Mulier Instituut wil hoogstaande en betrouwbare kennis laten werken voor de sport

“Die opdrachtgevers zijn er in allerlei soorten en maten”, vertelt Hover. “Overheden, sportbonden, maar ook bijvoorbeeld bouwbedrijven die het plan hebben om een sportaccommodatie neer te zetten en zich afvragen of daar marktruimte voor is.” Vooral gemeenten weten de weg naar het Mulier Instituut te vinden. “Jaarlijks geven zij twee miljard euro uit aan sport en komt er zevenhonderd miljoen aan inkomsten binnen. Een derde van dat nettobedrag van 1,3 miljard euro gaat naar sportaccommodaties. De beleidskeuzes die ze daaromtrent maken, vragen om goede afwegingen en onderzoek helpt daarbij. Het gaat onder meer om bevolkingsontwikkeling. Wij kunnen voorspellen hoe het aantal inwoners en de samenstelling van de bevolking van een gemeente zich ontwikkelt, wat voor invloed dat heeft op de vraag naar sport en welk effect dat heeft op toekomstig gebruik van sportaccommodaties.” Diverse gemeenten hebben beleid ten aanzien van sporten en bewegen in de openbare ruimte, ook op dit domein is het Mulier Instituut actief. “We evalueren bijvoorbeeld speelruimtebeleidsplannen ten behoeve van nieuw beleid.”

De doorlooptijd van de onderzoeken van het Mulier Instituut verschilt, maar is bij een beperkte vraag vier tot zes weken. Hover: “Van tevoren vragen we altijd goed uit wat het doel van het onderzoek is, hoe de opdrachtgever het gerapporteerd wil hebben en zeker ook wat ze ermee willen doen. Dat laatste is uiteindelijk het belangrijkste: uitkomsten van onderzoek moeten bijdragen aan effectiever, efficiënter en onderbouwd sportbeleid.”

Het onderzoek van het Mulier Instituut is gericht op twaalf domeinen, waarbij Hover zich met name richt op sportaccommodaties, evenementen, financiën en sporten en bewegen in de openbare ruimte. “In onze onderzoeken gaan we regelmatig cijfermatig te werk. We beschikken over eigen data uit onder meer ons nationaal sportonderzoek en de Database SportAanbod met 22.000 sportaccommodaties. Daarnaast putten we uit data van derden, zoals het CBS. Naast kwantitatief doen we ook kwalitatief onderzoek, bijvoorbeeld in de vorm van interviews en groepsgesprekken. Kwantitatief onderzoek is tellen en meten, terwijl kwalitatief onderzoek meer is gericht op begrijpen en betekenisgeving.”

Het zogenaamde ruimte-instrument is een eigen onderzoeksmethode die het Mulier regelmatig inzet. “Daarbij brengen we bijvoorbeeld in beeld wat de vraag naar en het aanbod van sportaccommodaties in een gemeente is. Op basis daarvan kunnen we voorspellen of er nu en/of in de toekomst een tekort of overschot aan sportaccommodaties is. Ook bekijken we of scholen met hun beweegonderwijs aan de normafstand van één kilometer via een veilige route voldoen. Iets waar gemeenten verantwoordelijk voor zijn, al is het geen wettelijke plicht.”

De vitaliteitsindex biedt een beeld van de organisatiekracht en de maatschappelijke oriëntatie van sportverenigingen. De index organisatiekracht geeft een weergave van de mate waarin de verenigingen in staat zijn hun sportaanbod te organiseren. De index maatschappelijke oriëntatie bestaat uit twee criteria: de mate van maatschappelijke activiteit (wat ondernemen verenigingen) en de maatschappelijke intentie (wat willen verenigingen, hun houding). “Beide indexen combineren we in een matrix: de vitaliteitsindex. Voor gemeenten geeft dit inzicht in de knelpunten, kansen en toekomstbestendigheid van de sportverenigingen.”

Een voorbeeld van een opdrachtgever is de gemeente Tilburg, die wilde weten welke sportvoorzieningen er nodig zijn en worden. Fons Geraerdts, senior beleidsmedewerker sport en bewegen van deze gemeente: “Uit het onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat er richting 2040 meerdere extra faciliteiten nodig zijn. Specifiek in Tilburg-Noord kregen we het advies voor extra binnenruimte, maar ook twee nieuwe voetbalvelden. Dat advies hebben we onder meer opgevolgd in de vorm van de zogenaamde Belabox: een voormalige gymzaal die is omgebouwd tot multifunctionele accommodatie voor de school en de wijk.”

Onafhankelijkheid en een neutrale houding staan hoog in het vaandel bij het Mulier Instituut, geeft Hover aan. “We horen wel eens dat uitkomsten niet goed aansluiten bij het verhaal dat een opdrachtgever wil vertellen. Daar kunnen we over in gesprek gaan, maar aan uitkomsten tornen we niet. Sommige vragen lenen zich beter voor een sportmarketingbureau.”

Zoals in zoveel sectoren is AI ook bij onderzoekers steeds meer een hulpmiddel in het werk. “Wij gebruiken het, maar er kleven ethische, wetenschappelijke en juridische uitdagingen aan. Onze richtlijn AI volgen we daarom nauwgezet. Van groot belang is dat AI ons kritisch denken niet vervangt. Het is nuttig bij het voorschrijven van scripts van onderzoeksoftware, het vertalen van teksten en het genereren van afbeeldingen. De ontwikkelingen rondom AI gaan zo hard dat we het blijven volgen en gedoseerd en met beleid inzetten.”