5 vragen aan Ruben Houkes, ex-wereldkampioen judo en directeur van 2Basics

1. ‘Er is niemand die zó hard traint’, zei je voormalige coach Cor van der Geest ooit over jou. Waar komt die gedrevenheid vandaan?
“Ik ben ooit door mijn ouders op judo gedaan omdat ik niet tegen mijn verlies kon. Ik had enorm veel energie, was altijd aan het rennen en aan het ravotten, maar ik wilde ook altijd overal de beste in zijn. Judo is een goede sport om te leren omgaan met verlies. Het is fysiek, iemand komt heel dicht bij je. Je raakt elkaar aan, je pakt elkaar vast en je wordt ook geconfronteerd met tegenstanders die sterker zijn. Dan komt het ook aan op doorzettingsvermogen en dat is een beetje een rode draad in mijn carrière.”

“Ik vind verliezen nog altijd heel moeilijk, zelfs met mijn voetbalelftal op zondagmiddag in de reserve zevende klasse. Je hoeft ook niet per se tegen je verlies te kunnen, het gaat erom dat je een goede manier vindt om met dat verlies om te gaan. Je kunt een spiegel aan diggelen slaan in de kleedkamer, maar dat helpt niet. Als klein jongetje schreeuwde, schold en huilde ik de hele zaal bij elkaar als ik op de clubkampioenschappen had verloren. In de loop der jaren heb ik geleerd er een positieve draai aan te geven. Natuurlijk zat ik enorm in de put toen ik de Olympische Spelen in 2004 op een haar na miste. Dan komt het aan op doorzettingsvermogen. Daar is geen geheim recept voor. Ik heb wel een tijdje samengewerkt met een sportpsycholoog die mij hielp om de dingen ook van een andere kant te bekijken. Uiteindelijk komt het voor het grootste deel aan op ervaring. Ik boekte mijn grootste resultaten aan het eind van mijn carrière. Dat zegt alles.”

2. Je hebt al tijdens je topsportcarrière samen met Ziggy Tabacznik jullie bedrijf 2Basics opgericht. Hoe heb je de topsport en het runnen van een eigen bedrijf gecombineerd?
“Ik heb het altijd fijn gevonden om naast de sport aan mijn maatschappelijke loopbaan te werken. Na mijn VWO- en HEAO-opleiding heb ik een tijd parttime bij een reclamebureau in Haarlem gewerkt en dat vond ik een machtig interessante wereld. Dankzij de sport zag ik veel van de wereld en ik merkte dat ik graag iets aan de sportkant van de reclamewereld wilde doen. Ziggy en ik zijn daarom in 2004 voor onszelf begonnen. Ik vond het tussen de trainingen door heerlijk om daarmee bezig te zijn. Het gaf mij energie en ik ben iemand die van nature goed kan structureren, waardoor ik het kon combineren met de topsport. In de periodes dat ik vanwege de sport weg was, kon ik terugvallen op Ziggy. Hij was in die eerste jaren de constante factor op kantoor.”

3. Heb je als voormalig wereldkampioen en olympisch medaillewinnaar een streepje voor in je maatschappelijke loopbaan en wat heeft je topsportmentaliteit jouw in je latere loopbaan gebracht?
“In het begin hebben die medailles en de bekendheid die het met zich meebrengt absoluut geholpen. Voor mijzelf was de wereldtitel mooier dan het olympisch brons omdat je altijd van iedereen wil winnen. Die dag op het WK ging alles goed en heb ik iedereen verslagen. Die olympische medaille was misschien belangrijker, want dan kijkt de hele wereld mee. De impact is zo groot. Het was de eerst Nederlandse medaille in Beijing, op de eerste dag van de Spelen en de volgende medaille bleef lang uit dus ik kreeg enorm veel aandacht. De bekendheid en het netwerk dat je daaraan overhoudt opent deuren, maar die deuren gaan ook net zo goed weer dicht als je geen goed werk levert. Op dit moment maakt het niet meer zo veel verschil. Ik ben nou ook weer niet de bekendste sporter. Tegenwoordig worden wij gevraagd omdat we vanuit ons bureau een visie hebben met een mooie groep mensen die zich heeft bewezen.”

“Ziggy en ik hebben de topsportmentaliteit altijd meegenomen in 2Basics. De belangrijkste waarden op ons kantoor zijn bereidheid en betrouwbaarheid. Je moet altijd bereid zijn om de zolen onder je schoenen vandaan te lopen en je moet jezelf altijd recht in de spiegel aan kunnen kijken. Wij werken in een wereld waarin uiterlijk vertoon erg belangrijk is, dan is betrouwbaarheid naar de buitenwereld erg belangrijk. Ziggy en ik hebben dat als sporters altijd met ons meedragen. Ook de derde pijler van onze bedrijfsvisie komt daaruit voort. Als topsporter wil je altijd iets bijzonders doen en wij willen als bedrijf ook graag bijzonder zijn.”

“De manier waarop wij met mensen omgaan kun je niet los zien van onze topsportachtergrond. Wij doen het zoals we het zelf altijd hebben geleerd. We vragen veel, maar mensen krijgen ook veel vrijheid. Net als in de sport moet je trainen, krijg je hulp en begeleiding, maar op het moment dat je op de tatami staat moet je het zelf doen. Als je de bereidheid hebt om passie in je werk te stoppen, kun je bij ons veel maken.”

