Voetballers met een eigen stichting: ‘een goede hype’

door: Leo Aquina

Maatschappelijk verantwoord ondernemen is ‘hot’ en het voetbal blijft niet achter. De stichtingen van bekende (oud)-voetballers schieten als paddenstoelen uit de grond. De Johan Cruyff Foundation bestaat al sinds 1997 en in de afgelopen jaren zijn daar onder meer Champions for Children van Clarence Seedorf (2005), de Dirk Kuyt Foundation (2006), de Ruud van Nistelrooy Foundation (2009), de Giovanni van Bronckhorst Foundation (2009), de Edwin van der Sar Foundation (2011) en de Klaas-Jan Huntelaar Foundation (2012) bij gekomen. Is er sprake van een hype? “Als dat al het geval is, dan vind ik het in ieder geval een goede hype”, aldus Barbara Kathman van de Giovanni van Bronckhorst Foundation.

Is er met zoveel verschillende stichtingen geen sprake van wildgroei en zou het niet beter zijn om al die voetballers en hun goede doelen onder één paraplu te brengen? “Nee”, zegt Maurice Brederode van de Edwin van der Sar Foundation. “Je moet niet vergeten dat al die stichtingen hun eigen specifieke achterban hebben. Edwin realiseert op deze manier meer aandacht en funding voor onze Foundation dan onder een gezamenlijke paraplu mogelijk zou zijn. Mensen verbinden zich graag aan zijn naam en hij heeft een enorm netwerk, bijvoorbeeld bij de clubs waar hij heeft gespeeld.”

Kathman beaamt dat: “Giovanni krijgt op deze manier veel meer voor elkaar dan als ambassadeur van bijvoorbeeld Rotterdam SportSupport.” Het netwerk van internationaal bekende voetballers blijkt van onschatbare waarde en dat netwerk wordt beter benut als de naam van de speler direct aan het goede doel verbonden is. “Bij de businessclub van Feyenoord zie je mensen die normaal gesproken helemaal niet stilstaan bij de problematiek waar onze stichting zich mee bezighoudt. Maar omdat ze zien dat Giovanni ermee bezig is, krijgen ze ook belangstelling. Daar willen ze zich graag mee identificeren. Voor geldschieters is het toch interessanter als een voetballer zoiets op eigen titel doet.”

Structurele verplichting
Niet iedere voetballer die zijn naam wil inzetten voor een goed doel, hoeft daar een stichting voor op te richten. In veel gevallen is het zelfs af te raden. “Een voetballer die dit wil, moet zich goed realiseren dat er veel verplichtingen aan vast zitten”, zegt Brederode. “Als je af en toe je gezicht wil laten zien en een lintje wil doorknippen voor een goed doel, is dat ook prima, maar kies dan voor een ambassadeurschap. Als je een stichting begint, ga je een structurele verplichting aan. Wij hebben bijvoorbeeld projecten lopen waarbij patiënten met een hersenbeschadiging worden geholpen. Als zo’n project opeens stopt, laat je die mensen keihard in de steek. Als je een stichting begint, moet je er zijn en vooral blijven.”

Het oprichten van een stichting was voor Edwin van der Sar een bewuste keuze vanuit een eigen ervaring.” Zelf kan hij het best uitleggen waar de motivatie vandaan komt: ‘Mijn vrouw Annemarie kreeg in 2009 een hersenbloeding, dat had een enorme impact op mijn gezin, familie, vrienden, collega's. Net als veel mensen stonden wij er niet bij stil wat er gebeurt als je partner of moeder plotseling ziek wordt en tijdelijk wegvalt. Naast de focus op zorg en herstel moet er zoveel geregeld worden, en alles is nieuw. Je weet niet waar je terecht kan en waar je moet zoeken naar geschikte ondersteuning, en dat in een periode dat je het liefste dichtbij je gezin blijft. Met ons verhaal en onze bekende naam willen mijn vrouw en ik ons inzetten voor deze doelgroep en aandacht vragen voor de uitdagingen van mensen met een hersenbeschadiging’.

