Veel gestelde vraag | De gymzaal bij school wordt afgebroken en buiten de wijk komt een nieuwe sportzaal. Kan dat zomaar? (deel 2)

In het vorige artikel over dit onderwerp is geconstateerd dat steeds meer gymzalen verdwijnen uit de wijk. Dat heeft gevolgen voor de schoollessen bewegingsonderwijs. Busvervoer is vaak te duur, het regelen van ‘fietsouders’ blijkt erg lastig en de effectieve lestijd wordt onverantwoord kort. Voor groep 1 en 2 is er het speellokaal binnen school, maar de 6-jarige uit groep 3 moet gelijk al op de fiets naar een zaal ver weg of een lange wandeling maken. We beschrijven hieronder een oplossingsrichting voor groep 3 en 4.

Kleine gymzaal
De sloop van een gymzaal in een wijk valt vaak samen met de bouw van een nieuwe, veelal brede, school. Dat biedt kansen, zeker als er vroegtijdig overleg is tussen opdrachtgever, school en architect. Insteek is dat er niet één speellokaal komt, maar een kleine gymzaal met het vloeroppervlak van een dubbel speellokaal. Omdat hoogte, inrichting, bergruimte en kleedvoorzieningen afwijken, wordt er bewust niet gesproken over een ‘dubbel speellokaal’ maar over een ‘kleine gymzaal’.

Uitgebreide inrichting
Om kwalitatief goed en uitdagend bewegingsonderwijs te kunnen bieden, is het belangrijk dat de inrichting een combinatie vormt van het speellokaal en de gymzaal. Kinderen uit groep 3 en 4 willen hoger klimmen, dat vraagt om een groot klimrek aan de muur. Ze hebben meer beweegruimte nodig, dit vraag om een groter oppervlak. Zwaaien is een wezenlijk onderdeel van de les, dus moeten er zwaaipunten zijn. Maar bij een juiste keuze voor matten, banken en frames kunnen deze zowel door groep 1 en 2 als groep 3 en 4 gebruikt worden. Dus er is geen compleet dubbele inrichting nodig!

Gebouw
De architect zal in de beginfase al moeten weten hoeveel ruimte de kleine gymzaal inneemt. En dat is meer dan twee speellokalen. Voor zwaaien, klimmen en spelactiviteiten is een zaalhoogte nodig van vijf meter. Omdat er meer materialen zijn, moet de bergruimte groter zijn dan bij een (dubbel) speellokaal. Bij een ‘normaal’ speellokaal zit geen kleedruimte, die is bij gebruik door groep 3 en 4 wel nodig. En als er wordt overwogen om de zaal naschools in te zetten of in de avonduren te verhuren, dan is een eigen ingang wenselijk.

Scheidingswand
Om de kleine gymzaal zo functioneel mogelijk in te zetten is een scheidingswand wenselijk. Is de wand gesloten dan zijn er twee speellokalen voor groep 1 en 2. En als groep 3 en 4 gymt, gaat de wand omhoog. Door een goede planning kan de zaal overdag ook beschikbaar komen voor groepen 3 en 4 van andere scholen uit de buurt.

Multifunctioneel inzetbaar
Bij de nieuwbouw van een brede school wordt er vaak gekozen voor de koppeling van de centrale hal aan het speellokaal. Bij een kleine gymzaal is die mogelijkheid er ook. En deze biedt dan - door het grotere oppervlak - extra mogelijkheden. Niet alleen voor ouderavonden maar ook voor culturele festiviteiten en buurtactiviteiten. Zo wordt de - brede - school nog meer het centrum van de buurt of wijk.

Samenwerkingspartners
Andere scholen in de wijk hebben waarschijnlijk eenzelfde fietsprobleem en kunnen tijd en inspanningen sparen als zij met groep 3 en 4 in de kleine gymzaal in hun buurt kunnen gymmen. Daarnaast kunnen kleine verenigingen en clubs prima uit de voeten in een dergelijke gymzaal. En natuurlijk maken bredeschoolpartners als peuterspeelzaal en kinderopvang/BSO ook graag gebruik van deze accommodatie. En zo is een kleine gymzaal veel breder inzetbaar dan een speellokaal.

Cofinanciering
En wat kost dat? De kosten van een nieuw te bouwen kleine gymzaal is van veel factoren afhankelijk. Daar is geen standaard voor te geven. De gemeente regelt vaak het busvervoer, dat kost geld. Verenigingen betalen huur en kinderopvang/bso hoeven nu niet elders meer een zaal te huren, dit werkt kostenbesparend. Door al in de startfase te inventariseren welke partijen belang hebben, kan er een financieel plan gemaakt worden. Het investeringsbedrag is dan wellicht hoger dan bij een ‘gewoon’ speellokaal, maar de winst zal zitten in de jaarlijkse exploitatie bij de financieringspartners.

Alleen maar positief?
Zo’n kleine gymzaal is natuurlijk niet overal mogelijk of haalbaar. Er moet goed nagedacht worden over bekostiging, verantwoordelijkheden, beheer en onderhoud. En nee, de zaal is niet geschikt voor gym aan groep 5 of hoger. Die vragen meer ruimte en andere sporttoestellen. Maar het feit dat er over deze optie nagedacht wordt, is al winst. Uitgangspunt is namelijk kwalitatief bewegingsonderwijs en efficiënte inzet van tijd en middelen. We misgunnen busmaatschappijen en fietsouders hun ritten niet, maar uiteindelijk gaat het ten koste van gymtijd. Zo’n kleine gymzaal lost dat probleem op en biedt daarnaast tal van kansen om bewegen breder stimuleren. Namens de kinderen van groep 3 en 4 zouden we willen zeggen: bekijk deze optie goed.