Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Vraag & Antwoord-Item

De vraag van Remco Hoekman aan Steven Vos 5 mei 2020

  • De vraag van… Remco Hoekman, directeur van het Mulier Instituut
  • Aan... Steven Vos, lector ‘Move to Be’ aan de Fontys Sporthogeschool en hoogleraar ‘Design and Analysis of Intelligent Systems for Vitality and Leisure Time Sports’ aan de TU/e


RemcoHoekman150FC

De vraag

De sluiting van de sportvoorzieningen tijdens de coronacrisis heeft een grote weerslag op de sportsector. Toch zie ik in deze tijden ook veel creativiteit en veerkracht bij sportaanbieders, die via andere kanalen proberen om hun leden te bereiken. Online judolessen, challenges voor de jeugd, toegang tot trainingsvideo's, een fitnessprogramma voor thuis, en nog veel meer. Deze digitalisering van het aanbod kan van tijdelijke aard zijn, maar het kan ook na de coronacrisis beklijven en onderdeel van het reguliere aanbod worden. Ik wil je vragen om vanuit jouw expertise je licht te laten schijnen op de recente ontwikkelingen in de digitalisering van het sportaanbod en aan te geven wat jouw verwachtingen zijn voor de nabije toekomst.

StevenVos175FC

Het antwoord

Het minste wat je kan zeggen is dat de coronacrisis en de daarmee gepaard gaande maatregelen een grote impact hebben op de sport: sportaccommodaties werden gesloten, evenementen in de topsport en de breedtesport werden afgelast, sportcompetities stilgezet en sportclubs en fitnesscentra sloten hun deuren. Dit doet al snel vermoeden dat het slecht gesteld zou zijn met de sport, maar een crisis biedt ook mogelijkheden voor het denken in termen van kansen. 

Nieuwe kansen
Het bleek reeds eerder uit onderzoek dat samenwerking tussen sportaanbieders versterkt wordt wanneer er schaarste ontstaat op vlak van het aantal leden of vrijwilligers, beschikbare accommodatie of financiële middelen. Tevens bleek uit diverse studies dat het innovatievermogen van organisaties en overheden (ook in de sport) positief beïnvloed wordt wanneer er een nadrukkelijke nood wordt ervaren. Zo lijkt het er ook op dat nieuwe (doel)groepen hun weg vinden naar de sport, zien we nieuwe verschijningsvormen ontstaan, en ontdekken sportverenigingen en scholen de mogelijkheden die digitalisering en online media bieden. 

Meer dan ooit is wel duidelijk geworden dat ‘de sport’ niet bestaat. De eerder traditioneel georganiseerde (en accommodatie-gebonden) sport en de topsport lijken grote nadelen te ondervinden van de corona-maatregelen, de eerder leefstijl georiënteerde sporten lijken te floreren.

"Sociaal contact wordt als het voornaamste gemis ervaren en speelt voornamelijk bij sporters die lid zijn van een sportvereniging"

Resultaten enquête
Recent werden in de ‘coronasportstudie’ in Vlaanderen een kleine 16.000 mensen bevraagd naar hun sportgedrag tijdens de coronamaatregelen. Uit de resultaten blijkt dat bijna zes op tien niet-sporters (zij die voor de crisismaatregelen minder dan één keer per week aan sport deden) net meer zijn gaan sporten en/of bewegen. Een kwart van de sporters (minimaal één keer per week) is minder gaan sporten.

VraagAntwoord-SV-1De voornaamste belemmeringen voor het sporten tijdens de coronamaatregelen zijn de sluiting van specifieke sportinfrastructuur, het ontbreken van activiteiten op de sportvereniging, het niet kunnen doorgaan van sportevenementen en het niet kunnen samen sporten met anderen. Dit sociaal contact wordt als het voornaamste gemis ervaren en speelt voornamelijk bij sporters die lid zijn van een sportvereniging. Deze studie laat daarnaast ook zien dat er een opvallende toename is van het aantal ‘digitale sporters’ (sporters die gebruik maken van digitale toepassingen zoals apps en andere wearables om hun sport buiten te beoefenen) en ‘schermsporters’ (mensen die binnenskamers bijvoorbeeld online fitnesslessen en sporttraining volgen).

Weinig anders
We zien deze digitalisering vooral in sterke mate tot uiting komen bij individuele sporten zoals hardlopen, fitness en fietsen, waarvan we eerder al zagen dat deze sporten dragers waren van het ongebonden sporten, het sporten in de openbare ruimte, het gebruik van draagbare technologie. Voor vele van deze sporters is er wellicht niet zo veel veranderd. De grootste uitdaging is misschien wel het respecteren van de social distancing-regels, maar verder gebruiken ze wellicht net als voorheen hun sportuurwerk of app om de eigen prestaties te monitoren om dit dan vervolgens te delen met anderen via online platformen zoals Strava. 

