"Voor mij zijn de Spelen geslaagd als we als team het gevoel hebben dat we er uit gehaald hebben wat er in zit."

De weg naar de Olympische Spelen van Rio de Janeiro

Komende zomer wacht ons het grootste sportevenement ter wereld: van 5 t/m 21 augustus 2016 vinden de Olympische Spelen plaats, deze keer in Rio de Janeiro in Brazilië. De Paralympische Spelen volgen daarna van 7 t/m 18 september.

De Spelen brengen een heel circus op gang: van sporters tot coaches, van medewerkers en bestuurders bij sportbonden tot sportmarketeers en andere adviseurs, van wetenschappers tot journalisten, enzovoorts. Hoe bereidt de sportwereld zich voor op de Spelen? Wat moet men allemaal doen (en wat wellicht laten)? Hoe wordt hun dagelijks leven nu al beheerst door de Spelen? Hoe ziet hun voorbereiding eruit, wat zijn hun verwachtingen?

---

Vandaag in de rubriek 'Op weg naar Rio': Kasper Janssen, sportarts.

1. Op welke manier ben je betrokken bij de Olympische Spelen van 2016 in Rio of spelen ze een rol bij je dagelijks werk in de komende maanden?
"Ik ben als teamarts/prestatiearts werkzaam voor de roeibond. Uiteraard is komend roeiseizoen volledig afgestemd op Rio. Tijdens het afgelopen WK hebben vijf ploegen zich gekwalificeerd voor de Olympische spelen. Hopelijk komen daar via het OKT nog meer ploegen bij. Deze ploegen zal ik het komend jaar ondersteunen om topfit aan de start te verschijnen in Rio."

2. Hoe ga je deze ploegen ondersteunen om ze topfit aan de start te laten verschijnen in Rio?
"Relatief nieuw is mijn rol als prestatiearts waarin ik me nadrukkelijk bezig houd met het optimaliseren van alle gezondheidsfactoren die invloed kunnen hebben op de prestaties. Van blessurebehandeling tot voedingssupplementen, van infectiepreventie tot herstelmonitoring. Een voorbeeld is bijvoorbeeld de tandheelkundige screening die in samenwerking met NOC*NSF wordt aangeboden aan de atleten. Uit eerder onderzoek is gebleken dat tijdens de Olympische Spelen tot een kwart van de atleten problemen heeft met hun gebit. Voor Rio doen we er alles aan om prestatieverlies door dit soort gezondheidproblemen te voorkomen."

3. Met welke personen of organisaties werk je daarbij op welke manier samen of heb je te maken?
"Samen met het Prestatie Ondersteunend Specialisten Team - kortweg POST - van de KNRB, waarin drie masseurs, één diëtiste, twee strength & conditioning trainers, drie manueel-/fysiotherapeuten, een embedded scientist en een collega-sportarts actief zijn, ondersteun ik de roeiers en roeisters van het Aegon Nationaal Roei Team. Ons team zal in nauwe samenwerking met de coaches de geselecteerde ploegen maximaal ondersteunen om in Rio fit aan de start te kunnen verschijnen. Ook het Centrum voor Topsport en Onderwijs in Amsterdam speelt daarbij een belangrijke rol. Zij hebben er in samenwerking met EkoPlaza bijvoorbeeld voor gezorgd dat er elke dag geluncht kan worden op het Olympisch Trainingscentrum. Tot slot worden we via wetenschappelijke projecten ondersteund door de VU."

4. Hoe ver van tevoren zullen de Olympische Spelen je (vrijwel) totaal in beslag gaan nemen?
"Het volledige seizoen is gericht op de Olympische Spelen. De coaches hebben de hele periodisering van het trainingsschema afgestemd op dat toernooi. Ik ben vier dagen per week aanwezig op de Bosbaan om in de dagelijkse setting samen met het POST de coaches, roeiers en roeisters te ondersteunen. Daarnaast werk ik één dag in de week aan de afronding van mijn promotieonderzoek  over de preventie van enkelverstuikingen."

