Els van Kernebeek: "Het huis moet op orde zijn"

door: Leo Aquina | 14 maart 2024

“Ik geloof in de kracht van sport, maar het huis moet op orde zijn” , zegt Els van Kernebeek. Afgelopen januari verruilde zij NOC*NSF voor een functie als interim-manager bij het Centrum Veilige Sport Nederland. Bij de sportkoepel was zij ruim drie decennia achter de schermen een belangrijke schakel in het sportbeleid en de uitvoering. Het Centrum Veilige Sport Nederland is in 2019 opgericht om opvolging te geven aan de aanbevelingen van de Commissie De Vries, die onderzoek deed naar grensoverschrijdend gedrag in de sport. Is het logisch dat iemand vanuit de sport zelf leiding geeft aan een instituut dat het huis op orde moet brengen?
 
“Daar heb ik zelf ook over nagedacht”, is het eerste wat Els van Kernebeek zegt als we met de deur in huis vallen. De vraag of iemand die zo lang werkzaam is geweest bij NOC*NSF de meest aangewezen persoon is om leiding te geven aan het Centrum Veilige Sport Nederland, ligt voor de hand. Van Kernebeek: “Ik heb het besproken met de NOC*NSF atletencommissie en met NL Sporter (de belangenorganisatie van Nederlandse topsporters, red.) en zij zeiden allemaal: als iemand het kan doen, dan ben jij het wel. Ik weet van binnenuit goed hoe de sport werkt en daarmee ook wat er belangrijk is om dit vraagstuk goed aan te pakken.”

Lang onder de radar
Op de vraag hoe het komt dat grensoverschrijdend gedrag zo lang onder de radar is gebleven in de Nederlandse sport, wil Van Kernebeek niet te diep ingaan. “Het is in de sport aan de orde gekomen, omdat er een breed maatschappelijk debat op gang was gekomen over dit thema. Gelukkig zien we het als sport nu wel. Ik wil naar de toekomst kijken. Het verhaal uit het turnen heeft alles aangezwengeld en toen is de sport meteen in actie gekomen. NOC*NSF heeft het samen met de bonden serieus opgepakt”.

In eerste instantie werd het Centrum Veilige Sport Nederland opgericht onder de vleugels van NOC*NSF. Daarmee liep het instituut het risico te worden gezien als een slager die zijn eigen vlees keurt. “Dat gaan we nu dus ook veranderen”, zegt Van Kernebeek “Het Centrum Veilige Sport Nederland gaat zelfstandig verder. NOC*NSF is een organisatie met veel slagkracht daarom was het logisch om het centrum van daaruit op te zetten. We zijn nu samen met het ministerie van VWS volop bezig met de verzelfstandiging, zitten al in een ander pand en de olympische ringen gaan van het logo af.”

Een van de belangrijkste doelstellingen van het Centrum Veilige Sport Nederland is transparantie en laagdrempeligheid. Van Kernebeek: “We willen de drempel om zaken te melden nog lager maken en daarbij willen we open staan voor brede doelgroepen. Vanuit NOC*NSF zijn we er in eerste instantie voor de georganiseerde sport (bonden en verenigingen en hun leden, red.), maar we willen er ook zijn voor mensen daarbuiten, bijvoorbeeld bij commerciële sportaanbieders.”

Welke instrumenten heeft het Centrum Veilige Sport Nederland om de problematiek van grensoverschrijdend gedrag in de sport aan te pakken? Van Kernebeek: “Het is belangrijk om de hele keten te overzien. Dat begint met goede voorlichting. Niet iedereen binnen verenigingen of andere structuren weet wat te doen als er een melding wordt gedaan. In het verleden werden meldingen hierdoor misschien ook niet allemaal opgepakt. We moeten dus zorgen dat mensen weten wat te doen en weten bij welk loket ze moeten zijn als er zich iets voordoet. Daarnaast is het belangrijk om zorg te dragen voor zowel het slachtoffer als de beschuldigde. Dat willen we als centrum ook echt uitdragen. Beiden zijn belangrijk en we moeten zorgen dat we aan beide kanten voorzieningen creëren, bijvoorbeeld voor juridische ondersteuning.”