"We zien dat steeds meer mensen voor - of met - een scherm aan het sporten gaan"

Voor ‘nieuwe’ sporters biedt de hoeveelheid aan beschikbare apps een snelle opstart om bijvoorbeeld aan de slag te gaan met hardlopen, fietsen, wandelen of een 7-minuten workout. Daarnaast zijn ook specifieke toepassingen zoals Zwift, waarin je met je fietstrainer in een virtuele omgeving met of tegen anderen fietst, nadrukkelijk in de picture komen te staan. Als je zou twijfelen over deze toegenomen interesse, ga dan zelf eens even met wat zoektermen aan de slag met ‘Google Trends’. 

Revival video's Jane Fonda
Ook zien we dat steeds meer mensen voor - of met - een scherm aan het sporten gaan. De fitnessvideo’s van Jane Fonda zijn aan hun revival bezig, de populariteit van Rebecca Louise op YouTube groeit naar ongekende hoogtes, en het sporten ‘on-demand’ via home workout-DVD, YouTube-video of Instagram-workouts lijkt in de corona-maatregelen een ideale katalysator gevonden te hebben.

VraagAntwoord-SV-2Maar wellicht nog belangrijker is de veerkracht en creativiteit die we zien bij scholen en sportclubs. Via Whatsapp worden filmpjes met fysieke challenges gedeeld, trainingsactiviteiten worden via Skype aangeboden, via Zoom worden ervaringen en verhalen gedeeld binnen trainingsgroepen en via MS Teams wordt een quizavond georganiseerd. Het is duidelijk dat naast het aanbieden van trainingsactiviteiten met name het sociale contact en verbondenheid wordt gezocht via social media en andere online kanalen. 

Belang van communities
In het lopende promotieonderzoek van Nannie Kuijsters bleek reeds eerder het belang van het clubgevoel en de rol die virtuele, digitale tools kunnen spelen in het behouden of in stand houden van communities. Het lijkt erop dat sportverenigingen en andere sportaanbieders misschien wel hun voornaamste kracht, de sociale verbondenheid, aan het herontdekken zijn langs de digitale weg.
De digitalisering van het aanbod zou van tijdelijke aard kunnen zijn voor een aantal aanbieders, en de ongelijke deelname van kwetsbare groepen wordt er misschien alleen maar door versterkt. Daar staat tegenover dat de coronamaatregelen heel wat sportaanbieders hebben doen kennismaken met de mogelijkheden van digitale toepassingen en online media. 

"Het werd voor de meeste handelaren duidelijk dat hun ‘bakstenen winkel’ complementair is aan hun webwinkel"

Nieuwe initiatieven zijn ontstaan en naar het bestaande aanbod wordt met weemoed teruggedacht. Het is wat mij betreft dan ook geen of-of-verhaal, net zoals voor de meeste handelaren duidelijk werd dat hun ‘bakstenen winkel’ complementair is aan hun webwinkel. Ik hoop dan ook oprecht dat sportaanbieders na afloop van de maatregelen kiezen voor een combinatie van hun reguliere (offline) aanbod met de (sociale) noden en behoeften die door een online aanbod kunnen ingevuld worden. 

MaikelWaardenburg150FCVolgende keer het antwoord op de vraag van Steven Vos aan Maikel Waardenburg, universitair docent verbonden aan het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van de Universiteit Utrecht:
We zijn nog volop aan het ervaren wat de impact is van de coronamaatregelen op de sportsector, maar de komende tijd wordt het ook belangrijk om gaan na te denken hoe we de sport gaan organiseren na de versoepeling van de coronamaatregelen, en met name de actieve sportbeoefening in de sportvereniging, het fitnesscentrum of de openbare ruimte. Hoe moeten we 1.5 meter-afstand bewaren? Wat mag een overheid verwachten van sportverenigingen? Zorgt dit voor meer ongelijkheid in de sportbeoefening voor kwetsbare groepen? Ik wil je vragen om vanuit jouw expertise een antwoord te formuleren op deze vragen.

« terug

Reacties: 1

Christl Foekema
05-05-2020

Actueel thema! Zijn er al aanbieders die (traditionele) sportverenigingen kunnen helpen met hun 'webwinkel'? We zijn hardlopers, geen digitale specialisten. Benieuwd of er partijen op de markt zijn die ons kunnen helpen met digitale tools voor sportbeoefening en sociaal contact (community) met lopers. Zie ook mijn blog hierover op ProRun. 

https://www.prorun.nl/borntorun/loper-zonder-trainer-hoedan/

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst