Acht hogescholen werken samen in SPRONG PASS-groep

door: Leo Aquina | 15 februari 2024

“PASS staat voor Professionalisering om een sprong te maken van lokale Actie naar Systeemverandering voor Sport en bewegen.” Die acroniemen zijn vaak niet helemaal logisch, lacht Steven Vos. Als lector Move to Be bij Fontys Sport en Bewegen is hij penvoerder van de SPRONG-groep PASS, een groots opgezet onderzoek dat valt onder de regeling SPRONG MOOI als onderdeel van het programma SPRONG van Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA en het programma MOOI in Beweging van ZonMw. Het is een mondvol, maar volgens Vos komt het erop neer dat iedereen leert elkaar taal te spreken op verschillende plekken. “Het gaat erom dat we uiteindelijk samenkomen om nieuwe systemen te bedenken rondom de maatschappelijke impact van sport en bewegen.”

Steven Vos kreeg afgelopen december groen licht op de subsidieaanvraag, waarin acht hogescholen (Fontys Hogeschool, De Haagse Hogeschool, Windesheim, Hogeschool van Amsterdam, HAN University of Applied Sciences, Hanzehogeschool Groningen, HZ University of Applied Sciences en Hogeschool Inholland) samenwerken met 46 regionale en landelijke consortiumpartners. “SPRONG is een subsidieprogramma van regieorgaan SIA,” vertelt Vos. “Die SPRONG-groepen zijn erop gericht een structuur rondom onderzoek te ontwikkelen. Dat gebeurt niet alleen op sportgebied. SPRONG MOOI is een onderdeel van dat SPRONG-programma in samenwerking met het programma MOOI in Beweging van ZonMw. In het MOOI in Beweging programma wordt gekeken naar vraagstukken met een vergezicht van tien jaar, opgehangen aan wicked problems. Na een lange aanloopperiode werden door ZonMw zes wicked problems geformuleerd.”

De zes wicked problems waar het om draait zijn:
1. Bewoners in aandachtswijken sporten minder.
2. Kinderen en jongeren bewegen minder en hun motoriek gaat achteruit.
3. Sport en bewegen wordt te weinig ingezet binnen de gezondheidszorg.
4. De waarde van topsport is onvoldoende aantoonbaar.
5. De sportinfrastructuur wordt te weinig gebruikt.
6. De betaalbaarheid van sport staat onder druk.

De SPRONG PASS-groep richt zich op de verbinding van sport en bewegen met drie beleidsdomeinen. Vos legt uit: “Het eerste thema is de maatschappelijke rol van sport en bewegen in relatie tot het sociale domein. Het tweede thema is ‘onderwijs en sport en bewegen’. Dat raakt enerzijds aan beweegvaardigheid, maar ook aan de integratie van bijvoorbeeld bewegen in een lesdag. Het derde thema is ‘gezondheidszorg en sport en bewegen.”

Vos maakt een onderscheid: “De wicked problems lagen al vast in het programma MOOI in Beweging. Bij die eerste drie komt de verbinding met andere beleidsdomeinen nadrukkelijk aan de orde, terwijl de laatste drie meer specifiek over het sportdomein gaan. Die eerste drie wicked problems zetten we in de SPRONG PASS-groep centraal en die laatste drie nemen we dwars mee. Bij die eerste drie thema’s zie je ook de dynamiek van bijvoorbeeld de vele living labs die hogescholen in wijken hebben, met praktijkgericht onderzoek. Vragen die zich daarbij aandienen zijn: hoe krijg je de stem van de mensen op tafel. En: hoe kun je schakelen tussen de verschillende actoren. We gaan op zoek naar mechanismen en methodieken om het aan te pakken en door te zetten naar veranderingen in het systeem.”

De SPRONG PASS-financiering heeft een looptijd van acht jaar. Wat hoopt Vos over acht jaar te hebben bereikt? “Ik ben een dromer, maar in wat je doet moet je ook realistisch en pragmatisch zijn. Ik denk dat het geslaagd is als we aantonen - als onderzoekers, beleidsmakers en professionals - dat we echt de burger centraal zetten in de complexiteit waarin hij of zij beweegt. Dat moeten we doen in de verschillende domeinen en vanuit verschillende disciplines, en het inzicht moet landen dat je het integraal moet benaderen. En als ik verder droom, hoop ik dat we alle drempels wegvegen. Het gaat mij niet per se om een hogere sportdeelname, maar wel dat iedereen een gelijke kans heeft om de voordelen van sport en bewegen te ervaren.”

Voor meer informatie: SPRONG MOOI