Van Kernebeek benadrukt dat Centrum Veilige Sport er niet alleen is voor topsport, maar voor de sport in haar volle breedte. De topsport ligt daarbij zoals altijd onder een vergrootglas. Op de Olympische en Paralympische Spelen van Parijs zorgt het Centrum Veilige Sport voor het eerst voor vertrouwenspersonen op locatie. Van Kernebeek: “In het verleden waren er tijdens de Spelen wel vertrouwenspersonen beschikbaar, telefonisch bereikbaar en invliegbaar, maar dat wilden we toegankelijker maken. Daarom volgen twee oud-topsporters de opleiding tot Vertrouwenspersoon en zullen zij in Parijs aanwezig zijn, niet als onderdeel van TeamNL, maar als onafhankelijk vertrouwenspersoon voor heel TeamNL.”

Als het gaat om de bredere keten, hebben NOC*NSF en de bonden de nodige stappen gezet. Van Kernebeek: “Een aantal bonden heeft al een integriteitsmanager en NOC*NSF doet veel aan scholing en voorlichting. Op dit moment loopt er bijvoorbeeld een campagne over sociale veiligheid. Tegenwoordig hebben veel bonden een integriteitsmanager. Op het gebied van voorlichting organiseert NOC*NSF op dit moment de 4V-campagne. Bij het Centrum Veilige Sport hebben we vertrouwenspersonen, mogelijkheden tot mediation en ondersteuning voor slachtoffers en beschuldigden. En in die hele keten heeft ook het Instituut voor de Sportrechtspraak ISR een belangrijke plaats. Daar is het vooral de uitdaging om de doorlooptijd van de zaken in te korten.”

Van Kernebeek gaat bij het Centrum Veilige Sport aan de slag als interim-manager, een titel waar zij zelf bewust voor heeft gekozen. “De verzelfstandiging van het Centrum is een proces en ik denk dat het goed is om te kijken wat uiteindelijk het competentieprofiel is van degene die het gaat leiden. Mijn interim-periode is anderhalf jaar, en daarna wil ik het evalueren.” Wat is haar voornaamst ambitie in die anderhalf jaar? Van Kernebeek: “Ik ben van het samenwerken. Het is mijn ambitie om samen met alle betrokken partijen de keten te versterken. We moeten ervoor zorgen dat integriteit en veiligheid in de sport net zo’n logisch onderdeel zijn van de sport als trainen.”

Voor meer informatie: centrumveiligesport.nl

Grensoverschrijdend gedrag. Het thema dat zich overal in de maatschappij en dus ook in de sportwereld bevindt. Wat doe jij er vanuit jouw rol aan, welke verantwoordelijkheid draag je en waar precies ligt de grens van ons gedrag?

Om antwoord te krijgen op deze en vele andere vragen organiseert het Centrum Veilige Sport Nederland ook in 2024 het congres ‘Blijf je stil of praat je erover.’ Een dag waarin het netwerk van sportbonden, -verenigingen, gemeenten, maatschappelijke partners en eenieder die zich bezighoudt met grensoverschrijdend gedrag in de sport samenkomt.

De editie van dit jaar vindt dinsdag 28 mei van 10.00 – 16.30 uur plaats op Papendal in Arnhem en heeft als thema ‘Waar ligt jouw grens’. Kennisdeling, bewustwording, netwerk en preventie staan hierbij centraal. Naast een plenair programma met sprekers van binnen en buiten de sportwereld worden er net zoals de voorgaande twee edities interactieve subsessies georganiseerd. Ook is er volop ruimte elkaar te ontmoeten tussen de onderdelen door en tijdens de lunch die is inbegrepen.  

Voor meer informatie: klik hier. Meteen kaarten kopen? Klik hier