Veel gestelde vraag | De gymzaal bij school wordt afgebroken en buiten de wijk komt een nieuwe sportzaal. Kan dat zomaar? (deel 1)

Als eigenaar van de gymzaal kan een gemeente besluiten een zaal te slopen en ergens anders een nieuwe accommodatie te bouwen. Voor schoolgebruik is er een maximale afstand bepaald (1.500 m of 2.000 m afhankelijk van het type onderwijs) van school tot de sportaccommodatie. Gezien deze (hemelsbrede) afstand wordt al snel aan dit criterium voldaan.

Gymzaal of sporthal, ‘iene miene mutte’
Veel gymzalen dateren uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Bij het vervangen van één of meer zalen komt al snel de discussie of het niet zinvol is om deze ruimte te clusteren tot een sportzaal of sporthal. Vanwege de ruimte die nodig is om zo’n accommodatie te bouwen, verdwijnen steeds meer gymzalen uit de wijk en verschijnen er sportzalen en hallen aan de rand van een wijk, dorp of stad. Het slopen van twee gymzalen en het bouwen van een sportzaal buiten de bebouwde kom is ongetwijfeld gunstig voor de exploitatie, maar hoe zit het met de dagelijks onderwijspraktijk?

Bewegingsonderwijs
Overdag worden sportaccommodaties vooral door scholen gebruikt. Door de gymzaal uit de wijk te halen, ontstaan er vooral voor basisscholen twee problemen. Hoe wordt het vervoer geregeld en wat blijft er over van de effectieve lestijd? Veelal moet er gefietst worden. Dat vraagt veel organisatie, omdat er fietsbegeleiders nodig zijn. En wat te doen bij een winter met veel sneeuw… De lessen bewegingsonderwijs uit laten vallen? Bovendien is het de vraag of groep 3 en 4 al wel in staat zijn om veilig in een groep te fietsen. Reisafstanden - of het nu lopen of fietsen is - gaan vaak ten koste van de lestijd gym. In een tijd dat bewegingsonderwijs hoog op de agenda staat, is dit een negatieve ontwikkeling.

Kansen
Als school zit je niet op te wachten op een nieuwe sportaccommodatie op grotere reisafstand. Soms ontkomt de gemeente niet aan een andere locatie of is de bouw al een voldongen feit. Als school heb je dan maar te ‘handelen’ met de nieuwe situatie en is het de kunst om ook de positieve aspecten te zien. Een nieuwe accommodatie betekent een vernieuwende inrichting, gebruiksvriendelijke toestellen, uitdagende nieuwe materialen en uitstekende faciliteiten. En dat komt weer ten goede aan kwalitatief goed bewegingsonderwijs. Clustering van lessen, lestijden iets op te rekken of pauzetijd gebruiken voor vervoer kan voorkomen dat er veel beweegtijd verloren gaat.

Vroegtijdige input
Hoe de onderhandeling met de gemeente ook loopt over de inrichting van de sportruimte, breng als basisonderwijs vroegtijdig het vervoersprobleem ter sprake. En maak daar sluitende afspraken over met de gemeente. Te vaak gebeurt het dat er toezeggingen gedaan worden die niet vastgelegd worden. Het probleem komt dan uiteindelijk bij de school te liggen.

Visie
Afwijken van gebaande wegen vraagt om een heldere onderbouwing. Als school is het belangrijk een visie te hebben op bewegen. Niet alleen over de gymmethode die gebruikt wordt, maar ook over de rol die bewegen verder speelt in de dagelijkse praktijk. Dat geeft niet alleen goede argumenten in gesprekken met een gemeente of schoolbestuur, maar biedt ook profileringkansen richting ouders. Soms leidt het ook tot niet alledaagse oplossingen. Daarover meer in het volgende artikel.

In de volgende bijdrage wordt ingegaan op inhoudelijke aspecten van het inzetten van een dubbel speellokaal voor groep 3 en 4.