen staat steeds vaker onder druk en hoewel ouders moeten zorgen dat hun kinderen kunnen zwemmen, gebeurt het nog te vaak dat ze de weg naar het zwembad niet weten te vinden”, zegt Harold van der Werff van het W.J.H. Mulier Instituut. Volgens Van der Werff is het daarom goed dat gemeenten en het onderwijs, ouders ondersteunen bij het leren zwemmen van hun kind.

Internettool om zwemvaardigheid te registeren
Hoeveel kinderen niet in het bezit zijn van een zwemdiploma, is niet bekend. Om daar inzicht in te krijgen, is de VSG samen met het W.J.H. Mulier Instituut en marketingbureau Comprenz het project Waterdicht gestart. In het project is het W.J.H. Mulier Instituut het uitvoerende orgaan. De regie is in handen van de VSG in opdracht van het ministerie van OCW. “Met Waterdicht registeren we de zwemvaardigheid (zwemdiploma A en B) en de zwemveiligheid (zwemdiploma C) van kinderen in het basisonderwijs. Alleen op die manier krijgen we inzicht in de zwemontwikkeling van kinderen en kunnen we bekijken wat er nodig is om het zwemniveau van kinderen te verhogen”, vertelt Van der Werff.

Een belangrijk onderdeel van het project is de internettool die door Comprenz is ontwikkeld. Hierin kunnen basisscholen online per klas aangeven welke kinderen in groep 3, 5 en 7 in het bezit zijn van een A-, B- en/of C-diploma. “De leraar van de betreffende groep registreert eerst de school en vult dan een vragenlijst in. Zo wordt hem de vraag gesteld hoeveel kinderen er al een zwemdiploma hebben, hoeveel er op dit moment zwemles volgen, wie er op een wachtlijst staan en wat het geslacht en etniciteit is. Daarnaast wordt gevraagd of de school ook schoolzwemmen aanbiedt”, beschrijft Van der Werff.

Zwembadmonitor
Op basis van deze ingevulde gegevens – afhankelijk van de lokale situatie, eisen en wensen – geeft het registratiesysteem een advies. “Als een kind uit groep 5 geen diploma C heeft, is dit geen probleem. Maar als blijkt dat iemand uit groep 7 zwemdiploma A niet bezit, gaan de alarmbellen rinkelen. Dan komt er met één druk op de knop een adressenlijst met zwembaden en zwemlesaanbieders in de buurt tevoorschijn. Ook wordt aangegeven of de betreffende gemeente een subsidieregeling heeft en waar aanvullende informatie is te vinden.” Het advies is dus vooral bedoeld om de drempel voor ouders om kinderen te leren zwemmen zo klein mogelijk te maken. “De leraar zal het advies aan de ouders geven en hopelijk doen zij daar hun voordeel mee. Maar wat in ieder geval duidelijk wordt in het systeem is welke kinderen extra aandacht nodig hebben”, aldus Van der Werff.

Het project Waterdicht bestaat echter niet alleen uit een internettool. Zo wordt ook gestart met de Zwembadmonitor, een uitgebreid onderzoek naar onder meer het aanbod van zwemlessen, of er een wachtlijst bestaat bij de zwemlesaanbieder, hoeveel personeel er in het zwembad werkt en wat voor voorzieningen er in en rond het zwembad zijn. Van der Werff: “Alle directeuren van zwembaden en zwemlesaanbieders worden gevraagd om mee te doen aan dit onderzoek. Op die manier verzamelen we diverse gegeven die nu afwezig zijn, maar waar wel behoefte aan is. Zo komt er een overzicht van mogelijkheden om de zwemvaardigheid te verbeteren met faciliteiten en aanbieders. Bovendien kan de Zwembadmonitor ook als instrument worden gebruikt om beleid te evalueren, te formuleren en adviezen op te stellen.”