5. De hoeveelste Olympische Spelen worden dit voor jou die je live gaat meemaken?
"Afgelopen editie van de Olympische Spelen was ik met vrienden in Londen aanwezig als toeschouwer. Turnvereniging Flik-Flak uit Den Bosch, waar de Nederlandse herenturnselectie traint, had net buiten de stad een oranje camping ingericht. Het was geweldig om samen op de camping en in het Holland Heineken House de Nederlandse atleten te kunnen supporten en de successen van TeamNL te kunnen vieren. Nu we ons met de Nederlandse roeibond met zo’n grote groep gekwalificeerd hebben voor Rio denk dat ik dat ik een goede kans maak om erbij te zijn. Dat zou na een aantal EK’s en WK’s in het turnen en roeien te hebben meegemaakt mijn eerste Olympische Spelen als teamarts worden."

6. Hoe is de rol van de medici in de loop der achtereenvolgende Olympische Spelen veranderd en wat betekent dat voor jou in de praktijk?
"Aangezien Rio mijn eerste Olympische Spelen als arts worden kan ik daar niet veel over zeggen. Van collega’s heb ik inmiddels wel begrepen dat de druk rondom zo’n evenement bijzonder hoog is. Wanneer van atleten en coaches maximale inzet wordt gevraagd kunnen wij als artsen natuurlijk niet achterblijven. In die zin denk ik dat de sportarts wel een breder takenpakket heeft gekregen in het afgelopen decennium. We worden daarin optimaal gefaciliteerd door het medisch team van NOC*NSF. Zij organiseren tweejaarlijks een speciale masterclass voor sportartsen die topsporters begeleiden. Dat zijn inspirerende bijeenkomsten om je topsportmedische kennis op pijl te houden, maar vooral ook om met collega’s ervaringen uit te wisselen om je vak nog beter uit te kunnen oefenen."

7. Wat is het bijzonderste dat je ooit meemaakt tijdens een van die Olympische Spelen?
"Het gouden vluchtelement van Epke Zonderland in Londen  is me het meest bijgebleven. Als sportarts begeleide ik destijds de herenturners en heb ik hem de oefening wel eens zien trainen. Het is natuurlijk fantastisch als zo’n prestatie er tijdens de Spelen ook daadwerkelijk uit komt! Wat dat betreft is Epke het voorbeeld van een ware olympische atleet. Hij traint hard, is een teamspeler en heeft respect voor zijn tegenstanders. Ook het hele herenturnteam heeft de afgelopen jaren respect afgedwongen. Het was prachtig om de afgelopen jaren getuige te zijn van de positieve ontwikkeling van dit team onder leiding van hun coaches en bondscoach Mitch Fenner. Ik heb hem ervaren als een zeer inspirerend man."  

8. Wanneer zullen de Spelen in Rio voor jou geslaagd zijn?
"Voor mij zijn de Spelen geslaagd als we als team het gevoel hebben dat we er uit gehaald hebben wat er in zit."

9. Wie zijn in jouw ogen de grootste Nederlandse kanshebbers voor een gouden medaille?
Opnieuw Epke Zonderland en wellicht een van de andere turners. Daarnaast ben ook ik onder de indruk van Dafne Schippers. Verder zou ik het mooi vinden als de hockeymannen een medaille binnenhalen, volgens mij maken zij onder Max Caldas grote stappen. En last but not least onze eigen roeiploegen natuurlijk!"

10. Wat hebben we binnen dit kader niet aan je gevraagd maar wil je wel graag vertellen?
"Als sportarts is het natuurlijk prachtig om de topatleten van de KNRB te mogen begeleiden. Hoewel er inmiddels ook op de topsport flink wordt bezuinigd hebben we in Nederland nog steeds een groep elite-atleten om trots op te zijn. Zij zijn voor veel van ons een geweldige inspiratiebron. Waar topsport het ene uiterste is, is bewegen voor mensen met een chronische ziekte of na kanker het andere uiterste. Juist ook voor deze mensen is bewegen van levensbelang. Ik denk dat het tijd is dat Nederland vol inzet op beweging als medicijn. Robert Sallis hield op het congres van de Vereniging voor Sportgeneeskunde een prachtig betoog voor deze aanpak. Nu sportgeneeskunde erkend is als medisch specialisme en per 2016 in de basiszorg komt wordt goede begeleiding bij in beweging komen, behalve voor olympische atleten, hopelijk ook beter bereikbaar voor de groep die er de meeste winst mee kan behalen."