Nieuwe Skills Garden in Alkmaar, meer dan een plek om te sporten alleen

De samenwerking tussen Alkmaar en ASM begon op het schoolplein. Eerder werden in de gemeente al twee projecten gerealiseerd volgens de principes van het Athletic Skills Model: een gymzaal die werd omgebouwd tot ASM-lokaal bij basisschool De Kring en een ASM-speelveld bij basisschool De Wegwijzer in de wijk Overdie.

"Bij de opening van dat veld in Overdie was de toenmalige wethouder aanwezig", vertelt Swanink. "Hij raakte enthousiast over de visie achter ASM. Niet alleen vanwege de inrichting van het veld, maar vooral door de gedachte dat je met veelzijdig bewegen iedereen, van jong tot oud, kunt stimuleren om in beweging te komen. Dat sloot en sluit perfect aan op de ambities van de gemeente.”

De vorige collegeperiode zette Alkmaar stevig in op bewegen in de openbare ruimte. Het uitgangspunt was eenvoudig: zien bewegen, doet bewegen. Swanink: "We willen laagdrempelige voorzieningen creëren die voor iedereen toegankelijk zijn. De methode en filosofie van ASM, met de tien grondvormen van bewegen voor mensen van nul tot honderd jaar, past daar heel goed bij. Het gaat niet alleen om sport, maar om veelzijdig bewegen en ontwikkelen."

Toen de gemeente keek naar de toekomst van de sportvoorziening aan de Blanckerhofweg, viel het oog al snel op de ASM-aanpak. Het bestaande terrein bestond uit een verouderd kunstgrasvoetbalveld met enkele speeltoestellen. Door de komst van een school naast de locatie werd het terrein steeds intensiever gebruikt. Dat maakte het een logische plek om verder te investeren in een veilige en aantrekkelijke voorziening voor jong en oud. "We wilden een plek creëren met meer mogelijkheden, die beter aansluit bij de wensen van bewoners en gebruikers uit de wijk."

Voordat er ook maar een schets werd gemaakt, organiseerde de gemeente in 2024 een werksessie met sport- en beweegprofessionals uit de omgeving. Daarbij schoven onder meer Alkmaar Sport, vakleerkrachten van nabijgelegen scholen en gemeentelijke beheerders aan. "We wilden eerst weten wat er nodig was in deze wijk. Welke functies missen we? Waar ligt behoefte aan? Wat is haalbaar qua beheer en onderhoud? Op basis daarvan ontstond een eerste concept."

Dat concept bleek echter niet direct op enthousiasme van de buurt te kunnen rekenen. "Bewoners werden tijdens een participatiebijeenkomst in eerste instantie overvallen door de plannen. Ze waren gewend aan de bestaande situatie en schrokken van het idee dat het terrein er anders uit zou gaan zien."

Via een aanpak gebaseerd op Design Thinking gingen bewoners, leerlingen en andere gebruikers niettemin met elkaar in gesprek over de toekomst van de locatie. "We hebben met voorbeelden gewerkt en mensen laten aangeven welke uitstraling zij prettig vonden. Daarbij ging het over kleuren, materialen, inrichting en gebruiksmogelijkheden. Vervolgens konden bewoners en leerlingen stemmen op hun voorkeuren."

Volgens Swanink ontstond daardoor uiteindelijk een ontwerp dat breed werd gedragen. "Toen we de aangepaste plannen presenteerden, kon ongeveer 95 procent van de aanwezigen zich daarin vinden. Dat was voor ons heel belangrijk, want uiteindelijk moet de buurt de plek gebruiken."

Het resultaat is volgens ASM uniek. Voor het eerst is gekozen voor een Skills Garden met een uitgesproken natuurlijke uitstraling. Die keuze kwam rechtstreeks voort uit de participatie. Swanink: "Bewoners gaven aan dat zij zachte, natuurlijke tinten wilden zien. Ook materialen als hout spraken hen meer aan dan een meer industriële uitstraling. Die wensen hebben we serieus genomen en teruggebracht in het uiteindelijke ontwerp."

Op 27 augustus wordt het terrein officieel geopend, maar volgens Swanink is dat eigenlijk pas het begin. "Een mooie voorziening neerzetten is één ding, maar je moet ervoor zorgen dat mensen er gebruik van maken. Daar ligt een belangrijke rol voor Alkmaar Sport, de uitvoeringsorganisatie van de gemeente. Zij gaan activiteiten organiseren voor zowel jongeren als ouderen. Dat doen ze nu al op andere locaties en straks ook hier."

Daarnaast zijn de vakleerkrachten van de naastgelegen school vanaf het begin betrokken geweest bij het ontwerp. Een van hen beschikt over een ASM-opleiding en zal de mogelijkheden van het terrein actief benutten in zijn lessen. Ook medewerkers van Alkmaar Sport zijn geschoold in de ASM-methodiek. "Tijdens de opening verzorgen we verschillende clinics voor leerlingen van groep 7. Zij maken kennis met ASM-oefeningen en kunnen die ervaringen vervolgens weer doorgeven aan andere kinderen."

Voor Alkmaar past het project perfect binnen het gemeentelijke streven om inwoners van nul tot honderd jaar in beweging te krijgen. Wethouder Marius Wiegman: "Bewegen is goed voor je gezondheid, maar ook voor het contact met elkaar. Op dit ASM-veld komt dat mooi samen. Het is een plek voor iedereen: om te sporten, te spelen en elkaar te ontmoeten. Zo investeren we niet alleen in beweging, maar ook in sterke en verbonden wijken."

En de volgende stap staat alweer op de agenda. De gemeente werkt samen met ASM aan de ontwikkeling van het nieuwe zwem- en sportcomplex Hoornse Vaart, waarvan de bouw in januari 2027 zal starten. Ook daar zullen de principes van veelzijdig bewegen centraal staan.