Motor van de stichting
Kathman beaamt het belang van de naamgever als motor in de stichting. Een persoonlijke drijfveer is daarbij onontbeerlijk. De Giovanni van Bronckhorst Stichting initieert projecten waarin kinderen de ruimte krijgen voor kennisontwikkeling en zelfontplooiing.
“Giovanni heeft als oud-topsporter een unieke positie en zijn vrouw Marieke heeft de Pabo gedaan. Sport en onderwijs is voor hen een natuurlijke combinatie. Giovanni gebruikt zijn achtergrond als topsporter om zijn ervaringen aan kinderen door te geven. Kinderen uit achterstandwijken denken vaak dat zij de enigen zijn die moeten vechten om iets te bereiken in de wereld. Giovanni kan ze iets meegeven, ze vertellen dat hij ook op zijn tanden heeft moeten bijten om te komen waar hij nu is. Dat zijn levenslessen die hij graag aan de kinderen wil meegeven.” Zowel in de Van der Sar Foundation als in de Van Bronckhorst Foundation nemen de voetballers hun rol serieus. Van Bronckhorst zit zelf in het bestuur van de stichting en zijn vrouw is operationeel actief. Van der Sar is beschermheer en ambassadeur van de Stichting waar zijn vrouw voorzitter van is.

Piketpaaltjes
De verschillende stichtingen hebben allemaal hun eigen specifieke goede doel, maar in zekere zin zijn zij ook elkaars concurrenten. “Het is belangrijk om duidelijk piketpaaltjes te slaan, wie doet wat?”, zegt Brederode. Haar ‘concollega’ Kathman ziet op dit moment nog geen problemen, maar hoe meer stichtingen erbij komen, hoe meer groter het gevaar dat zij bij elkaar in het vaarwater komen: “Spelers beginnen pas vaak na hun carrière met zo’n stichting. Het is dan wel belangrijk om je te af te vragen of er al een soortgelijk initiatief van een sporter bestaat. Stel nou dat een speler – bijvoorbeeld Jordy Clasie, net als Giovanni een Feyenoorder – iets wil met sport en onderwijs. Dan kan hij zelf een nieuwe stichting oprichten, maar hij kan er ook voor kiezen zijn naam te verbinden aan de Giovanni van Bronckhorst Foundation.”

Belangrijker dan de onderlinge concurrentie is de onderlinge samenwerking tussen de verschillende stichtingen. De Vriendenloterij vormt een informele paraplu en ook de Stichting Meer dan Voetbal speelt een belangrijke rol. “Onlangs waren we met vertegenwoordigers van een aantal stichtingen bijeen op een bijeenkomst van de Vriendenloterij”, vertelt Brederode. “Daar hebben we ervaringen gedeeld en dat was voor ons heel leerzaam. Stichtingen als de Krajicek Foundation en de Johan Cruyff Foundation zijn al veel langer bezig dan wij. “Heel concreet hebben wij geleerd hoe we meer uit campagnes kunnen halen. Bijvoorbeeld de campagne waarbij Edwin de New York Marathon ging lopen. De mediabelangstelling voor deze actie was prima, maar de fundraising ging moeizaam en was tijdrovend. Dan leer je dat je veel eerder met zo’n campagne moet beginnen en dat je voor sommige zaken ook professionele organisaties moet inschakelen. Voor deze actie had bijvoorbeeld een speciale, interactieve website kunnen helpen. Via ons netwerk zijn best reclamebureaus te vinden die ons daarbij vrijblijvend willen helpen.”

Meer dan Voetbal als katalysator
De rol van de Stichting Meer dan Voetbal is belangrijk. Voor de Giovanni van Bronckhorst Foundation was het zelfs een echte katalysator. “Giovanni kreeg van Meer dan Voetbal vorig jaar als eerste de prijs Maatschappelijk Speler van het Jaar en daaraan is een cheque van 50.000 euro verbonden voor een maatschappelijk project. Dat was de directe aanleiding voor het project S.V. GIO, waarbij op sportverenigingen en bij speeltuinen met sportfaciliteiten campussen worden gerealiseerd. Kinderen maken in een stimulerende omgeving en op een speelse manier kennis met de lesstof van school waarmee S.V. GIO samenwerkt. Het is een sportclub met Giovanni als trainer/coach, meerdere assistent-trainers, een technische staf, ouders met een eigen supportersvereniging en een business club voor sponsoren.”, aldus Kathman. Dit jaar ontving Tim Gilissen van NAC Breda de prijs als Maatschappelijk Speler van het Jaar. Hij zet zich in voor maatschappelijke projecten bij zijn club en schreef een scriptie over hoe clubs in het betaald voetbal zich maatschappelijk nog beter kunnen profileren. Een Tim Gilissen Foundation is er vooralsnog echter niet.