4. Met welk idee en welke doelstelling zijn jullie indertijd met 2Basics begonnen?
“We hadden daar op dat moment nog niet een heel vastomlijnde visie over. We zagen dat veel bureaus in de sport bezig waren met merken, topsport en communicatie. Ze gebruikten het podium van de topsport om campagne te voeren. Daarnaast had je bureaus die zich bezighielden met management van sporters en evenementen. Wij vonden dat het anders kon en anders moest. Topsport is interessant, maar er gebeurde heel weinig met de onderkant, de sport for all of grassroots-kant. En eigenlijk moet je het omdraaien: breedtesport is de bovenkant. Wij wilden ons vooral daarop richten. Die visie is in de loop der jaren steeds verder ontwikkeld. In het begin deden we ook nog wel wat met management, topsport en evenementen, maar we zijn ons steeds meer gaan profileren met die breedtesport. We zagen dat we daar ook een ander geluid mee lieten horen.”

“Er werd in de breedtesport weinig naar de marketingkant gekeken. Bijna alles dreef op subsidies. Er was een project, er was subsidie, het project werd afgewerkt en klaar. Dat maakte de sport een beetje lui. Wij dachten en denken dat je met een benadering vanuit de marketing meer mensen aan je kunt binden. Aan de andere kant hadden we ook de verwachting dat de grote bedrijven steeds meer zouden opschuiven van de topsport naar de breedtesport. Wij zagen dat bedrijven in plaats van platte branding via topsport, steeds meer op zoek waren naar interactie en dat kan heel goed via breedtesport. Als een bedrijf met een vraag komt, benaderen wij het altijd vanuit de breedtesport. Ons denken begint bij die 33.000 voetbalwedstrijden die ieder weekend in Nederland worden gespeeld, bij die 2.700 penningmeesters van sportclubs en bij die drie miljoen mensen die hardlopen.”

“Daarnaast hebben we er altijd voor gekozen eigen producten te ontwikkelen. Natuurlijk doen wij projecten voor bedrijven en klanten, maar we hechten ook waarde aan eigen producten zoals Schooljudo, dat dit jaar groeit naar 40.000 kinderen op een groot aantal scholen. We zijn erin geslaagd dat concept neer te zetten en er een aantal merken aan te verbinden zoals Zilveren Kruis en Infotheek.”

5. Jullie aanpak is succesvol. Wat is de rode draad in jullie projecten en wat zijn jullie plannen voor de toekomst?
“De georganiseerde sport heeft het moeilijk. Mensen sporten steeds meer ongeorganiseerd en daar moet de sport iets mee. Ik denk dat wij erin zijn geslaagd een aantal sporten daar heel goed bij te helpen. Schooljudo is een voorbeeld, maar we doen ook projecten met de tafeltennisbond, de atletiekunie en de volleybalbond. Het is belangrijk dat de georganiseerde sport niet meer alleen in ledentallen denkt. Als een organisatie mensen verplicht om lid te worden, schrikt dat vaak al af. De georganiseerde sport moet mensen op een andere manier aan zich proberen te binden. De ledentallen lopen terug en als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg.”

“De rode draad in onze sportfilosofie is plezier. In de jeugdsport wordt heel veel gekeken naar techniek, hoe richt je een training in, hoe lang moet een warming-up zijn? Er wordt gedacht vanuit de sport en wat je moet leren om die sport goed te beheersen. Terwijl je eigenlijk vanuit de doelgroep zou moeten kijken. Vraag kinderen gewoon eens wat ze het leukste vinden aan een sport. Waarom zou je daar als sport niet op inhaken? Volleybal is best een moeilijk spel. Je kunt kinderen heel gedegen techniektraining geven, maar als je kinderen vraagt wat ze nou echt leuk vinden dan is het gewoon die bal keihard op de grond slaan. Met SMASH! hebben wij een concept ontwikkeld dat uitgaat van de spectaculairste beweging in die sport om kinderen enthousiast te maken voor de sport en dat is heel succesvol. Je moet aanhaken bij wat kinderen leuk vinden anders haken er veel kinderen af die je best aan die sport had kunnen binden. Er wordt te veel gedacht vanuit vaardigheden en te weinig vanuit fun.”

“Die visie willen we de komende jaren uitbouwen en dat willen we ook internationaal gaan doen. Ik denk dat er in het buitenland veel ruimte ligt op het gebied van de breedtesport. Internationaal zijn er maar weinig partijen actief in dat domein. Wij doen al een project voor de Internationale Judo Federatie en we hebben de ambitie om onze internationale positie uit te bouwen. Daarnaast willen we ook in de toekomst onze eigen producten blijven ontwikkelen. Daar zijn we succesvol in en we willen trouw blijven aan onze filosofie.”

“Naast 2Basics ben ik ook nog actief in de Judowereld. Ik ben bestuurslid bij Kenamju, waar ik mij bezig hou met marketing. Bij de internationale Judobond zit ik in een commissie Judo for Children. De dingen die ik in besturen doe hebben meestal wel raakvlakken met de breedtesport, waar we ons met 2Basics ook op richten. Ik zit samen met Jan van Halst en Toon Gerbrands ook in het bestuur van de Stichting Spieren voor Spieren. Dat soort activiteiten geeft me veel energie.”